Kula o promieniu 40 cm wisi na linie długości 6 m. Długość wahadła to 6 m?

Nie. 6,4 m: liczy się odległość od punktu zawieszenia do środka masy kuli

Ramię siły to odległość od osi obrotu do punktu przyłożenia siły?

Nie. To odległość od osi do PROSTEJ, wzdłuż której działa siła (prostopadła)

Ciężarek drga na pionowej sprężynie. Czy grawitacja zmienia okres drgań?

Nie. Okres jest taki sam jak w poziomie; grawitacja tylko przesuwa położenie równowagi

Walec stacza się z równi bez poślizgu. Dojedzie na dół tak szybko jak klocek zsuwający się bez tarcia?

Nie, wolniej. Część energii potencjalnej idzie na energię kinetyczną ruchu obrotowego

Siła tarcia statycznego zawsze wynosi FN?

Nie. To jej wartość największa; dopóki ciało spoczywa, tarcie równoważy siłę, która próbuje je ruszyć

Pół drogi z prędkością 40 km/h, pół z 60 km/h. Średnia prędkość to 50 km/h?

Nie. 48 km/h: cała droga przez cały czas

W najwyższym punkcie rzutu pionowego przyspieszenie jest równe zeru?

Nie. Prędkość jest równa zeru, a przyspieszenie przez cały czas wynosi g, w dół

W ruchu jednostajnym po okręgu przyspieszenie jest równe zeru?

Nie. Wartość prędkości jest stała, ale zmienia się jej kierunek: jest przyspieszenie dośrodkowe

Kiedy waga w windzie pokazuje więcej niż na ziemi?

Gdy przyspieszenie windy jest skierowane w górę: przy ruszaniu w górę i przy hamowaniu w ruchu w dół

Siła nacisku ciała na równię pochyłą to mg?

Nie. mg (gdy działa tylko ciężar i reakcja równi)

Czy siła nacisku podłoża wykonuje pracę, gdy klocek sunie po stole?

Nie. Siła prostopadła do przemieszczenia nie wykonuje pracy

Piłka odbija się sprężyście od ściany z tą samą wartością prędkości. Zmiana pędu jest równa zeru?

Nie. 2mv: pęd to wektor, a jego zwrot się odwrócił

Ciśnienie na dnie naczynia jest większe, gdy naczynie jest szersze i mieści więcej cieczy?

Nie. Zależy tylko od wysokości słupa cieczy i jej gęstości (paradoks hydrostatyczny)

Siła wyporu rośnie, gdy całkowicie zanurzone ciało opuszczamy głębiej?

Nie. Zależy od objętości zanurzonej części i gęstości cieczy, nie od głębokości ani od masy ciała

Na pływające ciało nie działa wypadkowa siła, bo wypór jest równy zeru?

Nie. Wypór jest równy ciężarowi ciała, dlatego wypadkowa jest równa zeru

Gaz ogrzano przy stałej objętości z 20°C do 40°C. Ciśnienie wzrosło dwukrotnie?

Nie. Liczy się temperatura w kelwinach: z 293 K do 313 K, wzrost o ok. 7%

Praca wykonana w cyklu to pole pod jedną z linii na wykresie p(V)?

Nie. To pole wewnątrz pętli cyklu

Lód topnieje i ciągle pobiera ciepło. Jego temperatura rośnie?

Nie. Podczas topnienia temperatura jest stała; ciepło idzie na zmianę stanu skupienia

Od czego zależy energia wewnętrzna gazu doskonałego?

Tylko od temperatury (i liczby moli), nie od ciśnienia ani objętości

Opór zastępczy oporników 10 Ω i 1000 Ω połączonych równolegle jest większy od 10 Ω?

Nie. Przy połączeniu równoległym opór zastępczy jest mniejszy od najmniejszego

Co jest wspólne dla elementów połączonych szeregowo, a co dla równoległych?

Szeregowo: natężenie prądu. Równolegle: napięcie

Dwie żarówki połączone szeregowo. Jaśniej świeci ta o mniejszym oporze?

Nie. Ta o WIĘKSZYM oporze: przy tym samym natężeniu moc to I2 R

Jak traktować w obwodzie diodę spolaryzowaną zaporowo?

Jak przerwę: prąd przez tę gałąź praktycznie nie płynie

Prąd w obwodzie płynie w tę stronę co elektrony?

Nie. Umowny kierunek prądu jest od + do −, elektrony płyną odwrotnie

Ramka leży prostopadle do linii pola magnetycznego. Strumień przez nią jest równy zeru?

Nie, jest największy. Kąt we wzorze to kąt między linią pola a NORMALNĄ do ramki (tu 0°)

Ramka spoczywa w silnym, stałym polu magnetycznym. Płynie w niej prąd indukcyjny?

Nie. SEM indukcji zależy od szybkości ZMIAN strumienia, a nie od jego wartości

Elektron i proton wlatują tak samo w pole magnetyczne. Siła Lorentza ma ten sam zwrot?

