Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

2. W okolicy, w której mieszkasz, brakuje udogodnień dla osób niepełnosprawnych. Napisz

list do gazety. W swoim liście opisz sytuację, która sprawiła, że zainteresowałeś(-aś) się tym

problemem, i zaproponuj rozwiązania mogące poprawić sytuację osób niepełnosprawnych.

CZYSTOPIS

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

Zgodność z poleceniem

Spójność

i logika

Zakres

środków

językowych

Poprawność

środków

językowych

RAZEM

0-1-2-3-4-5

0-1-2

0-1-2-3

0-1-2-3

Elementy treści (0-1-2)

Elementy formy (0-1)

1

2

3

4

5

1

2

3

4

BRUDNOPIS (nie podlega ocenie)

Zdający […] reaguje w sposób zrozumiały, adekwatnie do sytuacji komunikacyjnej […]

pisemnie.

Wymagania szczegółowe (artykuł)

1.

Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,

gramatycznych, ortograficznych) […].

5.1. Zdający opisuje ludzi, przedmioty, miejsca, zjawiska i czynności.

5.7. Zdający przedstawia zalety [...] różnych rozwiązań [...].

5.9. Zdający opisuje doświadczenia swoje i innych.

5.12. Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.

5.13. Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.

Wymagania szczegółowe (list)

1.

Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,

gramatycznych, ortograficznych) […].

5.4. Zdający relacjonuje wydarzenia z przeszłości.

5.12. Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.

5.13. Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.

7.4. Zdający proponuje […]

Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:

 zgodność z poleceniem

 spójność i logika wypowiedzi

 zakres środków językowych

 poprawność środków językowych.

Zgodność z poleceniem

W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę liczbę zrealizowanych w wypowiedzi

zdającego elementów treści (Tabela A) oraz elementów formy (Tabela B). Następnie przyznaje

się punkty w kryterium zgodności z poleceniem zgodnie z Tabelą C.

Tabela A. Zgodność z poleceniem: elementy treści

Elementy treści Forma

2

1

0

1.

wstęp:

właściwe

i adekwatne

do tematu

rozpoczęcie

wypowiedzi

R*

teza zgodna z tematem ORAZ

treścią wypowiedzi (teza

„zapowiada” zawartość

treściową oraz typ rozprawki)

teza nie jest w pełni

poprawna, np. jest zgodna z

tematem ALBO z treścią

wypowiedzi; odbiegająca od

tematu LUB treści

wypowiedzi

brak tezy; teza niezgodna

z tematem ORAZ treścią

wypowiedzi; teza nieczytelna,

niejasna, trudna do wskazania;

wstęp niekomunikatywny

A*

wprowadzenie zgodne

z tematem ORAZ np.

ciekawe, oryginalne,

zachęcające do czytania,

w ciekawej formie (np.

pytanie, cytat)

wprowadzenie nie jest w pełni

poprawne, np. wprowadzenie

zgodne z tematem, ale

schematyczne ALBO bardziej

typowe dla innego typu tekstu

(np. rozprawki) ALBO

ciekawe, oryginalne, ale

odbiegające od tematu

brak wprowadzenia;

wprowadzenie niezgodne

z tematem, niejasne,

nieczytelne, trudne do

wskazania; wprowadzenie

niekomunikatywne

L*

wstęp zgodny z tematem

i treścią wypowiedzi ORAZ

wskazujący cel/powód pisania

listu

wstęp nie jest w pełni

poprawny, np. nie określa celu

ALBO określa cel/powód

pisania listu, ale odbiega od

tematu ALBO cel nie jest

określony jasno ALBO wstęp

nie jest zgodny z treścią listu

(np. zapowiada poparcie, a

opisuje argumenty przeciwne)

brak wstępu; wstęp niezgodny

z tematem, niejasny,

nieczytelny, trudny

do wskazania; wstęp

niekomunikatywny

2.

pierwszy

element

tematu

R

A

L

wieloaspektowa ORAZ/LUB

pogłębiona realizacja

elementu (np. wsparta

przykładami, szczegółowo

omówiona)

powierzchowna realizacja

elementu, wypowiedzi brak

głębi, np. zdający podaje tylko

„listę” argumentów/cech/

określeń, żadnego nie

rozwijając/uzasadniając

brak wypowiedzi LUB

wypowiedź nie jest

komunikatywna LUB

wypowiedź nie jest związana

z tematem / nie realizuje

elementu; wypowiedź bardzo

pobieżnie dotykająca tematu,

np. zdający podaje tylko jeden

argument/cechę/określenie,

nie rozwijając go

3.

