charakteryzuje najważniejsze wydarzenia geologiczne i przyrodnicze w dziejach Ziemi (fałdowania, transgresje i regresje morskie, zlodowacenia, rozwój świata organicznego i jego wymieranie) oraz odtwarza je na podstawie analizy przekroju geologicznego
Rozstrzygnij, które stanowisko pomiarowe – A czy B – jest położone w polu D3, a następnie uzasadnij, z czego wynika różnica w występowaniu pokrywy śnieżnej między tymi stanowiskami. Odnieś się do dwóch elementów klimatu Beskidu Śląskiego, od których zależy…
Na mapie przedstawiono wiek skał bazaltowych budujących dno oceanów. Wykaż związek wieku skał bazaltowych budujących dno oceanów z występowaniem ryftów. ................
Dokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A albo B oraz odpowiedź 1., 2. albo 3. Pod dnem Morza Bałtyckiego występują skały magmowe skorupy A. oceanicznej, które charakteryzują się 1. większą grubością niż skorupa ziemska na obszarze basenów oceanicznych. 2. dominacją…
Uzupełnij zdania. Wpisz w luki właściwe określenia, wybrane spośród podanych w nawiasach. Literą A oznaczono jezioro (deltowe / morenowe) ................................................., a literą B – jezioro (rynnowe / wytopiskowe)…
Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. Na fotografii przedstawiono skamieniałość z ery paleozoicznej. Skamieniałość przedstawiona na fotografii świadczy o obecności morza w…
Uzupełnij model przyczynowo-skutkowy, tak aby przedstawiał proces powstawania sandrów. Wpisz w puste kratki litery, którymi oznaczono odpowiednie etapy.
Na podstawie mapy geologicznej przedstaw jedną różnicę w budowie geologicznej między obszarem przedstawionym w polu D1 mapy szczegółowej a obszarem przedstawionym na północ od granicy Polski w polu B6 mapy szczegółowej, przecinanymi przez trasę wycieczki…
Wyjaśnij, dlaczego na północno-zachodnim stoku Ciemniaka skały paleozoiczne występują na skałach mezozoicznych. Odnieś się do przebiegu odpowiedniego procesu, o którym świadczy sytuacja przedstawiona na przekroju geologicznym.
Na rysunku przedstawiono wybrany obszar Tatr w plejstocenie. moreny środkowe Val. Glacier, Val. Gl. – dolina lodowca Wyjaśnij, dlaczego w sytuacji przedstawionej na rysunku dochodziło w plejstocenie do powstawania moren środkowych.
Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. 1. Na przekroju geologicznym przedstawiono fragment platformy wschodnioeuropejskiej. P / F 2. Węgiel brunatny eksploatowany w miejscu…
Uzupełnij zdania. Wpisz właściwe określenia wybrane spośród podanych w nawiasach. Do powstania obiektu geologicznego położonego obok stacji kolejowej w polu B3 (przyczyniło / nie przyczyniło) się występowanie w przeszłości procesów endogenicznych w Sudetach.…
Poniżej przedstawiono przekrój geologiczny wybranego obszaru. Na przekroju geologicznym skały z dwóch er – paleozoicznej i mezozoicznej – oddziela powierzchnia zrównania. Które wydarzenia geologiczne wystąpiły przed powstaniem powierzchni zrównania…
Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. 1. W Polsce spadek grubości pokrywy osadów czwartorzędowych następuje wraz ze wzrostem wartości szerokości geograficznej. 2. Podczas…
Na poniższej fotografii przedstawiono stary komin wulkaniczny odsłonięty po zniszczeniu przez erozję stożka wulkanicznego. Oceń, czy poniższe informacje dotyczące obiektu przedstawionego na fotografii są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa,…
Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. 1. Wydmy Stilo (M2) i Piaszczysta (J/K2) to formy, które powstały przed nasunięciem się lądolodu podczas zlodowacenia Wisły. 2. Wydmy Stilo…
Na rysunku przedstawiono wiek skał bazaltowych dna oceanów. Wyjaśnij – odwołując się do tektoniki płyt litosfery – dlaczego wschodnie wybrzeża Ameryki Południowej i zachodnie wybrzeża Afryki mają podobny zarys. W odpowiedzi odnieś się do położenia kontynentów…