Nie. Na ładunek ujemny działa siła o zwrocie przeciwnym niż na dodatni

Czy przez naładowany kondensator w obwodzie prądu stałego płynie prąd?

Nie. Po naładowaniu jego gałąź działa jak przerwa

Struna długości L z zamocowanymi końcami drga z częstotliwością podstawową. Długość fali to L?

Nie. 2L: na końcach są węzły, a na strunie mieści się pół fali

Kąt padania mierzy się od powierzchni granicznej?

Nie. Od normalnej, czyli prostej prostopadłej do powierzchni

Soczewka ma ogniskową 20 cm. Jej zdolność skupiająca to 120 D?

Nie. 5 D: ogniskową wstawiasz w metrach, 10,2\,m

Szklana soczewka skupiająca w wodzie skupia tak samo jak w powietrzu?

Nie. Słabiej (ogniskowa rośnie); w ośrodku o większym współczynniku załamania niż szkło stałaby się rozpraszająca

Źródło dźwięku zbliża się do nas. Rośnie prędkość dźwięku?

Nie. Prędkość dźwięku w powietrzu się nie zmienia; rośnie odbierana częstotliwość

Większa moc światła o tej samej długości fali oznacza fotony o większej energii?

Nie. Energia fotonu zależy od długości fali; większa moc to więcej fotonów na sekundę

W rozpadzie alfa spoczywającego jądra energię kinetyczną dzielą po równo cząstka alfa i jądro?

Nie. Pędy są równe co do wartości, więc większość energii unosi lżejsza cząstka alfa

Energia elektronu w atomie wodoru jest dodatnia i maleje z numerem orbity?

Nie. Jest ujemna i rośnie (zbliża się do zera) z numerem orbity

Pułapki na maturze z fizyki: fiszki z typowych błędów

Wszystkie karty

Mechanika

Kula o promieniu 40 cm wisi na linie długości 6 m. Długość wahadła to 6 m?Nie. 6,4 m: liczy się odległość od punktu zawieszenia do środka masy kuli
Ramię siły to odległość od osi obrotu do punktu przyłożenia siły?Nie. To odległość od osi do PROSTEJ, wzdłuż której działa siła (prostopadła)Ciężar jednorodnej deski przykładasz w jej środku.
Ciężarek drga na pionowej sprężynie. Czy grawitacja zmienia okres drgań?Nie. Okres jest taki sam jak w poziomie; grawitacja tylko przesuwa położenie równowagi
Walec stacza się z równi bez poślizgu. Dojedzie na dół tak szybko jak klocek zsuwający się bez tarcia?Nie, wolniej. Część energii potencjalnej idzie na energię kinetyczną ruchu obrotowego
Siła tarcia statycznego zawsze wynosi μ_sF_N?Nie. To jej wartość największa; dopóki ciało spoczywa, tarcie równoważy siłę, która próbuje je ruszyć
Pół drogi z prędkością 40 km/h, pół z 60 km/h. Średnia prędkość to 50 km/h?Nie. 48 km/h: cała droga przez cały czasWolniejszy odcinek trwa dłużej, więc waży więcej.
W najwyższym punkcie rzutu pionowego przyspieszenie jest równe zeru?Nie. Prędkość jest równa zeru, a przyspieszenie przez cały czas wynosi g, w dół
W ruchu jednostajnym po okręgu przyspieszenie jest równe zeru?Nie. Wartość prędkości jest stała, ale zmienia się jej kierunek: jest przyspieszenie dośrodkowe
Kiedy waga w windzie pokazuje więcej niż na ziemi?Gdy przyspieszenie windy jest skierowane w górę: przy ruszaniu w górę i przy hamowaniu w ruchu w dółLiczy się zwrot przyspieszenia, nie kierunek jazdy.
Siła nacisku ciała na równię pochyłą to mg?Nie. $mg \cos \alpha$ (gdy działa tylko ciężar i reakcja równi)
Czy siła nacisku podłoża wykonuje pracę, gdy klocek sunie po stole?Nie. Siła prostopadła do przemieszczenia nie wykonuje pracyTak samo siła dośrodkowa w ruchu po okręgu.
Piłka odbija się sprężyście od ściany z tą samą wartością prędkości. Zmiana pędu jest równa zeru?Nie. 2mv: pęd to wektor, a jego zwrot się odwrócił