drugi

element

tematu

4.

podsumowa-

nie: właściwe

i adekwatne

do tematu

zakończenie

wypowiedzi

R

A

L

zakończenie zgodne

z tematem oraz treścią

wypowiedzi; jeżeli zdający

powtarza wstęp – czyni to

innymi słowami

zakończenie nie jest w pełni

poprawne, np. jest zgodne

z tematem ALBO treścią

wypowiedzi; odbiega trochę

od tematu LUB treści

wypowiedzi; zdający stosuje

zakończenie schematyczne

(sztampowe) LUB powtarza

wstęp praktycznie tymi

samymi słowami

brak zakończenia LUB

zakończenie nie jest

komunikatywne LUB

zakończenie jest jedynie luźno

związane z tematem oraz

treścią wypowiedzi

(też jeśli nie jest zgodne)

5.

fragmenty

odbiegające

od tematu

i/lub nie na

temat

R

A

L

wypowiedź nie zawiera

fragmentów odbiegających

od tematu i/lub nie na temat

wypowiedź zawiera dłuższy

fragment / nieliczne krótkie

fragmenty odbiegające od

tematu i/lub nie na temat

wypowiedź nie spełnia

warunków określonych

dla poziomu 1.

* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny

Tabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy

Elementy formy

Forma

1

0

1.

elementy

charakterystyczne

dla formy

R

teza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi

wypowiedź nie spełnia

warunków określonych

dla poziomu 1.

A

wypowiedź jest zatytułowana

L

wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający

i kończący

2.

kompozycja

R

A

L

wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny

wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach

wstępu, rozwinięcia i zakończenia

wypowiedź nie spełnia

warunków określonych

dla poziomu 1.

3.

segmentacja

R

A

L

tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na

akapity) jest konsekwentny

wypowiedź nie spełnia

warunków określonych

dla poziomu 1.

4.

długość pracy

R

A

L

długość pracy mieści się w granicach 180–280 słów

wypowiedź nie spełnia

warunków określonych

dla poziomu 1.

Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym

podkryterium.

Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny elementów

treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.

Tabela C

Elementy

treści

Elementy formy

4–3

2–1

0

10–9

5 p.

4 p.

3 p.

8–7

4 p.

3 p.

2 p.

6–5

3 p.

2 p.

1 p.

4–3

2 p.

1 p.

0 p.

2–1

1 p.

0 p.

0 p.

0

0 p.

0 p.

0 p.

Na przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy oceniono

na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.

Dodatkowe uwagi dotyczące oceny elementów treści

ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY

Temat:

Ostatnio spędziłeś(-aś) popołudnie w nowo otwartym klubie fitness. Napisz artykuł,

w którym zrelacjonujesz swoją wizytę w tym klubie i zaproponujesz działania, które mogłyby

uatrakcyjnić jego ofertę.

W ARTYKULE PUBLICYSTYCZNYM zdający wyraża swoje stanowisko wobec

problemu/zjawiska społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe

przedstawienie omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania,

recenzji, komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może również

podejmować próbę kształtowania opinii czytelników.

Dobrze napisany artykuł:

• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika

• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu, np.

przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania, używając

barwnego języka

• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat poruszany

w tekście.

Wstęp

1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający powinien odnieść się np. do otwarcia

nowego klubu fitness / poszerzenia się oferty miejsc, w których mieszkańcy mogą spędzać

czas wolny / rosnącej popularności klubów fitness, w sposób zachęcający do dalszej lektury.

2. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do swojej wizyty w tym klubie oraz propozycji

poszerzenia oferty.

Elementy tematu

Elementami są: (1) relacja z pobytu w klubie; (2) przedstawienie propozycji działań, które mogą

uatrakcyjnić ofertę klubu.

(1) zrelacjonowanie wizyty w klubie

Wymagane jest zrelacjonowanie wizyty w klubie fitness. Relacja może zawierać elementy

opisu klubu oraz jego pracowników.

Relacja może się ograniczyć do opisu pobytu w innym celu niż ćwiczenia, np. zapoznanie się

z ofertą, rozmowa z trenerem, opracowanie grafiku wizyt, itp. Nie jest wymagane odniesienie

się do konkretnych ćwiczeń wykonywanych w trakcie wizyty.

Jeżeli zdający pisze o kilku wizytach w tym klubie, ale żaden fragment pracy nie jest relacją,

taka realizacja tego elementu polecenia jest kwalifikowana maksymalnie na poziom 1.

