Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Polecenie
Źródło 1. Fragment opracowania historycznego
[Bilans porozumienia] wydaje się następujący: ekipa Jaruzelskiego, nie rezygnując z kontroli nad najistotniejszymi narzędziami sprawowania władzy, postanowiła zbudować dla umiarkowanej części opozycji reglamentowane miejsce w systemie politycznym, a równocześnie przesunąć rzeczywiste centrum dyspozycji politycznej z Komitetu Centralnego PZPR do urzędu prezydenta, którym zostać miał Jaruzelski. W stosunku do ofert składanych opozycji jeszcze przed okrągłym stołem, najważniejszy sukces strony solidarnościowej stanowiła decyzja o wolnych wyborach do Senatu. Jednak to nie okrągły stół, ale wydarzenia czterech następnych miesięcy przesądziły o tym, że Polską co najmniej do 1995 r. nie rządził – jako prezydent PRL – generał Jaruzelski. W kwietniu 1989 r., gdy składano podpisy pod porozumieniami okrągłego stołu, ta ostatnia perspektywa wydawała się całkiem realna.
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Źródło 2. Fragment opracowania historycznego
Porozumienie Okrągłego Stołu zadziwiało świat jako niezwykły przykład rozwiązania głębokiego, wieloletniego konfliktu politycznego. Polska jako pierwszy kraj "realnego socjalizmu" wychodziła ku tworzeniu systemu pluralistycznego i demokratycznego. Ułożone przy Okrągłym Stole zręby ustroju konstytucyjnego oznaczały bardzo głęboką zmianę istniejącego porządku. Pierwszą instytucją prawdziwej demokracji parlamentarnej miał być Senat, który – choć zachowywał ograniczone kompetencje – nie był jednak instytucją "malowaną". […] Zapisy […] dotyczące poszerzenia wolności słowa i druku, możliwości zrzeszania się w organizacjach społecznych i zawodowych dawały podstawę do budowania demokratycznego społeczeństwa. Uprawniony jest więc pogląd, że Okrągły Stół był wielkim zwycięstwem solidarnościowej opozycji. Zwycięstwem ponadto osiągniętym bezkrwawo oraz otwierającym drogę do budowy państwa demokratycznego i stabilnego wewnętrznie. Współautorami Okrągłego Stołu byli również przedstawiciele władz; bez ich współdziałania, wykazanej zdolności do cofania się ta droga przemian byłaby zablokowana.
A. Friszke, Polska. Losy państwa i narodu […], Warszawa 2003, s. 458–459.
Zadanie 24.1.
Porównaj oceny porozumienia okrągłego stołu zaprezentowane w źródłach 1. i 2. – przedstaw jedno podobieństwo i jedną różnicę między tymi ocenami.
Podobieństwa:
• W obu tekstach podkreślono znaczenie decyzji o wyborach / utworzeniu senatu jako instytucji demokratycznej.
• W obu tekstach fakt utworzenia senatu oceniany jest jako sukces opozycji / "Solidarności".
• W obu tekstach jest mowa o ustępstwach władzy komunistycznej na rzecz opozycji.
Różnice:
• Autor źródła 1. krytycznie przedstawia postanowienia porozumienie okrągłego stołu, źródło 2. zawiera jednoznacznie pozytywną opinię.
• Autor źródła 1. twierdzi, że to nie okrągły stół stanowił wydarzenie przełomowe, tylko wydarzenia późniejsze. Dla autora źródła 2. okrągły stół był wydarzeniem przełomowym.
za podanie jednego podobieństwa i jednej różnicy między opiniami.
za podanie jednego podobieństwa albo jednej różnicy między opiniami.
Ocena według schematu punktowania CKE, zwykle w 15–30 s
Dowiedz się, ile punktów naprawdę zdobywasz. Zrób zdjęcie kartki albo wklej odpowiedź: Maturownik+ porówna ją ze schematem punktowania, policzy punkty i wytłumaczy, gdzie i dlaczego je tracisz.