Zadanie 29, matura maj 2022, historia rozszerzona

12 pktotwartetrudne 27%Maj 2022

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

12 punktów

Zadanie zawiera pięć tematów. Wybierz jeden z nich do opracowania.

1. Opisz ekspansję Aleksandra Wielkiego i oceń jej skutki.

2. Scharakteryzuj polityczne, społeczno-gospodarcze i religijne uwarunkowania wypraw krzyżowych oraz oceń skutki ruchu krucjatowego.

3. Wyjaśnij genezę i scharakteryzuj postanowienia unii lubelskiej.

4. Scharakteryzuj i oceń politykę Napoleona Bonaparte wobec sprawy polskiej. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe (s. 30–31).

5. Scharakteryzuj stalinizm w Polsce jako przykład systemu totalitarnego w jego wymiarze politycznym, społeczno-gospodarczym i kulturowym. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe (s. 32–33).

Materiały źródłowe do tematu 4.

Źródło A. Fotografia rękopisu oraz tekst Pieśni Legionów Polskich we Włoszech autorstwa Józefa Wybickiego [fragmenty]

fotografia rękopisu pieśniPowiększ
fotografia rękopisu pieśni

Jeszcze Polska nie umarła,

kiedy my żyjemy.

Co nam obca moc wydarła,

szablą odbijemy.

Marsz, marsz, Dąbrowski

do Polski z ziemi włoski

za Twoim przewodem

złączem się z narodem.

Jak Czarnecki do Poznania

wracał się przez morze

dla ojczyzny ratowania

po szwedzkim rozbiorze.

Marsz, marsz, Dąbrowski...

Przejdziem Wisłę przejdziem Wartę

będziem Polakami

dał nam przykład Bonaparte

jak zwyciężać mamy.

Marsz, marsz, Dąbrowski...

https://pl.wikipedia.org

Źródło B. Bitwa na San Domingo – obraz Januarego Suchodolskiego [fragment]

obraz batalistyczny – starcie żołnierzy w mundurach z ciemnoskórymi powstańcami w tropikalnym krajobraziePowiększ
obraz batalistyczny – starcie żołnierzy w mundurach z ciemnoskórymi powstańcami w tropikalnym krajobrazie

Na podstawie: http://www.muzeumwp.pl

Źródło C. Nadanie Konstytucji Księstwu Warszawskiemu – obraz Marcello Bacciarellego

obraz – siedzący władca w mundurze wręcza dokument grupie dostojnikówPowiększ
obraz – siedzący władca w mundurze wręcza dokument grupie dostojników

https://polishfreedom.pl

Źródło D. Tabela. Stan liczebny wojska Księstwa Warszawskiego

DataLiczba żołnierzy
1 I 180931 713
28 XI 180944 950
1 XI 181054 230
24 VI 181274 722
8 VII 181318 000

Historia Polski w liczbach. Państwo i społeczeństwo, Warszawa 2003, s. 157–158.

Materiały źródłowe do tematu 5.

Źródło A. Zdjęcie więzienne gen. Augusta Emila Fieldorfa „Nila”

zdjęcie więzienne mężczyzny z trzech ujęć, z tabliczką „M.B.P. WARSZAWA 1950 378”Powiększ
zdjęcie więzienne mężczyzny z trzech ujęć, z tabliczką „M.B.P. WARSZAWA 1950 378”

https://dzieje.pl

Źródło B. Plakat Jerzego Srokowskiego z 1949 roku

plakat – kleszcze trzymają nad kowadłem rozżarzoną cyfrę 6; napisy „WYKUWAMY PODSTAWY SOCJALIZMU” i „PLAN 6-LETNI”Powiększ
plakat – kleszcze trzymają nad kowadłem rozżarzoną cyfrę 6; napisy „WYKUWAMY PODSTAWY SOCJALIZMU” i „PLAN 6-LETNI”

Na podstawie: Polski plakat polityczny, Warszawa 1974.

Źródło C. Projekt Konstytucji PRL z odręcznymi poprawkami Józefa Stalina (C1) oraz uwagi Stalina naniesione na tekst polski przez Bolesława Bieruta (C2)

dwie strony maszynopisu projektu konstytucji z odręcznymi poprawkami: C1 – tekst rosyjski, C2 – tekst polskiPowiększ
dwie strony maszynopisu projektu konstytucji z odręcznymi poprawkami: C1 – tekst rosyjski, C2 – tekst polski

Na podstawie: A. Dziurok i in., Od niepodległości do niepodległości. Historia Polski 1918–1989, Warszawa 2014, s. 255.

