Zadanie 26, matura maj 2023, historia rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
15 punktówZadanie zawiera trzy tematy. Wybierz jeden z nich do opracowania. Twoja wypowiedź powinna liczyć minimum 300 wyrazów.
1. W życiu politycznym państwa polskiego w okresie XI–XII wieku dominowały tendencje decentralizacyjne. Zajmij stanowisko wobec powyższej tezy i je uzasadnij, uwzględniając w swojej argumentacji panowanie trzech wybranych władców z tego okresu.
2. Rewolucja amerykańska i francuska z końca XVIII wieku miały podobne przyczyny. Zajmij stanowisko wobec powyższej tezy i je uzasadnij, uwzględniając w swojej argumentacji aspekt polityczny, społeczno-gospodarczy i kulturowy.
3. Zimna wojna osiągnęła apogeum w latach 50. XX wieku. Zajmij stanowisko wobec powyższej tezy i je uzasadnij, charakteryzując trzy wybrane wydarzenia z tego okresu.
WYPRACOWANIE na temat nr
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Wypracowanie oceniane w dwóch kryteriach: A. Narracja historyczna (0–12 pkt) i B. Spójność wypowiedzi (0–3 pkt).
Dodatkowe informacje dla egzaminatorów (kryterium A):
1. Funkcjonalność wykorzystania wiedzy historycznej ocenia się w odniesieniu do tematu pracy. Zdający musi zająć stanowisko wobec zaprezentowanej tezy oraz je przekonująco uzasadnić, wykorzystując w swojej argumentacji właściwie dobraną wiedzę historyczną z zakresu trzech elementów/obszarów wskazanych w temacie.
a) W pełni funkcjonalne wykorzystanie wiedzy historycznej oznacza przywołanie w wypracowaniu adekwatnych (trafnie dobranych, wyselekcjonowanych) do tematu oraz zajętego stanowiska faktów, postaci, procesów historycznych oraz właściwej dla problematyki określonej tematem wypracowania terminologii historycznej, które ilustrują tok rozumowania zdającego oraz przekonująco wspierają jego argumentację na poziomie co najmniej zadowalającym.
b) Częściowo funkcjonalne wykorzystanie wiedzy historycznej ma miejsce wtedy, gdy zdający przedstawił powierzchowną argumentację LUB/I np. w części zasadniczej pracy, obok trafnej argumentacji, w charakterze argumentów/przykładów wykorzystane są treści, które nie są spójne np. ze stanowiskiem zdającego wyrażonym we wstępie albo nie odnoszą się do tezy zawartej w temacie pracy lub nie są związane z tematem.
c) Wiedza historyczna nie jest wykorzystana funkcjonalnie, jeżeli zdający bezrefleksyjnie referuje/odtwarza wszystko, co pamięta z danego problemu, ale nie odnosi się do tezy zawartej w temacie LUB jego argumentacja jest sprzeczna z zajętym stanowiskiem.
2. Argumentacja to udowodnienie tezy/opinii/stanowiska przedstawionego przez zdającego za pomocą argumentów.
a) Bogata argumentacja – argumentacja rzeczowa, pogłębiona, poparta trafnie dobraną i szczegółową faktografią oraz adekwatną do omawianych zagadnień terminologią; szeroka, stanowiąca – jako całość – wnikliwą analizę problemu sformułowanego w temacie. Za bogatą argumentację w odniesieniu do jednego elementu tematu przyznaje się 4 pkt.
b) Zadowalająca argumentacja – argumentacja rzeczowa, poparta prawidłową faktografią i terminologią, zawiera elementy refleksji / głębszego namysłu nad problemem. Za zadowalającą argumentację w odniesieniu do jednego elementu tematu przyznaje się 3 pkt.
c) Powierzchowna argumentacja – argumentacja oparta na uogólnieniach, niewnikająca w istotę rzeczy, mało dokładna, w większości wsparta podstawową faktografią i terminologią, czasami niepoparta przykładami. Za powierzchowną argumentację w odniesieniu do jednego elementu tematu przyznaje się 1 pkt.
3. Błędy merytoryczne to ewidentne pomyłki zdających w zakresie: a) chronologii – błędne sytuowanie w czasie wydarzeń, procesów, postaci historycznych; b) terminologii – błędne stosowanie pojęć historycznych; c) ukazywania związków przyczynowo-skutkowych – przypisywanie wydarzeniom historycznym niewłaściwych przyczyn lub skutków.
Dodatkowe informacje dla egzaminatorów (kryterium B):
1. Jeżeli wypowiedź liczy mniej niż 300 słów, w tym kryterium przyznaje się 0 pkt.
2. Wypowiedź jest spójna, jeżeli elementy, które ją tworzą (wstęp – część zasadnicza (rozwinięcie) – zakończenie), stanowią logiczną i uporządkowaną całość.
3. Wywód jest uporządkowany, jeśli każdy kolejny akapit wynika z poprzedniego, a np. przestawienie akapitów zaburzyłoby tok rozumowania przyjęty przez zdającego.
4. Zaburzenia w spójności mogą wynikać m.in. z: błędów logicznych (zbyt daleko idące uogólnienia, nieuzasadnione wnioski, sprzeczne stwierdzenia); odstępstw od podporządkowania wywodu myśli przewodniej; wstępu, rozwinięcia, zakończenia lub akapitu, które nie łączą się logicznie z resztą pracy; rozwijania jednocześnie więcej niż jednego wątku; pomijania pośrednich ogniw rozumowania (skróty myślowe); wprowadzania treści nieistotnych, zbędnych dla pracy; niefunkcjonalnych dygresji; przerywania toku myślenia zbędnymi zdaniami.
