Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

2. Oglądałeś(-aś) ostatnio mecz, podczas którego jeden z zawodników złamał zasady fair

play. Napisz artykuł, w którym opiszesz tę sytuację, i uzasadnisz, dlaczego zwalczanie

nieuczciwego zachowania sportowców jest niezbędne.

CZYSTOPIS

…...................………....................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

Zgodność z poleceniem

Spójność

i logika

Zakres

środków

językowych

Poprawność

środków

językowych

RAZEM

0-1-2-3-4-5

0-1-2

0-1-2-3

0-1-2-3

Elementy treści (0-1-2)

Elementy formy (0-1)

1

2

3

4

5

1

2

3

4

BRUDNOPIS (nie podlega ocenie)

Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,

gramatycznych, ortograficznych) […].

5.2.R. Zdający przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej tezie lub

rozwiązaniu.

5.5. Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.

5.12. Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.

5.13. Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.

Wymagania szczegółowe (artykuł)

1.

Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,

gramatycznych, ortograficznych) […].

5.4. Zdający relacjonuje wydarzenia z przeszłości.

5.5. Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.

5.9. Zdający opisuje doświadczenia swoje i innych.

5.12. Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.

5.13. Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.

Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:

 zgodność z poleceniem

 spójność i logika wypowiedzi

 zakres środków językowych

 poprawność środków językowych.

Zgodność z poleceniem

W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę liczbę zrealizowanych w wypowiedzi

zdającego elementów treści (Tabela A) oraz elementów formy (Tabela B). Następnie

przyznaje się punkty w kryterium zgodności z poleceniem zgodnie z Tabelą C.

Tabela A. Zgodność z poleceniem: elementy treści

Elementy treści Forma

2

1

0

1.

wstęp:

właściwe

i adekwatne

do tematu

rozpoczęcie

wypowiedzi

R*

teza zgodna z tematem ORAZ

treścią wypowiedzi (teza

„zapowiada” zawartość

treściową oraz typ rozprawki)

teza nie jest w pełni

poprawna, np. jest zgodna z

tematem ALBO z treścią

wypowiedzi; odbiegająca od

tematu LUB treści

wypowiedzi

brak tezy; teza niezgodna

z tematem ORAZ treścią

wypowiedzi; teza nieczytelna,

niejasna, trudna do wskazania;

wstęp niekomunikatywny

A*

wprowadzenie zgodne

z tematem ORAZ np.

ciekawe, oryginalne,

zachęcające do czytania,

w ciekawej formie (np.

pytanie, cytat)

wprowadzenie nie jest w pełni

poprawne, np. wprowadzenie

zgodne z tematem, ale

schematyczne ALBO bardziej

typowe dla innego typu tekstu

(np. rozprawki) ALBO

ciekawe, oryginalne, ale

odbiegające

od tematu

brak wprowadzenia;

wprowadzenie niezgodne

z tematem, niejasne,

nieczytelne, trudne do

wskazania; wprowadzenie

niekomunikatywne

L*

wstęp zgodny z tematem

i treścią wypowiedzi ORAZ

wskazujący cel/powód pisania

listu

wstęp nie jest w pełni

poprawny, np. nie określa celu

ALBO określa cel/powód

pisania listu, ale odbiega od

tematu ALBO cel nie jest

określony jasno ALBO wstęp

nie jest zgodny z treścią listu

(np. zapowiada poparcie, a

opisuje argumenty przeciwne)

brak wstępu; wstęp niezgodny

z tematem, niejasny,

nieczytelny, trudny

do wskazania; wstęp

niekomunikatywny

2.

pierwszy

element

tematu

R

A

L

wieloaspektowa ORAZ/LUB

pogłębiona realizacja

elementu (np. wsparta

przykładami, szczegółowo

omówiona)

powierzchowna realizacja

elementu, wypowiedzi brak

głębi, np. zdający podaje tylko

„listę” argumentów/cech/

określeń, żadnego nie

rozwijając/uzasadniając

brak wypowiedzi LUB

wypowiedź nie jest

komunikatywna LUB

wypowiedź nie jest związana

z tematem / nie realizuje

elementu; wypowiedź bardzo

pobieżnie dotykająca tematu,

np. zdający podaje tylko jeden

argument/cechę/określenie,

nie rozwijając go

3.

drugi

element

tematu

4.