Źródło D. Rzeka – wiersz autorstwa Adama Ważyka [fragment]

Mądrość Stalina,

rzeka szeroka,

w ciężkich turbinach

przetacza wody,

płynąc wysiewa

pszenicę w tundrach,

zalesia stepy,

stawia ogrody.

[…]

Ludzie zbudzeni

na ziemi swojej,

łamią się chlebem,

dzielą pokojem.

Ty ich opływasz,

rzeko rozumna,

ty wiejesz zdrowiem,

wiatrem urody;

przebijasz góry

rzeko podskórna,

łączysz narody.

https://poezja.org

WYPRACOWANIE na temat nr

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Wypracowanie na jeden z pięciu tematów, oceniane według kryteriów CKE dla wybranego tematu (poziomy IV–I, zob. schemat punktowania).

1. Opisz ekspansję Aleksandra Wielkiego i oceń jej skutki.

2. Scharakteryzuj polityczne, społeczno-gospodarcze i religijne uwarunkowania wypraw krzyżowych oraz oceń skutki ruchu krucjatowego.

3. Wyjaśnij genezę i scharakteryzuj postanowienia unii lubelskiej.

4. Scharakteryzuj i oceń politykę Napoleona Bonaparte wobec sprawy polskiej. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe (s. 30–31).

5. Scharakteryzuj stalinizm w Polsce jako przykład systemu totalitarnego w jego wymiarze politycznym, społeczno-gospodarczym i kulturowym. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe (s. 32–33).

Przykładowe elementy wskazane w kryteriach CKE:

Temat 1: wpływ polityki Filipa II na dokonania Aleksandra Wielkiego; etapy podbojów; bitwa pod Issos, bitwa pod Gaugamelą; wpływ podbojów na powstanie i rozwój kultury hellenistycznej.

Temat 2: wpływ sporu o inwestyturę na genezę ruchu krucjatowego; tzw. głód ziemi w Europie; zdobycie Jerozolimy przez krzyżowców; działalność zakonów rycerskich; religijne przyczyny ruchu krucjatowego.

Temat 3: ustrój Rzeczypospolitej Obojga Narodów w świetle postanowień unii lubelskiej; polskie i litewskie uwarunkowania unii; elementy wspólne i oddzielne dla Litwy i Korony; perspektywa wygaśnięcia dynastii Jagiellonów.

Temat 4: zasady ustroju Księstwa Warszawskiego; motywy udziału Polaków w kampaniach napoleońskich; okoliczności utworzenia Księstwa Warszawskiego; przyczyny utworzenia Legionów Polskich we Włoszech; wykorzystanie materiałów źródłowych A–D.

Temat 5: industrializacja, kolektywizacja rolnictwa, kult jednostki; wpływ polityki na przemiany struktury społecznej; przejawy terroru stalinowskiego i socrealizmu w kulturze; wpływ Związku Sowieckiego na sytuację wewnętrzną Polski; wykorzystanie materiałów źródłowych A–D.

Schemat punktowania

Zadanie oceniane jest według kryteriów dla wybranego tematu (0–12 pkt).

Temat 1. Opisz ekspansję Aleksandra Wielkiego i oceń jej skutki.

Poziom IV (9–12 pkt). Zdający:

• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty (polityczny, społeczno-gospodarczy i kulturowy),

• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych informacji,

• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe,

• sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.

Poziom III (6–8 pkt). Zdający:

• dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu ich znaczenia i hierarchii,

• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe (np. wyjaśnił wpływ polityki Filipa II na dokonania Aleksandra Wielkiego),

• przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym (np. opisał etapy podbojów Aleksandra Wielkiego),

• podjął próbę formułowania wniosków,

• podjął próbę oceny.

Poziom II (3–5 pkt). Zdający:

• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania tematu (np. bitwa pod Issos, bitwa pod Gaugamelą),

• podjął próbę uporządkowania podanej faktografii,

• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych (np. wyjaśnił wpływ podbojów na powstanie i rozwój kultury hellenistycznej).

Poziom I (1–2 pkt). Zdający:

• w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu,

• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania związków między nimi,

• poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.

Temat 2. Scharakteryzuj polityczne, społeczno-gospodarcze i religijne uwarunkowania wypraw krzyżowych oraz oceń skutki ruchu krucjatowego.

Poziom IV (9–12 pkt). Zdający:

• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty (polityczny, społeczno-gospodarczy i religijny),

• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych informacji,

• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe,

• sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.

Poziom III (6–8 pkt). Zdający:

• dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu ich znaczenia i hierarchii,

• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe (np. wyjaśnił wpływ sporu o inwestyturę na genezę ruchu krucjatowego, wyjaśnił wpływ zjawiska tzw. głodu ziemi w Europie na popularność ruchu krucjatowego),

• przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym,

• podjął próbę formułowania wniosków,

• podjął próbę oceny.

