Wszystkie karty
Starożytność
- Pierwsze igrzyska olimpijskie776 p.n.e.Od nich Grecy liczyli lata (olimpiady).
- Legendarne założenie Rzymu753 p.n.e.Od tej daty Rzymianie liczyli lata („od założenia miasta”).
- Reformy Klejstenesa w Atenach508 p.n.e.Uważane za początek demokracji ateńskiej. Ostracyzm.
- Bitwa pod Maratonem490 p.n.e.Zwycięstwo Ateńczyków nad Persami w I wojnie perskiej.
- Bitwy pod Termopilami i pod Salaminą480 p.n.e.Termopile: klęska Spartan Leonidasa. Salamina: zwycięstwo floty greckiej.
- Wojna peloponeska431-404 p.n.e.Ateny przeciw Sparcie; wygrała Sparta.
- Zamach na Juliusza Cezara44 p.n.e. (idy marcowe)Po nim wojny domowe i pryncypat Oktawiana Augusta (od 27 p.n.e.).
- Edykt mediolański313Konstantyn Wielki i Licyniusz przyznali chrześcijanom swobodę wyznania.
- Podział cesarstwa rzymskiego na wschodnie i zachodnie395Po śmierci Teodozjusza Wielkiego.
- Upadek cesarstwa zachodniorzymskiego476Odoaker zdetronizował Romulusa Augustulusa. Umowny koniec starożytności.
Średniowiecze w Europie
- Hidżra: ucieczka Mahometa z Mekki do Medyny622Początek kalendarza muzułmańskiego.
- Koronacja cesarska Karola Wielkiego800Odnowienie cesarstwa na Zachodzie.
- Koronacja cesarska Ottona I962Początek cesarstwa rzymskiego (Rzeszy) związanego z Niemcami.
- Schizma wschodnia1054Rozłam na Kościół katolicki i prawosławny.
- Upokorzenie Henryka IV w Canossie1077Epizod sporu o inwestyturę z papieżem Grzegorzem VII.
- Wezwanie do pierwszej krucjaty na synodzie w Clermont1095Papież Urban II. Krzyżowcy zdobyli Jerozolimę w 1099 r.
- Wielka Karta Swobód w Anglii1215Jan bez Ziemi ograniczył władzę króla wobec możnych.
- Zdobycie Konstantynopola przez Turków1453Koniec cesarstwa bizantyjskiego; jedna z umownych dat końca średniowiecza.
Polska średniowieczna
- Chrzest Mieszka I966Przyjęcie chrześcijaństwa za pośrednictwem Czech.
- Zjazd gnieźnieński1000Otton III u Bolesława Chrobrego; powstało arcybiskupstwo w Gnieźnie.
- Koronacja Bolesława Chrobrego1025Pierwszy król Polski.
- Testament Bolesława Krzywoustego1138Początek rozbicia dzielnicowego; zasada senioratu.
- Sprowadzenie Krzyżaków przez Konrada Mazowieckiego1226Mieli walczyć z Prusami; zbudowali własne państwo.
- Bitwa pod Legnicą1241Najazd mongolski; zginął Henryk II Pobożny.
- Koronacja Władysława Łokietka1320Koniec rozbicia dzielnicowego.
- Założenie Akademii Krakowskiej1364Kazimierz Wielki. Odnowiona w 1400 r. przez Władysława Jagiełłę.
- Śmierć Kazimierza Wielkiego, koniec Piastów na tronie1370Tron objął Ludwik Węgierski.
- Przywilej koszycki1374Ludwik Węgierski zwolnił szlachtę z większości podatków w zamian za tron dla córki.
- Unia w Krewie1385Ślub Jadwigi z Jagiełłą (1386) i chrzest Litwy.
- Bitwa pod Grunwaldem15 VII 1410Zwycięstwo nad zakonem krzyżackim. Pokój toruński w 1411 r.
- II pokój toruński, koniec wojny trzynastoletniej1466Polska odzyskała Pomorze Gdańskie; Prusy Zakonne stały się lennem.
Nowożytność w Europie i na świecie
- Pierwsza wyprawa Kolumba do Ameryki1492
- Ogłoszenie 95 tez Marcina Lutra1517Początek reformacji.
- Pokój augsburski1555Zasada „czyj kraj, tego religia” (cuius regio, eius religio).
- Pokój westfalski, koniec wojny trzydziestoletniej1648Wojna trwała od 1618 r.
- Chwalebna rewolucja w Anglii1688Deklaracja praw (1689) i początek monarchii parlamentarnej.
- Deklaracja niepodległości Stanów Zjednoczonych4 VII 1776Autor: Thomas Jefferson. Konstytucja USA w 1787 r.
- Zdobycie Bastylii, początek rewolucji francuskiej14 VII 1789W sierpniu 1789 r. Deklaracja praw człowieka i obywatela.
- Kongres wiedeński1814-1815Nowy ład po wojnach napoleońskich; Święte Przymierze.
Rzeczpospolita szlachecka
- Konstytucja Nihil novi1505Nic nowego bez zgody senatu i izby poselskiej: początek demokracji szlacheckiej.
- Hołd pruski1525Albrecht Hohenzollern złożył hołd Zygmuntowi Staremu; Prusy Książęce lennem Polski.
- Unia lubelska1569Unia realna Polski i Litwy: wspólny król, sejm i polityka zagraniczna.