podsumowa-

nie: właściwe

i adekwatne

do tematu

zakończenie

wypowiedzi

R

A

L

zakończenie zgodne

z tematem oraz treścią

wypowiedzi; jeżeli zdający

powtarza wstęp – czyni to

innymi słowami

zakończenie nie jest w pełni

poprawne, np. jest zgodne

z tematem ALBO treścią

wypowiedzi; odbiega trochę

od tematu LUB treści

wypowiedzi; zdający stosuje

zakończenie schematyczne

(sztampowe) LUB powtarza

wstęp praktycznie tymi

samymi słowami

brak zakończenia LUB

zakończenie nie jest

komunikatywne LUB

zakończenie jest jedynie luźno

związane z tematem oraz

treścią wypowiedzi

(też jeśli nie jest zgodne)

5.

fragmenty

odbiegające

od tematu

i/lub nie na

temat

R

A

L

wypowiedź nie zawiera

fragmentów odbiegających

od tematu i/lub nie na temat

wypowiedź zawiera dłuższy

fragment / nieliczne krótkie

fragmenty odbiegające od

tematu i/lub nie na temat

wypowiedź nie spełnia

warunków określonych

dla poziomu 1.

Tabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy

Elementy formy

Forma

1

0

1.

elementy

charakterystyczne

dla formy

R

teza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi

wypowiedź nie spełnia

warunków określonych

dla poziomu 1.

A

wypowiedź jest zatytułowana

L

wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający

i kończący

2.

kompozycja

R

A

L

wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny

wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach

wstępu, rozwinięcia i zakończenia

wypowiedź nie spełnia

warunków określonych

dla poziomu 1.

3.

segmentacja

R

A

L

tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na

akapity) jest konsekwentny

wypowiedź nie spełnia

warunków określonych

dla poziomu 1.

4.

długość pracy

R

A

L

długość pracy mieści się w granicach 180–280 słów

wypowiedź nie spełnia

warunków określonych

dla poziomu 1.

Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym

podkryterium.

Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny

elementów treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.

Tabela C

Elementy

treści

Elementy formy

4–3

2–1

0

10–9

5 p.

4 p.

3 p.

8–7

4 p.

3 p.

2 p.

6–5

3 p.

2 p.

1 p.

4–3

2 p.

1 p.

0 p.

2–1

1 p.

0 p.

0 p.

0

0 p.

0 p.

0 p.

Na przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy

oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.

Dodatkowe uwagi dotyczące oceny elementów treści

ROZPRAWKA

Temat

Władze wielu miast sponsorują koncerty gwiazd na świeżym powietrzu w noc sylwestrową.

Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony organizacji takich imprez na

powitanie Nowego Roku.

Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,

przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.

Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio

sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym

zakończeniem.

Dobrze napisana rozprawka:

 omawia zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny; wszystkie jej części (wstęp,

rozwinięcie, zakończenie) są podporządkowane jednej myśli głównej

 zawiera jasno sformułowaną tezę, odpowiednią do formy rozprawki

 charakteryzuje się stylem formalnym.

Teza

1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się do

organizowania w miastach koncertów/imprez muzycznych na świeżym powietrzu na

powitanie Nowego Roku oraz zaznaczenie, że w pracy będą rozpatrywane dobre i złe

strony (wymaga tego ten typ rozprawki), np. Many city councils decide to organise

outdoor concerts on New Year’s Eve / to welcome New Year. It has many advantages for

residents but there are also some problems connected with it.

2. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że w wielu miastach

koncerty gwiazd na świeżym powietrzu są organizowane w noc sylwestrową, nie jest tezą.

3. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane

będą wady i zalety. Na przykład: …są plusy i minusy takiej decyzji…; …ma wiele zalet,

ale spowoduje też wiele problemów.

4. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry

pomysł?, uznaje się ją za odbiegającą od tematu.

5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy

w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego

zjawiska.

6. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy bierze się pod uwagę jej zgodność

z rozwinięciem wypracowania.

7. Jeśli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.

The city authorities organize New Year’s Eve concerts

more and more often. They pay stars a lot of money for

their performances. Such events are a good way of

entertaining people. However, it also has some

disadvantages.

Teza

zgodna

z

tematem,

zapowiada oczekiwaną strukturę

rozprawki.

I’m writing to show you my idea about a New Year’s

event. This type of event has pluses and minuses.

Teza odbiegająca od tematu (brak

informacji

o

organizacji

koncertów w miastach).

Organising musical shows in cities is becoming

fashionable. Mayors of cities invite a lot of artists. I

think it’s a good idea.

Teza odbiegająca od tematu (nie

zapowiada oczekiwanej struktury

rozprawki)

In my opinion celebrating New Year is a great

tradition. That is why many cities organize such

festivities in fresh air.

