Zadanie 26, matura maj 2026, geografia rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
3 punktyNa fotografii przedstawiono elektrownię szczytowo-pompową funkcjonującą w Polsce na Pojezierzu Pomorskim.
PowiększNa podstawie: www.media.energa.pl
Poniższy tekst odnosi się do jednego z rodzajów elektrowni wodnych stosowanego w Europie Zachodniej.
Elektrownia pływowa o mocy 240 MW u ujścia rzeki Rance we Francji jest najstarszą elektrownią tego typu na świecie. Została uruchomiona w 1966 roku i stanowi źródło energii dla regionu Bretanii. Na rzece zlokalizowano zaporę z przepustami, które są otwierane i zamykane wraz z przypływami i odpływami, tak aby umożliwić wykorzystanie potencjału pływów do produkcji energii elektrycznej. W tej elektrowni zainstalowano 24 turbiny, które produkują 550 GWh energii elektrycznej rocznie, co odpowiada zużyciu energii w mieście wielkości Rennes we Francji.
Budowę elektrowni pływowej – ze względu na zapotrzebowanie na energię elektryczną w regionie – rozważa się u ujścia rzeki Mersey w Liverpoolu. Jako przewidywalne źródło energii odnawialnej może stanowić rozwiązanie alternatywne w Wielkiej Brytanii dla innych rodzajów energetyki odnawialnej, w których produkcja energii jest uzależniona od warunków pogodowych.
Na podstawie: www.weamec.fr; www.polskiprzemysl.com.pl; www.liverpoolcityregion-ca.gov.uk
Poniżej przedstawiono bilans energii elektrycznej w Polsce w 2022 roku.
| Wyszczególnienie | Wartość w 2022 r. w GWh |
|---|---|
| Przychód | 194 986 |
| ze źródeł krajowych – produkcja | 179 748 |
| w tym elektrownie: | |
| cieplne | 134 657 |
| wodne (w tym szczytowo-pompowe), wiatrowe i słoneczne | 31 108 |
| import | 15 238 |
| Rozchód | 194 986 |
| zużycie krajowe: | 169 260 |
| zużycie w elektrowniach szczytowo-pompowych | 1 501 |
| zużycie bezpośrednie | 167 759 |
| w tym gospodarstwa domowe | 25 860 |
| eksport | 16 915 |
| straty i różnice bilansowe | 8 811 |
Na podstawie: Mały Rocznik Statystyczny Polski 2024, www.stat.gov.pl
Przedstaw dwie różnice w zakresie przyrodniczych czynników lokalizacji między elektrownią na fotografii a typem elektrowni opisanym w tekście, a następnie wyjaśnij, dlaczego elektrownie szczytowo-pompowe nie tylko są składnikiem przychodu, lecz także przyczyniają się do zużycia energii elektrycznej podanego w tabeli.
Różnice w zakresie przyrodniczych czynników lokalizacji:
1
2
Wyjaśnienie:
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Przykładowe odpowiedzi:
Różnice w zakresie przyrodniczych czynników lokalizacji:
• Elektrownie pływowe są lokalizowane na wybrzeżu morza u ujścia rzek, a elektrownie szczytowo-pompowe mogą być lokalizowane w głębi lądu.
• Elektrownie pływowe są lokalizowane w pobliżu akwenów o dużej amplitudzie pływów, a w przypadku elektrowni szczytowo-pompowych wielkość amplitudy pływów nie ma znaczenia.
• Elektrownie szczytowo-pompowe są lokalizowane na obszarach o dużych deniwelacjach, a w przypadku elektrowni pływowych deniwelacje nie mają znaczenia.
• Elektrownie szczytowo-pompowe są lokalizowane na krawędziach wysoczyzn (stokach wzniesień), a elektrownie pływowe – w dolinach rzek w pobliżu ich ujścia do morza.
• Często elektrownie szczytowo-pompowe wykorzystują jezioro jako jeden z dwóch zbiorników wodnych niezbędnych do funkcjonowania, a w elektrowniach pływowych wykorzystuje się wody morskie.
Wyjaśnienie:
Elektrownia szczytowo-pompowa w okresie małego zapotrzebowania na energię elektryczną w ciągu doby pompuje wodę ze zbiornika dolnego do zbiornika górnego, co się przekłada na zużycie energii elektrycznej (a w okresie wysokiego zapotrzebowania woda jest spuszczana ze zbiornika górnego do zbiornika dolnego, dzięki czemu możliwe staje się wytwarzanie energii elektrycznej).
Schemat punktowania
poprawne przedstawienie dwóch różnic i poprawne wyjaśnienie.
poprawne przedstawienie jednej różnicy i poprawne wyjaśnienie.
albo
poprawne przedstawienie dwóch różnic.
poprawne przedstawienie jednej różnicy.
albo
poprawne wyjaśnienie.
odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Komentarz. Różnice muszą dotyczyć przyrodniczych czynników lokalizacji (lokalizacja, deniwelacje, amplituda pływów, rodzaj akwenu). Wyjaśnienie musi uwzględniać pracę elektrowni szczytowo-pompowej w dwóch okresach (pompowanie w okresie niskiego zapotrzebowania, spuszczanie w okresie wysokiego zapotrzebowania).