Zadanie 26, matura maj 2026, geografia rozszerzona

3 pktotwartetrudne 19%Maj 2026

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

3 punkty

Na fotografii przedstawiono elektrownię szczytowo-pompową funkcjonującą w Polsce na Pojezierzu Pomorskim.

fotografia lotnicza elektrowni szczytowo-pompowej: budynek elektrowni nad brzegiem jeziora, rurociągi biegnące w górę zalesionego stoku do zbiornika górnegoPowiększ
fotografia lotnicza elektrowni szczytowo-pompowej: budynek elektrowni nad brzegiem jeziora, rurociągi biegnące w górę zalesionego stoku do zbiornika górnego

Na podstawie: www.media.energa.pl

Poniższy tekst odnosi się do jednego z rodzajów elektrowni wodnych stosowanego w Europie Zachodniej.

Elektrownia pływowa o mocy 240 MW u ujścia rzeki Rance we Francji jest najstarszą elektrownią tego typu na świecie. Została uruchomiona w 1966 roku i stanowi źródło energii dla regionu Bretanii. Na rzece zlokalizowano zaporę z przepustami, które są otwierane i zamykane wraz z przypływami i odpływami, tak aby umożliwić wykorzystanie potencjału pływów do produkcji energii elektrycznej. W tej elektrowni zainstalowano 24 turbiny, które produkują 550 GWh energii elektrycznej rocznie, co odpowiada zużyciu energii w mieście wielkości Rennes we Francji.

Budowę elektrowni pływowej – ze względu na zapotrzebowanie na energię elektryczną w regionie – rozważa się u ujścia rzeki Mersey w Liverpoolu. Jako przewidywalne źródło energii odnawialnej może stanowić rozwiązanie alternatywne w Wielkiej Brytanii dla innych rodzajów energetyki odnawialnej, w których produkcja energii jest uzależniona od warunków pogodowych.

Na podstawie: www.weamec.fr; www.polskiprzemysl.com.pl; www.liverpoolcityregion-ca.gov.uk

Poniżej przedstawiono bilans energii elektrycznej w Polsce w 2022 roku.

WyszczególnienieWartość w 2022 r. w GWh
Przychód194 986
ze źródeł krajowych – produkcja179 748
w tym elektrownie:
cieplne134 657
wodne (w tym szczytowo-pompowe), wiatrowe i słoneczne31 108
import15 238
Rozchód194 986
zużycie krajowe:169 260
zużycie w elektrowniach szczytowo-pompowych1 501
zużycie bezpośrednie167 759
w tym gospodarstwa domowe25 860
eksport16 915
straty i różnice bilansowe8 811

Na podstawie: Mały Rocznik Statystyczny Polski 2024, www.stat.gov.pl

Przedstaw dwie różnice w zakresie przyrodniczych czynników lokalizacji między elektrownią na fotografii a typem elektrowni opisanym w tekście, a następnie wyjaśnij, dlaczego elektrownie szczytowo-pompowe nie tylko są składnikiem przychodu, lecz także przyczyniają się do zużycia energii elektrycznej podanego w tabeli.

Różnice w zakresie przyrodniczych czynników lokalizacji:

1

2

Wyjaśnienie:

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Przykładowe odpowiedzi:

Różnice w zakresie przyrodniczych czynników lokalizacji:

• Elektrownie pływowe są lokalizowane na wybrzeżu morza u ujścia rzek, a elektrownie szczytowo-pompowe mogą być lokalizowane w głębi lądu.

• Elektrownie pływowe są lokalizowane w pobliżu akwenów o dużej amplitudzie pływów, a w przypadku elektrowni szczytowo-pompowych wielkość amplitudy pływów nie ma znaczenia.

• Elektrownie szczytowo-pompowe są lokalizowane na obszarach o dużych deniwelacjach, a w przypadku elektrowni pływowych deniwelacje nie mają znaczenia.

• Elektrownie szczytowo-pompowe są lokalizowane na krawędziach wysoczyzn (stokach wzniesień), a elektrownie pływowe – w dolinach rzek w pobliżu ich ujścia do morza.

• Często elektrownie szczytowo-pompowe wykorzystują jezioro jako jeden z dwóch zbiorników wodnych niezbędnych do funkcjonowania, a w elektrowniach pływowych wykorzystuje się wody morskie.

Wyjaśnienie:

Elektrownia szczytowo-pompowa w okresie małego zapotrzebowania na energię elektryczną w ciągu doby pompuje wodę ze zbiornika dolnego do zbiornika górnego, co się przekłada na zużycie energii elektrycznej (a w okresie wysokiego zapotrzebowania woda jest spuszczana ze zbiornika górnego do zbiornika dolnego, dzięki czemu możliwe staje się wytwarzanie energii elektrycznej).

Schemat punktowania

3 pkt

poprawne przedstawienie dwóch różnic i poprawne wyjaśnienie.

2 pkt

poprawne przedstawienie jednej różnicy i poprawne wyjaśnienie.

albo

2 pkt

poprawne przedstawienie dwóch różnic.

1 pkt

poprawne przedstawienie jednej różnicy.

albo

1 pkt

poprawne wyjaśnienie.

0 pkt

odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Komentarz. Różnice muszą dotyczyć przyrodniczych czynników lokalizacji (lokalizacja, deniwelacje, amplituda pływów, rodzaj akwenu). Wyjaśnienie musi uwzględniać pracę elektrowni szczytowo-pompowej w dwóch okresach (pompowanie w okresie niskiego zapotrzebowania, spuszczanie w okresie wysokiego zapotrzebowania).

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.