(2) propozycja działań, które mogłyby uatrakcyjnić ofertę klubu

Wymagane są wypowiedzi, w których przedstawione są konkretne rozwiązania np. zakup

dodatkowego sprzętu, rozszerzenie oferty o dodatkowe ćwiczenia, zatrudnienie dietetyka,

urządzenie kawiarni, ozdobienie wnętrz, itp.

Jeśli zdający proponuje poszerzenie oferty klubu, ale nie omawia żadnych konkretnych zmian,

które powinny być wprowadzone, taka realizacja tego elementu polecenia jest kwalifikowana

na poziom niższy.

Pomysły na uatrakcyjnienie oferty klubu nie muszą być pomysłami osoby piszącej. Może

przedstawić pomysły innych osób.

Zgodność z tematem

Ostatnio spędziłeś(-aś) popołudnie w nowo otwartym klubie fitness. Napisz artykuł, w którym

zrelacjonujesz swoją wizytę w tym klubie

i zaproponujesz działania, które mogłyby uatrakcyjnić jego ofertę.

1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:

 ściśle związane z główką tematu i aspektami (A, B)

 ściśle związane z główką tematu, chociaż przedstawiają argumenty niezwiązane

z aspektami (C, D), np.

 rozważania na temat, dlaczego władze miast powinny budować kluby fitness

Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.

2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:

 luźno związane z główką tematu oraz przedstawiające argumenty niezwiązane

z aspektami (X, Y), np.

 argumenty za i przeciw uprawianiu sportu

Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli

występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.

w Tabeli A.

3. Fragmenty wypracowania nie na temat:

 w żaden sposób nienawiązujące do główki tematu, np.

 opis wizyty w klubie innego rodzaju, np. muzycznym

 opis imprezy sportowej, zorganizowanej w mieście.

Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana

na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane

w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.

4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany

za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,

traktujemy go jako fragment zgodny z tematem (C D).

„główka”

element 1.

element 2.

5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa, które jest kluczowe dla pracy,

ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na

poziom niższy (maksymalnie poziom 1).

6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany

fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten sam

fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.

7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia

z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja

oceniana jest na 0.

Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi

1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy bierzemy pod uwagę zgodność tej części

pracy z rozwinięciem wypracowania.

LIST

Temat

W okolicy, w której mieszkasz, brakuje udogodnień dla osób niepełnosprawnych. Napisz list

do gazety. W swoim liście opisz sytuację, która sprawiła, że zainteresowałeś(-aś) się tym

problemem, i zaproponuj rozwiązania mogące poprawić sytuację osób niepełnosprawnych.

List formalny jest napisany w odpowiedzi na sytuację określoną w zadaniu egzaminacyjnym.

Może to być np. list czytelnika do gazety/czasopisma lub list mieszkańca do władz miasta. List

może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji itp.

Dobrze napisany list:

 zawiera we wstępie określenie celu, w jakim został napisany

 omawia dane zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny

 zawiera elementy typowe dla formy: odpowiedni zwrot rozpoczynający i kończący, akapity

itp.

Wstęp

1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem zdający powinien odnieść się do: problemu

braku udogodnień dla osób niepełnosprawnych I/LUB sytuacji osób niepełnosprawnych w

swojej okolicy.

2. Wstęp musi zawierać cel/powód napisania listu, zgodny z tematem.

3. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do zaobserwowanej sytuacji oraz rozwiązań, które

proponuje wprowadzić.

Elementy tematu

1. Elementami są: (1) opis sytuacji, która zainteresowała zdającego problemami osób

niepełnosprawnych, (2) propozycje rozwiązań mogące poprawić sytuację osób

niepełnosprawnych.

(1) opis sytuacji, która zainteresowała zdającego problemami osób niepełnosprawnych

Wymagane jest opisanie konkretnego wydarzenia, które sprawiło, że zdający zainteresował się

problemami osób niepełnosprawnych.

Zaobserwowana sytuacja może dotyczyć pojedynczej osoby lub grupy osób niepełnosprawnych,

np. niewidomych, niesłyszących, poruszających się na wózku inwalidzkim, itp.

(2) propozycje rozwiązań mogące poprawić sytuację osób niepełnosprawnych

Wymagane jest wskazanie konkretnego rozwiązania / konkretnych rozwiązań, które

mogłoby/mogłyby poprawić istniejącą sytuację.

Jeśli zdający nie przedstawia konkretnej propozycji zmian, np. podaje jedynie powody dla

których zmiany są potrzebne, ale nie precyzuje, jakie sposoby poprawy sytuacji proponuje, taka

realizacja drugiego elementu tematu jest kwalifikowana na poziom niższy.