Brak tezy.

New Year celebrations are a popular tradition. There

are pros and cons of having parties on New Year’s Eve.

Teza niezgodna z tematem.

There are many different events organised by city

authorities on New Year’s Eve, for instance open air

concerts. What are the advantages and disadvantages of

such events?

Teza

zgodna

z

tematem,

zapowiada oczekiwaną strukturę

rozprawki.

Elementy tematu

1. Elementami są: (1) dobre i (2) złe strony organizacji przez miasta koncertów gwiazd na

świeżym powietrzu na powitanie Nowego Roku.

2. Jeśli argument przedstawiony przez zdającego (wada lub zaleta) jest sprzeczny z tematem,

czyli organizowaniem przez miasta sylwestrowych koncertów gwiazd na świeżym

powietrzu, nie bierze się tego argumentu pod uwagę, oceniając dany element.

np. When people go to concerts and are squeezed like sardines in a building which is too

small, a tragedy can happen. (argument nie odnosi się do koncertów organizowanych na

świeżym powietrzu).

3. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa, które jest kluczowe dla pracy

(np. Sylvester Night zamiast New Year’s Eve), ale argumenty pasują do tematu, taka

realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom

1).

4. Korzyści i problemy wynikające z organizowania tego typu imprez mogą być

przedstawione zarówno z punktu widzenia władz miasta, jak i uczestników takich imprez.

gg

fragmenty nie na

temat

fragmenty odbiegające od tematu

Zgodność z tematem

Władze wielu miast sponsorują koncerty gwiazd na świeżym powietrzu w noc sylwestrową.

Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony organizacji takich imprez na

powitanie Nowego Roku.

1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:

 ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)

 ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.

 powody organizacji takich koncertów przez miasta (jeśli nie wskazują na ich zalety),

np. konkurencja między miastami

 opis miejsc, w których takie koncerty są organizowane.

Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.

2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:

 luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami

tematu (X, Y), np.

 relacja z występu obejrzanego w czasie takiej imprezy

 opis tradycji noworocznych w różnych krajach.

Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli

występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.

w Tabeli A.

3. Fragmenty wypracowania nie na temat:

 w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.

 opis imprezy na świeżym powietrzu, która nie jest świętowaniem Nowego Roku, np.

rekonstrukcji Bitwy pod Grunwaldem.

Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana

na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane

w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.

„główka”

elementy tematu

C 

D

X 

Y 

A 

B

4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany

za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,

uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).

5. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany

fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten sam

fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.

6. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia

z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja

oceniana jest na 0.

Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi

1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę zgodność tej

części pracy z rozwinięciem wypracowania.

2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje wady i zalety, a w podsumowaniu pisze, zgodnie

z przedstawioną argumentacją, że jest więcej zalet/wad, to takie zakończenie jest

akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.

Przykłady schematycznego zakończenia

rozprawki

Przykłady zakończenia luźno związanego

z tematem

As you can see there are advantages and

disadvantages of this decision.

It is important to keep our traditions alive

and welcome New Year with your family

and friends.

To sum up there are good and bad sides.

Every country celebrates New Year in a

different way and it’s good to travel and see

what it is like in other places.

ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY

Temat

Oglądałeś(-aś) ostatnio mecz, podczas którego jeden z zawodników złamał zasady fair play.

Napisz artykuł, w którym opiszesz tę sytuację, i uzasadnisz, dlaczego zwalczanie

nieuczciwego zachowania sportowców jest niezbędne.

W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska

społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie

omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji,

komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może również podejmować

próbę kształtowania opinii czytelników.

Dobrze napisany artykuł:

 ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika

 zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu,

np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania, używając

barwnego języka

 może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat poruszany

w tekście.

Wstęp

1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający powinien odnieść się do obejrzanego

meczu / problemu przestrzegania zasad fair play w sporcie / swojego zainteresowania

tematem sportu w sposób zachęcający do dalszej lektury.

2. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do zaobserwowanej sytuacji związanej ze

złamaniem zasad fair play oraz do problemu nieuczciwości w sporcie.

Przykłady wstępów zgodnych z tematem

i ciekawych

Przykłady wstępów schematycznych

I have discovered recently that in the sport’s

world there is a lot of cheating. Do all

sportsmen cheat? What do they think about

fair play? And the most important question:

should we accept such corruptive methods

of winning?

I went to see a match yesterday. A very

unpleasant situation took place there.