Poziom II (3–5 pkt). Zdający:

• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania tematu (np. zdobycie Jerozolimy przez krzyżowców, działalność zakonów rycerskich),

• podjął próbę uporządkowania podanej faktografii,

• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych (np. wyjaśnił religijne przyczyny ruchu krucjatowego).

Poziom I (1–2 pkt). Zdający:

• w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu,

• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania związków między nimi,

• poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.

Temat 3. Wyjaśnij genezę i scharakteryzuj postanowienia unii lubelskiej.

Poziom IV (9–12 pkt). Zdający:

• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty (polityczny, społeczno-gospodarczy i kulturowy),

• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych informacji,

• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe,

• sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.

Poziom III (6–8 pkt). Zdający:

• dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu ich znaczenia i hierarchii (np. scharakteryzował ustrój Rzeczypospolitej Obojga Narodów w świetle postanowień unii lubelskiej),

• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe (np. scharakteryzował polskie i litewskie uwarunkowania unii lubelskiej),

• przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym,

• podjął próbę formułowania wniosków,

• podjął próbę oceny.

Poziom II (3–5 pkt). Zdający:

• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania tematu (np. wymienił elementy wspólne i oddzielne dla Litwy i Korony w świetle postanowień unii lubelskiej),

• podjął próbę uporządkowania podanej faktografii,

• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych (np. wyjaśnił związek między perspektywą wygaśnięcia dynastii Jagiellonów a zawarciem unii lubelskiej).

Poziom I (1–2 pkt). Zdający:

• w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu,

• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania związków między nimi,

• poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.

Temat 4. Scharakteryzuj i oceń politykę Napoleona Bonaparte wobec sprawy polskiej. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe.

Poziom IV (9–12 pkt). Zdający:

• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,

• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych informacji,

• trafnie i w pełni wykorzystał materiał źródłowy,

• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe,

• sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.

Poziom III (6–8 pkt). Zdający:

• dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu ich znaczenia i hierarchii (np. zasady ustroju Księstwa Warszawskiego),

• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe (np. wyjaśnił motywy udziału Polaków w kampaniach napoleońskich),

• przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym,

• w większości wykorzystał materiał źródłowy,

• podjął próbę formułowania wniosków,

• podjął próbę oceny.

Poziom II (3–5 pkt). Zdający:

• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania tematu (np. okoliczności utworzenia Księstwa Warszawskiego),

• podjął próbę uporządkowania podanej faktografii,

• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych (np. wyjaśnił przyczyny utworzenia Legionów Polskich we Włoszech),

• podjął próbę wykorzystania załączonych materiałów źródłowych i przywołania ich w tekście pracy.

Poziom I (1–2 pkt). Zdający:

• w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu, nawiązując do treści zawartych w materiale źródłowym,

• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania związków między nimi,

• poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni,

• podjął nieudolną próbę wykorzystania materiałów źródłowych.

Temat 5. Scharakteryzuj stalinizm w Polsce jako system totalitarny w jego wymiarze politycznym, społeczno-gospodarczym i kulturowym. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe.

Poziom IV (9–12 pkt). Zdający:

• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty (polityczny, społeczno-gospodarczy, kulturowy),

• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych informacji,

• trafnie i w pełni wykorzystał materiał źródłowy,

• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe,

• sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.

Poziom III (6–8 pkt). Zdający:

• dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu ich znaczenia i hierarchii (np. industrializacja, kolektywizacja rolnictwa, kult jednostki),

• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe (np. wyjaśnił wpływ polityki na przemiany struktury społecznej w powojennej Polsce),

• przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym,

• w większości wykorzystał materiał źródłowy,

• podjął próbę formułowania wniosków,

• podjął próbę oceny.

Poziom II (3–5 pkt). Zdający:

• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania tematu (np. opisał przejawy terroru stalinowskiego, socrealizmu w kulturze),

• podjął próbę uporządkowania podanej faktografii,

• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych (np. wyjaśnił wpływ Związku Sowieckiego na sytuację wewnętrzną w powojennej Polsce),

• podjął próbę wykorzystania załączonych materiałów źródłowych i przywołania ich w tekście pracy.

Poziom I (1–2 pkt). Zdający:

• w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu, nawiązując do treści zawartych w materiale źródłowym,

• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania związków między nimi,

• poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni,

• podjął nieudolną próbę wykorzystania materiałów źródłowych.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.