- Konfederacja warszawska i pierwsza wolna elekcja1573Gwarancja tolerancji religijnej. Królem został Henryk Walezy; artykuły henrykowskie.
- Pierwsze zerwanie sejmu przez liberum veto1652Poseł Władysław Siciński.
- Początek potopu szwedzkiego i obrona Jasnej Góry1655Wojna ze Szwecją trwała do pokoju w Oliwie (1660).
- Odsiecz wiedeńska1683Jan III Sobieski pokonał Turków pod Wiedniem.
- I rozbiór Polski1772Rosja, Prusy i Austria.
- Powołanie Komisji Edukacji Narodowej1773Pierwsze w Europie ministerstwo oświaty.
- Konstytucja 3 maja1791Uchwalona przez Sejm Wielki (1788-1792); zniosła liberum veto i wolną elekcję.
- Konfederacja targowicka i II rozbiór1792 (Targowica), 1793 (II rozbiór)II rozbiór przeprowadziły Rosja i Prusy.
- Powstanie kościuszkowskie1794Racławice, uniwersał połaniecki. Po klęsce III rozbiór.
- III rozbiór Polski1795Rzeczpospolita zniknęła z mapy.
Wiek XIX
- Utworzenie Księstwa Warszawskiego1807Pokój w Tylży; konstytucja nadana przez Napoleona.
- Utworzenie Królestwa Polskiego (Kongresowego)1815Postanowienie kongresu wiedeńskiego; unia personalna z Rosją.
- Wybuch powstania listopadowego29 XI 1830Noc listopadowa. Po klęsce (1831) Wielka Emigracja.
- Powstanie krakowskie i rabacja galicyjska1846Chłopi galicyjscy wystąpili przeciw szlachcie.
- Wiosna Ludów1848W zaborze pruskim powstanie wielkopolskie. W Galicji uwłaszczenie chłopów.
- Wojna secesyjna w USA1861-1865Zniesienie niewolnictwa.
- Wybuch powstania styczniowego22 I 1863Trwało do 1864 r. Romuald Traugutt dyktatorem.
- Uwłaszczenie chłopów w Królestwie Polskim1864Ukaz carski; władze chciały odciągnąć chłopów od powstania.
- Zjednoczenie Niemiec, proklamacja cesarstwa w Wersalu1871Po wojnie z Francją. Kanclerz Otto von Bismarck.
- Rewolucja w Rosji i Królestwie Polskim1905Strajk szkolny o polską szkołę.
Wiek XX na świecie
- Wybuch I wojny światowej28 VII 1914Austro-Węgry wypowiedziały wojnę Serbii po zamachu w Sarajewie.
- Rewolucja październikowa w Rosji1917Przejęcie władzy przez bolszewików Lenina.
- Traktat wersalski1919Pokój z Niemcami; Polska odzyskała m.in. Pomorze i Wielkopolskę.
- Hitler kanclerzem Niemiec1933
- Powstanie ONZ1945Karta Narodów Zjednoczonych podpisana w San Francisco.
- Powstanie NATO1949W tym samym roku powstały RFN i NRD.
- Traktaty rzymskie, powstanie EWG1957
- Budowa muru berlińskiego1961Upadek muru: 9 XI 1989.
- Rozpad ZSRR1991
Polska w XX wieku
- Odzyskanie niepodległości11 XI 1918Rada Regencyjna przekazała władzę wojskową Józefowi Piłsudskiemu.
- Bitwa warszawska15 VIII 1920„Cud nad Wisłą”. Wojnę zakończył traktat ryski (1921).
- Konstytucja marcowa1921Silny sejm, słaby prezydent.
- Przewrót majowy1926Józef Piłsudski przejął władzę; początek rządów sanacji.
- Konstytucja kwietniowa1935Silna władza prezydenta.
- Pakt Ribbentrop-Mołotow23 VIII 1939Tajny protokół o podziale Europy Środkowo-Wschodniej.
- Atak Niemiec na Polskę1 IX 1939
- Agresja ZSRR na Polskę17 IX 1939
- Zbrodnia katyńska1940NKWD zamordowało ok. 22 tys. polskich oficerów i przedstawicieli elit.
- Powstanie w getcie warszawskim19 IV 1943Żydowska Organizacja Bojowa; Mordechaj Anielewicz.
- Wybuch powstania warszawskiego1 VIII 1944Trwało 63 dni, do 2 października.
- Konferencja w Jałcieluty 1945Wschodnia granica Polski na linii Curzona; Polska w strefie wpływów ZSRR.
- Poznański Czerwiec1956W październiku 1956 r. władzę objął Władysław Gomułka.
- Wydarzenia marcowe1968Protesty studentów i kampania antysemicka władz.
- Grudzień na Wybrzeżu1970Krwawo stłumione protesty; Gomułkę zastąpił Edward Gierek.
- Strajki sierpniowe i powstanie „Solidarności”1980Porozumienia sierpniowe w Gdańsku, Szczecinie i Jastrzębiu.
- Wprowadzenie stanu wojennego13 XII 1981Gen. Wojciech Jaruzelski.
- Częściowo wolne wybory4 VI 1989Poprzedził je Okrągły Stół (luty-kwiecień 1989).
- Wejście Polski do NATO1999
- Wejście Polski do Unii Europejskiej1 V 2004
Sprawdź się na prawdziwych zadaniach: zadania z matury z odpowiedziami z klucza.