As George Orwell once said, football has

nothing to do with fair play, it is filled with

hatred and jealousy. In other words it is war

minus the shooting. How far can we agree

with his words?

I think sport is not fair. I will write about it

in my article. Like many people I am

interested in sport so it is an interesting topic

for me.

Elementy tematu

Elementami są: (1) opis sytuacji, która miała miejsce podczas meczu i dotyczyła złamania

zasad fair play przez zawodnika lub drużyny, której jest członkiem (wystarczy złamanie

jednej zasady); (2) uzasadnienie, dlaczego zwalczanie nieuczciwości sportowców jest

konieczne.

(1) opis sytuacji

Przez przestrzeganie zasad fair play rozumie się uczciwe i godne zachowanie sportowców, np.

 szacunek dla przeciwników

 przestrzeganie przepisów gry danej dyscypliny sportu

 dążenie do zwycięstwa bez uciekania się do różnego rodzaju oszustw

 odrzucenie korzyści wynikających z błędów sędziego lub stosowania środków

dopingujących.

Wymagane jest zrelacjonowanie wydarzenia, które miało miejsce podczas meczu, było

złamaniem zasad fair play, i w które zaangażowany był jeden z zawodników. Może to być np.

przedstawienie sytuacji zaobserwowanej w czasie meczu (np. faul na zawodniku drużyny

przeciwnej), lub odkrytej po jego zakończeniu (np. informacja o tym, że zawodnik w czasie

meczu był pod wpływem środków dopingujących).

Jeśli sytuacja ma miejsce podczas zawodów sportowych, które nie są meczem (np. maraton,

wyścig kolarski), ale sytuacja jest związana ze złamaniem zasad fair play przez zawodnika,

taka realizacja tego elementu jest kwalifikowana na poziom niższy.

Jeżeli zdający opisuje okoliczności, w których doszło do złamania zasad fair play lub

przedstawia przebieg imprezy sportowej, w trakcie której doszło do złamania tych zasad, ale

nie opisuje samego wydarzenia, które było złamaniem zasad fair play, taka realizacja tego

elementu jest kwalifikowana maksymalnie na poziom 1.

Nie jest realizacją tego elementu opisanie wydarzenia, które było złamaniem zasad fair play

przez inną osobę niż zawodnik, np. przez trenera lub sędziego. Opisanie zachowania trenera

lub sędziego może być uzupełnieniem opisu złamania zasad fair play przez zawodnika.

(2) uzasadnienie konieczności zwalczania nieuczciwego zachowania sportowców

Wymagane są wypowiedzi, w których zdający uznaje, że konieczne jest zwalczanie

nieuczciwego zachowania sportowców i uzasadnia tę opinię.

Jeśli zdający uznaje, że konieczne jest zwalczanie nieuczciwego zachowania sportowców, ale

nie podaje żadnego uzasadnienia, realizacja drugiego elementu tematu jest kwalifikowana na

poziom 0.

Akceptowane są wypowiedzi, w których zdający uzasadnia, dlaczego należy być uczciwym w

sporcie / dlaczego uczciwość jest ważna w sporcie.

Zgodność z tematem

Oglądałeś(-aś) ostatnio mecz, podczas którego jeden z zawodników złamał zasady fair play.

Napisz artykuł, w którym.

opiszesz tę sytuację,

i uzasadnisz, dlaczego zwalczanie nieuczciwego zachowania sportowców jest niezbędne.

1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:

 ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)

 ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.

 wyjaśnienie dlaczego zwalczanie nieuczciwości wśród sportowców jest trudne

 opis konsekwencji, jakie powinny spotkać zawodnika, który nie przestrzegał zasad

fair play zamiast uzasadnienia, dlaczego zwalczanie takiego zachowania w sporcie

jest konieczne.

Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.

2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:

 luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami

tematu (X, Y), np.

 zakwestionowanie konieczności zwalczania nieuczciwości wśród sportowców

 opis nieuczciwości działaczy, korupcji wśród działaczy sportowych

 opis przebiegu meczu, podczas którego nie doszło do żadnego incydentu.

Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli

występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.

w Tabeli A.

3. Fragmenty wypracowania nie na temat:

 w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.

 opis sytuacji, która jest zakłóceniem meczu, ale nie dotyczy złamania zasad fair play

(np. wandalizm wśród kibiców, przerwanie meczu w związku z wtargnięciem kibica

na boisko).

Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana

na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane

w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.

4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany

za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,

uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).

5. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany

fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten sam

fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.

6. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest też wydzielenie wstępu/zakończenia

z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentację

oceniamy na 0.

„główka”

element 1.

element 2.

Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi

Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy bierze się pod uwagę zgodność tej części

pracy z rozwinięciem wypracowania.

Przykłady schematycznego zakończenia

artykułu

Przykład zakończenia luźno związanego

z tematem

As you can see this problem is very serious.

Sport is an important element of our daily

life and everybody should care about it.

I hope something will be done about it.

Elementy charakterystyczne dla formy

Nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Dear Readers / Hello /

Hi.

Spójność i logika wypowiedzi

2 p.

wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie

zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu

1 p.

wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie

zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu

0 p.

wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB logice na

poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu

Jeśli w pracy występuje dłuższy niekomunikatywny fragment (np. dłuższe zdanie lub

2–3 krótkie zdania), przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej, przyznaje się

0 punktów.

W ocenie spójności bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu tekst funkcjonuje jako całość

dzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między

zdaniami/akapitami tekstu.

W ocenie logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest

klarowna (np. czy nie jest jedynie zbiorem przypadkowo zebranych myśli, czy wnioski

wynikają logicznie z przesłanek).

Dodatkowe uwagi dotyczące spójności

1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:

 braku połączenia między częściami tekstu; odwoływanie się do czegoś, co nie jest

wcześniej wspomniane

 nieuzasadnionego

użycia

czasowników

w

różnych

czasach

gramatycznych

(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)

 błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują, że odbiorca gubi się,

czytając tekst

 poważnych zakłóceń komunikacji w tekście w wyniku błędów językowych

 braku logiki w tekście, np. przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie

przyjętymi zasadami rozumowania. (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/

kontekstu, który tłumaczyłby taką właśnie realizację polecenia).

2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność

i logikę wypowiedzi.

3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać

2 punkty w tym kryterium.

4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,

czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności

i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub

większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu.

5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy,

braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest

sprzeczne z zasadami logiki.

6. Słowa napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator zaznacza

jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie komunikatu.

Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy językowe.

7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/

niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość pracy

(lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych

zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.

Zakres środków językowych

W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję

środków leksykalno-gramatycznych użytych w wypowiedzi.

3 p.

 szeroki zakres środków językowych

 w pracy występują dość liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością

i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych

2 p.

 zadowalający zakres środków językowych

 w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością

i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych,

jednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości

1 p.

 ograniczony zakres środków językowych

 w pracy użyte są głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości

0 p.

 bardzo ograniczony zakres środków językowych

 w pracy użyte są wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości

Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości

stylu, wówczas liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć

o 1 punkt (maksymalnie do zera).

Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania

znaczeń, natomiast przez „precyzyjne sformułowania” rozumie się wyrażanie myśli

z wykorzystaniem słownictwa swoistego dla tematu i unikanie słów oraz struktur o wysokim

stopniu pospolitości, takich jak miły, interesujący, fajny.

Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych

do wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych

i jednostek leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski

stylowi potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się

konsekwentne posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów

wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje

się za niejednolity, jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np.

w tekście rozprawki występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.

Za zbyt nieformalny język i/lub personalne rozważanie problemu w rozprawce, zwłaszcza

typu „za i przeciw”, egzaminator odejmuje punkty w zakresie środków językowych

(uchybienia w stylu).

Poprawność środków językowych

W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,

leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.

Poprawność językowa

(leksykalno-gramatyczna)

Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)

nieliczne błędy zapisu

liczne LUB bardzo liczne

błędy zapisu

nieliczne błędy językowe

3 p.

2 p.

liczne błędy językowe

2 p.

1 p.

bardzo liczne błędy językowe

1 p.

0 p.

1. W przypadku wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy do niższej

lub wyższej kategorii punktowej decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na

komunikację.

2. Błędy interpunkcyjne traktowane są jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.

3. W wypowiedziach zdających ze stwierdzoną dysleksją w przypadku bardzo licznych

błędów językowych, które nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają

komunikację, przyznaje się 1 punkt. Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często

zakłócają komunikację, przyznaje się 0 punktów.