Na fotografii przedstawiono odkrywkę geologiczną. Literami X oznaczono jedną z warstw skalnych, a literami U1 i U2 – uskoki. Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. 1. Warstwy skalne…
Uzupełnij schemat, tak aby przedstawiał w kolejności od najstarszego do najmłodszego wydarzenia geologiczne, które zaszły na obszarze przedstawionym na przekroju. Wpisz we właściwe miejsca odpowiednie litery. A. Akumulacja materiału skalnego w zbiorniku…
Na fotografii przedstawiono formy skalne na stokach Szrenicy (A3). Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie spośród 1–3. Formy skalne na stokach Szrenicy, takie jak przedstawiona na fotografii, są pochodzenia A. erozyjnego, ponieważ…
Na mapie przedstawiono jeden z podziałów fizycznogeograficznych Polski. Zaznacz poprawne dokończenie trzech zdań odnoszących się do wybranych obszarów położonych w Polsce. 1. Wspólną cechą polskich części Pojezierzy Południowobałtyckich i Pojezierzy…
Na fotografii przedstawiono dolinę rzeki San Juan na Wyżynie Kolorado w Stanach Zjednoczonych. Wybierz z niżej podanych wydarzenia, które doprowadziły do powstania formy terenu przedstawionej na fotografii, i uszereguj je w kolejności chronologicznej od…
Na fotografii literami X i Y oznaczono wybrane warstwy skalne. Przedstaw w kolejności chronologicznej od starszego do młodszego dwa wydarzenia geologiczne, o których można wnioskować na podstawie analizy fotografii i które nastąpiły w okresie pomiędzy…
Poniższe zdania odnoszą się do budowy geologicznej przedstawionej na rysunkach. Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. 1. Na podstawie rysunku A można wnioskować, że uskok powstał w…
Na podstawie: Studia, rozprawy, monografie, Kraków 2008. Uzupełnij zdania. Wpisz właściwe określenia wybrane spośród podanych w nawiasach. Na rysunku przedstawiono przykład deformacji (ciągłych / nieciągłych) ................................. . Przesunięcie…
Na mapie przedstawiono średni czas trwania pokrywy lodowej (w dniach) na rzekach Polski w latach 1981–2010. Wyjaśnij wpływ plejstoceńskich zlodowaceń na równoleżnikowy przebieg odcinków środkowej i dolnej Warty.
Zadanie wykonaj na podstawie mapy geologicznej (strona III barwnego materiału źródłowego), na której przedstawiono budowę geologiczną obszaru objętego barwną mapą szczegółową. Uzupełnij zdania dotyczące elementów przedstawionych na mapie geologicznej. Wpisz…
Uzupełnij tabelę odnoszącą się do jezior oznaczonych na mapie literami A–C. Dobierz nazwy jezior z niżej wymienionych i wpisz je w kolejności powstania od najstarszego (I) do najmłodszego (III). Obok nazwy każdego jeziora wpisz literę, którą oznaczono jego…
Uzupełnij tabelę. Wpisz obok każdej cechy nazwę właściwego parku narodowego. Do każdego parku narodowego dobierz nazwę regionu geograficznego, w którym jest on położony. Nazwy parków narodowych i regionów wybierz z podanych poniżej. Parki narodowe: Karkonoski,…
Zadanie wykonaj, korzystając z barwnej mapy szczegółowej oraz fotografii (zamieszczonej na stronie III barwnego materiału źródłowego) rezerwatu położonego na tej mapie w polu C2. Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest…
Zadanie wykonaj na podstawie szkicu geomorfologicznego fragmentu doliny Czarnej Hańczy (strona III barwnego materiału źródłowego) położonego w sąsiedztwie Zalewu Turtulskiego w polu B3 barwnej mapy szczegółowej. Przedstaw podobieństwo i różnicę, jakie…
Spośród sformułowań oznaczonych literami A−H wybierz te, które tworzą model przyczynowo-skutkowy, przedstawiający etapy powstawania gleb pokrywających większość obszaru Równiny Augustowskiej. Do każdej kratki wpisz jedną literę. A. Utworzenie sandru. B.…
Uzupełnij tabelę. Wpisz obok każdego opisu regionu numer, którym ten region oznaczono na mapie.
Podaj dwie przyrodnicze cechy doliny Popradu przedstawionej na mapie w polu DE6.