Płyny i ciepło

Ciśnienie na dnie naczynia jest większe, gdy naczynie jest szersze i mieści więcej cieczy?Nie. Zależy tylko od wysokości słupa cieczy i jej gęstości (paradoks hydrostatyczny)W U-rurce poziomy tej samej cieczy w spoczynku są równe niezależnie od szerokości ramion.
Siła wyporu rośnie, gdy całkowicie zanurzone ciało opuszczamy głębiej?Nie. Zależy od objętości zanurzonej części i gęstości cieczy, nie od głębokości ani od masy ciała
Na pływające ciało nie działa wypadkowa siła, bo wypór jest równy zeru?Nie. Wypór jest równy ciężarowi ciała, dlatego wypadkowa jest równa zeru
Gaz ogrzano przy stałej objętości z 20°C do 40°C. Ciśnienie wzrosło dwukrotnie?Nie. Liczy się temperatura w kelwinach: z 293 K do 313 K, wzrost o ok. 7%
Praca wykonana w cyklu to pole pod jedną z linii na wykresie p(V)?Nie. To pole wewnątrz pętli cykluCykl obiegany zgodnie z ruchem wskazówek zegara to silnik: gaz wykonuje dodatnią pracę netto.
Lód topnieje i ciągle pobiera ciepło. Jego temperatura rośnie?Nie. Podczas topnienia temperatura jest stała; ciepło idzie na zmianę stanu skupienia
Od czego zależy energia wewnętrzna gazu doskonałego?Tylko od temperatury (i liczby moli), nie od ciśnienia ani objętościDlatego w przemianie izotermicznej ΔU = 0.

Prąd i magnetyzm

Opór zastępczy oporników 10 Ω i 1000 Ω połączonych równolegle jest większy od 10 Ω?Nie. Przy połączeniu równoległym opór zastępczy jest mniejszy od najmniejszego
Co jest wspólne dla elementów połączonych szeregowo, a co dla równoległych?Szeregowo: natężenie prądu. Równolegle: napięcie
Dwie żarówki połączone szeregowo. Jaśniej świeci ta o mniejszym oporze?Nie. Ta o WIĘKSZYM oporze: przy tym samym natężeniu moc to I²RPrzy połączeniu równoległym jest odwrotnie: $P = \dfrac{U^2}{R}$ , jaśniej świeci ta o mniejszym oporze.
Jak traktować w obwodzie diodę spolaryzowaną zaporowo?Jak przerwę: prąd przez tę gałąź praktycznie nie płynie
Prąd w obwodzie płynie w tę stronę co elektrony?Nie. Umowny kierunek prądu jest od + do −, elektrony płyną odwrotnie
Ramka leży prostopadle do linii pola magnetycznego. Strumień przez nią jest równy zeru?Nie, jest największy. Kąt we wzorze to kąt między linią pola a NORMALNĄ do ramki (tu 0°)Strumień jest zerowy, gdy płaszczyzna ramki jest równoległa do linii pola.
Ramka spoczywa w silnym, stałym polu magnetycznym. Płynie w niej prąd indukcyjny?Nie. SEM indukcji zależy od szybkości ZMIAN strumienia, a nie od jego wartości
Elektron i proton wlatują tak samo w pole magnetyczne. Siła Lorentza ma ten sam zwrot?Nie. Na ładunek ujemny działa siła o zwrocie przeciwnym niż na dodatni
Czy przez naładowany kondensator w obwodzie prądu stałego płynie prąd?Nie. Po naładowaniu jego gałąź działa jak przerwa

Fale i optyka

Struna długości L z zamocowanymi końcami drga z częstotliwością podstawową. Długość fali to L?Nie. 2L: na końcach są węzły, a na strunie mieści się pół faliOgólnie $L = n \cdot \dfrac{\lambda}{2}$ .
Odległość między sąsiednimi węzłami fali stojącej to λ?Nie. $\dfrac{\lambda}{2}$ Węzeł i najbliższa strzałka są oddalone o $\dfrac{\lambda}{4}$ .
Kąt padania mierzy się od powierzchni granicznej?Nie. Od normalnej, czyli prostej prostopadłej do powierzchni
Soczewka ma ogniskową 20 cm. Jej zdolność skupiająca to $\dfrac{1}{20}$ D?Nie. 5 D: ogniskową wstawiasz w metrach, $\dfrac{1}{0{,}2\,m}$
Szklana soczewka skupiająca w wodzie skupia tak samo jak w powietrzu?Nie. Słabiej (ogniskowa rośnie); w ośrodku o większym współczynniku załamania niż szkło stałaby się rozpraszająca
Źródło dźwięku zbliża się do nas. Rośnie prędkość dźwięku?Nie. Prędkość dźwięku w powietrzu się nie zmienia; rośnie odbierana częstotliwość

Fotony i jądra

Większa moc światła o tej samej długości fali oznacza fotony o większej energii?Nie. Energia fotonu zależy od długości fali; większa moc to więcej fotonów na sekundęLiczba fotonów w czasie t: $N = \dfrac{P t}{h f}$ .
W rozpadzie alfa spoczywającego jądra energię kinetyczną dzielą po równo cząstka alfa i jądro?Nie. Pędy są równe co do wartości, więc większość energii unosi lżejsza cząstka alfa
Ile jąder zostaje po dwóch okresach połowicznego rozpadu?Jedna czwarta, a nie zeroPo każdym okresie zostaje połowa tego, co było.
Energia elektronu w atomie wodoru jest dodatnia i maleje z numerem orbity?Nie. Jest ujemna i rośnie (zbliża się do zera) z numerem orbityEnergia zerowa oznacza elektron oderwany od atomu (jonizacja).

Sprawdź się na prawdziwych zadaniach: zadania z matury z odpowiedziami z klucza.