Kwalifikowanie i oznaczanie błędów

rodzaj błędu

sposób oznaczenia

przykład

błąd językowy (leksykalny,

gramatyczny)

podkreślenie linią prostą

Marek lubić czekoladę.

błąd językowy spowodowany

brakiem wyrazu

znak √ w miejscu brakującego

wyrazu

Marek √ czekoladę.

błąd ortograficzny

otoczenie słowa kołem

Słońce gżeje.

błąd językowy i ortograficzny

w jednym słowie

podkreślenie linią prostą

i otoczenie kołem

Słońce gżać w lecie.

błędy w spójności / logice

podkreślenie linią falistą

Założyłem kurtkę bo było

gorąco.

fragment odbiegający od tematu otaczamy nawiasami

kwadratowymi

Fragment odbiegający od

tematu

fragment niezgodny z tematem

otaczamy chmurką

Fragment niezgodny

z tematem

błędy interpunkcyjne

otoczenie zbędnego znaku

kółkiem

znak √ w kółku w miejscu

brakującego znaku

Było ciepło , i deszczowo.

Zrobiłem to √ ponieważ…

Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe

i oznaczane poprzez podkreślenie wyrazu linią prostą.

Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane

„pionową falą” na marginesie.

Uwagi dodatkowe

1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów we wszystkich kryteriach, jeżeli jest

 w całości nieczytelna (pod pracą zapisuje się „praca w całości nieczytelna”, a na karcie

odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium) LUB

 całkowicie niezgodna z poleceniem (pod pracą zapisuje się „praca całkowicie

niezgodna z poleceniem”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym

kryterium) LUB

 niekomunikatywna dla odbiorcy, np. w całości napisana fonetycznie (pod pracą

zapisuje się „praca całkowicie niekomunikatywna”, a na karcie odpowiedzi zaznacza

się 0 punktów w każdym kryterium).

2. Praca, która zawiera fragmenty odtworzone z podręcznika, zadania zawartego w arkuszu

egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane od innego

zdającego, jest uznawana za niesamodzielną.

3. Jeżeli praca zawiera fragmenty na zupełnie inny temat, wyuczone na pamięć lub

całkowicie nienawiązujące do polecenia, a jednocześnie zaburzające spójność i logikę

tekstu, są one otaczane kołem i nie są brane pod uwagę przy liczeniu wyrazów i ocenie

zakresu środków językowych i poprawności środków językowych.

4. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 słów, przyznaje się 0 punktów za zakres

i poprawność środków językowych. W takich pracach nie oznacza się błędów.

5. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,

we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.

6. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),

przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.

7. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,

we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie po

1 punkcie.

8. Słowa zapisane przy użyciu skrótów, np. 4U, bfr sql, należy oznaczyć jako błędy

ortograficzne.

9. W ocenie poprawności środków językowych w wypowiedziach zdających ze stwierdzoną

dysleksją nie bierze się pod uwagę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych. Błąd

ortograficzny zmieniający znaczenie wyrazu w pracy zdającego z opinią o dysleksji to

błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności językowej.

Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z dysgrafią, dysortografią, afazją,

z zaburzeniami komunikacji językowej, mózgowym porażeniem dziecięcym, a także prac

zdających, którzy korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego oraz prac pisanych

na komputerze.

10. W przypadku obniżenia punktacji w zakresie środków językowych za usterki stylistyczne,

pod pracą zapisuje się „rażące uchybienia w stylu” i wskazuje rodzaj usterki. Samo

użycie form skróconych nie jest traktowane jako rażące uchybienie.

11. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,

nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,

tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja

była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,

grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie film, band, np. film „M jak miłość”,

„Świat Dysku” magazine.

Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym, niż zdawany i nie podaje objaśnienia, całe

wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd językowy, np. I read

Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie podkreślane jest linią

falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy jest kluczowe

dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie treści.

12. Praca w brudnopisie jest sprawdzana, jeżeli słowo Brudnopis przekreślono i obok zostało

napisane Czystopis.

13. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w brudnopisie i zakreślił, która

część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.

Uwagi dotyczące zasad liczenia słów w wypowiedziach zdających

1. Liczone są słowa oddzielone spacją, np. at home (2 słowa), for a change (3 słowa), 1780

(1 słowo), 10.01.2015 (1 słowo), 10 January 2015 (3 słowa).

2. Formy skrócone (don’t, can’t, isn’t, haven’t itd.) liczone są jako jedno słowo.

3. Jako jeden wyraz liczone są

 słowa łączone dywizem, np. well-built, twenty-four

 oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms

 adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu,

4. Adres i podpis nie są liczone w liście.

5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie słów symboli graficznych używanych

w Internecie (np. „buźki”).

6. Uwzględnia się w liczbie słów wyrazy w języku innym niż język egzaminu np. I read

Nowe Horyzonty – 4 wyrazy.