Na mapie przedstawiono Wielkie Jeziora i sieć rzeczną podczas zaniku lądolodu w Ameryce Północnej. W plejstocenie Rzeka Świętego Wawrzyńca nie miała połączenia z Wielkimi Jeziorami. Proces ten nastąpił dopiero podczas ustępowania lądolodu w Ameryce Północnej.…
Uzupełnij tabelę. Wpisz obok każdego z podanych opisów procesów geologicznych nazwę formy ukształtowania powierzchni terenu powstałą w wyniku tego procesu oraz literę oznaczającą fotografię, na której ta forma została przedstawiona. Nazwy form ukształtowania…
Oceń, czy poniższe informacje dotyczące zmian, które zaszły w kolejnych okresach geologicznych po zakończeniu triasu, są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. 1. Laurazja rozpadła się na cztery kontynenty. P / F…
W okresie triasu fauna nie ograniczała się tylko do oceanów, lecz w znacznym zakresie opanowała też środowisko lądowe. Dobierz do środowiska oceanicznego i lądowego po jednym przedstawicielu fauny reprezentującej świat organiczny triasu. Nazwy organizmów…
Zadanie wykonaj na podstawie własnej wiedzy i rysunku, na którym przedstawiono przekrój geologiczny przez złoże węgla brunatnego występującego w rejonie Bełchatowa (strona IV barwnego materiału źródłowego). Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz…
Zadanie wykonaj na podstawie mapy geologicznej okolic Krakowa (strona III barwnego materiału źródłowego), na której zaznaczono zieloną linią zasięg obszaru przedstawionego na barwnej mapie szczegółowej. Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P,…
Uzupełnij schemat, tak aby ilustrował w kolejności od najstarszego do najmłodszego wydarzenia geologiczne, które zaszły na obszarze przedstawionym na rysunku. Wpisz we właściwe miejsca odpowiednie litery. A. Utworzenie się płaszczowiny. B. Sedymentacja wapieni…
Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.
Podaj dwie przyrodnicze cechy doliny Młynówki na odcinku od gospodarstwa agroturystycznego Biała Sowa (C3) do ujścia tej rzeki do Jeziora Bystrzyckiego (B2).
Uzasadnij, dlaczego w południowo-wschodniej Polsce na obszarze oznaczonym literą X grubość osadów plejstoceńskich jest mniejsza niż w północno-wschodniej Polsce.
Przyporządkuj każdemu opisowi właściwą nazwę formy rzeźby i nazwę regionu Polski, dla którego ta forma rzeźby jest charakterystyczna. Wpisz do tabeli nazwy wybrane spośród podanych poniżej. Formy rzeźby: barchan, cyrk lodowcowy, misa deflacyjna, pradolina,…
Miasto Olsztynek i jego okolice położone są na obszarze rozległego sandru. Zaznacz dwie cechy obszarów sandrowych. A. Występowanie żyznych kompleksów gleb brunatnych. B. Obecność niewielkich, ale głęboko wciętych dolin rzecznych. C. Przewaga piasków i żwirów w…
Na mapie numerami 1−3 oznaczono główne jednostki tektoniczne Polski. Zaznacz dwie informacje dotyczące jednostki tektonicznej oznaczonej na mapie numerem 2. A. Obszar położony w południowej części tej jednostki powstał podczas orogenezy alpejskiej. B. W…
Na podstawie informacji zawartych w opisach regionów w zadaniu 20.1. oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz literę P, jeśli informacja jest prawdziwa, lub F – jeśli jest fałszywa. 1. W regionie A występują moreny zbudowane ze skał osadowych…
Zadanie wykonaj na podstawie rysunku, na którym przedstawiono fragment terenu wraz z budową geologiczną. Numerami od 1 do 4 oznaczono zakłady produkcyjne różniące się profilem produkcji. Uzupełnij schemat tak, aby ilustrował wydarzenia geologiczne, w…
Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. 1. Podłoże skalne obszaru, na którym znajduje się zakład produkcyjny oznaczony numerem 1., charakteryzuje się obecnością zrębu tektonicznego.…
Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. 1. Na północ od jeziora znajdują się akumulacyjne formy eoliczne. 2. Jezioro Czad położone jest w strefie wschodnioafrykańskich rowów…
Zadanie wykonaj na podstawie barwnej mapy, na której przedstawiono podniesienie się obszaru Skandynawii (w metrach) po ustąpieniu ostatniego zlodowacenia. Poniżej przedstawiono wybrane informacje o zlodowaceniach plejstoceńskich w Europie. Na podstawie mapy,…
Podaj dwie cechy kotła lodowcowego.
Przedstaw przyrodniczą przyczynę gwałtownych powodzi, które mogą wystąpić w południowo-wschodniej części Islandii.
Zaznacz poprawne dokończenie zdania. Obszar, który powstał najpóźniej, oznaczono numerem A. 1 B. 2 C. 3 D. 4