Zgodność z tematem

Na terenie Twojego miejsca zamieszkania brakuje udogodnień dla osób niepełnosprawnych. Napisz

list do gazety.

W swoim liście opisz sytuację, która sprawiła, że zainteresowałeś(-aś) się tym problemem,

i zaproponuj rozwiązania mogące poprawić sytuację osób niepełnosprawnych.

1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:

 ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)

 ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.

 opis pozytywnych zmian poprawiających komfort życia osób niepełnosprawnych.

Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.

2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:

 luźno związane z „główką” oraz przedstawiające opisy niezwiązane z elementami tematu

(X, Y), np.

 przedstawienie rozwiązań nie mających bezpośredniego wpływu na życie osób

niepełnosprawnych, np. budowa ścieżek rowerowych, ograniczenie zanieczyszczeń

w dużych miastach.

Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli

występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.

w Tabeli A.

3. Fragmenty wypracowania nie na temat:

 w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.

 wady i zalety życia w wielkim mieście (bez odniesienia do problemów osób

niepełnosprawnych).

Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana

na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane

w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.

„główka”

element 1.

element 2.

4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany

za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,

uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).

5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa, które jest kluczowe dla pracy, ale

argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na

poziom niższy (maksymalnie poziom 1).

6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany

fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten sam

fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.

7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia

z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja

oceniana jest na 0.

Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi

Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy bierze się pod uwagę zgodność tej części

pracy z rozwinięciem wypracowania.

Elementy charakterystyczne dla formy

Akceptowane są formalne i półformalne zwroty rozpoczynające list (np. Dear editor; dear

Sir/Madam; Dear Mr Watson) oraz kończące list (np. Yours faithfully; Best regards).

Spójność i logika wypowiedzi

2 pkt wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie

zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu

1 pkt wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie

zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu

0 pkt wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB logice na

poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu

Jeśli w pracy występuje dłuższy niekomunikatywny fragment pracy (np. dłuższe zdanie lub

2-3 krótkie zdania) przyznajemy 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej, przyznajemy

0 punktów.

W ocenie spójności bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu tekst funkcjonuje jako całość

dzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między

zdaniami / akapitami tekstu.

W ocenie logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę czy i w jakim stopniu wypowiedź jest

klarowna (np. czy nie jest jedynie zbiorem przypadkowo zebranych myśli, czy wnioski

wynikają logicznie z przesłanek).

Dodatkowe uwagi dotyczące spójności

1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:

 braku połączenia między częściami tekstu; odwoływanie się do czegoś, co nie jest

wcześniej wspomniane,

 nieuzasadnionego

użycia

czasowników

w

różnych

czasach

gramatycznych

(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny),

 błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują, że odbiorca wyraźnie gubi

się, czytając tekst,

 poważnych zakłóceń komunikacji w tekście w wyniku błędów językowych (tzw.

„bełkot”).

 braku logiki w tekście, np. przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie

przyjętymi zasadami rozumowania.

2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność i

logikę wypowiedzi.

3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać

2 punkty w tym kryterium.

4. Jako usterki w spójności/logice oznaczamy te fragmenty, w których wyraźnie się gubimy

czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności i

logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub

większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu.

5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy, braku

kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które jest sprzeczne z obowiązującymi

zasadami rozumowania.

6. Słowa napisane po polsku lub w języku innym, niż język egzaminu zaznaczamy jako błędy

w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie komunikatu. Jeśli

komunikacja nie jest zaburzona, podkreślamy je jedynie jako błędy językowe.

7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna /

niekomunikatywna / niezrozumiała dla odbiorcy możemy zaznaczyć całość pracy (lub dany

fragment) „falą pionową” z boku i nie podkreślać poszczególnych zaburzeń (wymagana

konsultacja z PZE). Jednocześnie w takiej pracy oznaczamy błędy językowe

(możliwe jest podkreślenie linią ciągłą niekomunikatywnych fragmentów pracy, jeśli

stopień zaburzenia komunikacji sprawia, że trudno wskazać konkretny błąd/błędy w danym

fragmencie)

Zakres środków językowych

W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję środków

leksykalno-gramatycznych użytych w wypowiedzi.