5. Błędy w spójności wewnątrz akapitów oznaczają np. nielogiczne połączenia zdań w akapicie oraz brak zastosowania w nim wskaźników zespolenia.
6. Błędy w spójności między akapitami oznaczają nielogiczne powiązanie danego akapitu z poprzednim lub poprzednimi akapitami oraz brak zastosowania wskaźników zespolenia między akapitami.
Schemat punktowania
A. NARRACJA HISTORYCZNA (0–12 pkt)
Wiedza historyczna wykorzystana w pełni funkcjonalnie w odniesieniu do trzech elementów tematu:
bogata argumentacja w odniesieniu do trzech elementów tematu.
bogata argumentacja w odniesieniu do dwóch elementów tematu ORAZ zadowalająca argumentacja w odniesieniu do trzeciego.
bogata argumentacja do jednego elementu tematu ORAZ zadowalająca argumentacja w odniesieniu do dwóch pozostałych.
zadowalająca argumentacja w odniesieniu do trzech elementów tematu.
Wiedza historyczna wykorzystana w pełni funkcjonalnie w odniesieniu do dwóch elementów tematu (trzeci element zrealizowany częściowo funkcjonalnie ALBO niezrealizowany):
bogata argumentacja w odniesieniu do dwóch elementów tematu ORAZ powierzchowna argumentacja w odniesieniu do trzeciego.
bogata argumentacja w odniesieniu do jednego elementu tematu, zadowalająca argumentacja w odniesieniu do jednego z dwóch pozostałych elementów ORAZ powierzchowna argumentacja w odniesieniu do trzeciego elementu tematu.
bogata argumentacja w odniesieniu do dwóch elementów tematu.
zadowalająca argumentacja w odniesieniu do dwóch elementów tematu ORAZ powierzchowna argumentacja w odniesieniu do trzeciego.
bogata argumentacja w odniesieniu do jednego elementu tematu ORAZ zadowalająca argumentacja w odniesieniu do jednego z dwóch pozostałych.
zadowalająca argumentacja w odniesieniu do dwóch elementów tematu.
Wiedza historyczna wykorzystana w pełni funkcjonalnie w odniesieniu do jednego elementu tematu (pozostałe elementy zrealizowane częściowo funkcjonalnie ALBO niezrealizowane):
bogata argumentacja w odniesieniu do jednego elementu tematu ORAZ powierzchowna argumentacja w odniesieniu do dwóch pozostałych.
zadowalająca argumentacja w odniesieniu do jednego elementu tematu ORAZ powierzchowna argumentacja w odniesieniu do dwóch pozostałych.
bogata argumentacja w odniesieniu do jednego elementu tematu ORAZ powierzchowna argumentacja w odniesieniu do jednego z dwóch pozostałych.
zadowalająca argumentacja w odniesieniu do jednego elementu tematu ORAZ powierzchowna argumentacja w odniesieniu do jednego z pozostałych.
bogata argumentacja w odniesieniu do jednego elementu tematu.
zadowalająca argumentacja w odniesieniu do jednego elementu tematu.
Wiedza historyczna nie została wykorzystana w pełni funkcjonalnie w odniesieniu do żadnego elementu tematu:
powierzchowna argumentacja w odniesieniu do trzech elementów tematu.
powierzchowna argumentacja w odniesieniu do dwóch elementów tematu.
powierzchowna argumentacja w odniesieniu do jednego elementu tematu.
niefunkcjonalne wykorzystanie wiedzy historycznej w odniesieniu do całej wypowiedzi ALBO brak wypowiedzi.
Poprawność merytoryczna: za błędy merytoryczne odejmuje się punkty od ogólnej liczby punktów zdobytych w kryterium A (bez punktów ujemnych): 1–2 błędy merytoryczne (−1 pkt), 3–5 błędów merytorycznych (−2 pkt), powyżej 5 błędów merytorycznych (−3 pkt).
B. SPÓJNOŚĆ WYPOWIEDZI (0–3 pkt)
wypowiedź spełnia kryterium minimalnej liczby 300 słów ORAZ jest spójna (logicznie uporządkowana).
wypowiedź spełnia kryterium minimalnej liczby 300 słów ORAZ występują w niej drobne zaburzenia w zakresie spójności (logicznego uporządkowania).
wypowiedź spełnia kryterium minimalnej liczby 300 słów ORAZ występują w niej istotne zaburzenia w zakresie spójności (logicznego uporządkowania).
wypowiedź nie spełnia kryterium minimalnej liczby 300 słów I/LUB jest nieuporządkowana, stanowi zbiór w znacznej mierze niezależnych elementów.
Komentarz. Zdający musi zajmować stanowisko (poparcie lub negację tezy) i konsekwentnie je uzasadniać. W temacie 1 należy uwzględnić trzech wybranych władców XI–XII w. (np. Bolesław Chrobry, Kazimierz Odnowiciel, Bolesław II Śmiały). W temacie 2 analiza powinna obejmować aspekty: polityczny, społeczno-gospodarczy i kulturowy obu rewolucji. W temacie 3 należy analizować trzy wybrane wydarzenia z lat 50. XX w. (np. kryzys koreański, powstanie węgierskie 1956, perturbacje w ZSRS po śmierci Stalina). Błędy merytoryczne w chronologii, terminologii lub przyczynowości obniżają ocenę.