3 pkt

 szeroki zakres środków językowych

 w pracy występują dość liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością

i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych

2 pkt

 zadowalający zakres środków językowych

 w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością

i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych,

jednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości

1 pkt

 ograniczony zakres środków językowych

 w pracy użyte są głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości

0 pkt

 bardzo ograniczony zakres środków językowych

 w pracy użyte są wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości

Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości

stylu, wówczas liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć

o 1 punkt (maksymalnie do zera).

Przez „naturalność” rozumiemy charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania

znaczeń, natomiast przez „precyzyjne sformułowania” rozumiemy wyrażanie myśli

z wykorzystaniem słownictwa swoistego dla tematu i unikanie słów oraz struktur o wysokim

stopniu pospolitości, takich jak miły, interesujący, fajny.

Przez „stosowność” stylu rozumiemy dostosowanie przez zdającego środków językowych

do wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i

jednostek leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi

potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumiemy konsekwentne

posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się

za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity, jeżeli

zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki występują

fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.

Za zbyt nieformalny język i/lub personalne rozważanie problemu w rozprawce, zwłaszcza typu

„za i przeciw”, odejmujemy punkty w zakresie środków językowych (traktujemy to jako usterki

w stylu).

Poprawność środków językowych

W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,

leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.

Poprawność językowa

(leksykalno-gramatyczna)

Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)

nieliczne błędy zapisu

liczne LUB bardzo liczne

błędy zapisu

nieliczne błędy językowe

3 pkt

2 pkt

liczne błędy językowe

2 pkt

1 pkt

bardzo liczne błędy językowe

1 pkt

0 pkt

1. W przypadku wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy do niższej

lub wyższej kategorii punktowej decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.

2. Błędy interpunkcyjne traktujemy jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.

Kwalifikowanie i oznaczanie błędów

rodzaj błędu

sposób oznaczenia

przykład

błąd językowy (leksykalny,

gramatyczny)

podkreślenie linią prostą

Marek lubić czekoladę.

błąd językowy spowodowany

brakiem wyrazu

znak √ w miejscu brakującego

wyrazu

Marek √ czekoladę.

błąd ortograficzny

otoczenie słowa kołem

Słońce gżeje.

błąd językowy i ortograficzny w

jednym słowie

podkreślenie linią prostą

i otoczenie kołem

Słońce gżać w lecie.

błędy w spójności / logice

podkreślenie linią falistą

Założyłem kurtkę bo było

gorąco.

fragment odbiegający od tematu

otaczamy nawiasami

kwadratowymi

Fragment odbiegający od

tematu

fragment niezgodny z tematem

otaczamy chmurką

Fragment niezgodny

z tematem

błędy interpunkcyjne

otoczenie zbędnego znaku

kółkiem

znak √ w kółku w miejscu

brakującego znaku

Było ciepło , i deszczowo.

Zrobiłem to√ ponieważ…

UWAGA! Egzaminator może oznaczać na marginesie, które fragmenty traktuje jako realizację

elementów treści (El.1, El.2).

Uwagi dodatkowe

1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest:

 nieczytelna LUB

 całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB

 niekomunikatywna dla odbiorcy (np. napisana fonetycznie).

2. Praca napisana niesamodzielnie, np. zawierająca fragmenty odtworzone z podręcznika,

zadania zawartego w arkuszu egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym internetowego,

lub przepisane od innego zdającego jest kwalifikowana do unieważnienia, ale sprawdzana

i oceniana zgodnie z kryteriami.

3. Jeżeli praca zawiera fragmenty na zupełnie inny temat, wyuczone na pamięć lub fragmenty

pracy całkowicie nienawiązujące do polecenia, a jednocześnie zaburzające spójność i logikę

tekstu, są one zakreślane i nie są brane pod uwagę przy liczeniu wyrazów i ocenie zakresu

środków językowych i poprawności środków językowych.

4. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 słów, przyznaje się 0 punktów za zakres

i poprawność środków językowych.

5. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem, we

wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.

6. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),

przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.

7. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem, we

wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie po 1 punkcie.

8. We wszystkich zadaniach otwartych uwzględnia się stwierdzoną i udokumentowaną

dysleksję, dysgrafię i dysortografię zdającego. Błędy ortograficzne nie są brane pod uwagę

przy ocenie poprawności językowej, w związku z tym nie oznaczamy ich w pracy zdającego.

Błąd ortograficzny zmieniający znaczenie wyrazu w pracy dyslektyków to błąd

językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności językowej.

9. W przypadku obniżenia punktacji w zakresie za usterki stylistyczne, pod pracą piszemy

„rażące usterki w stylu” i wskazujemy rodzaj usterki (można oznaczyć błędy pisząc „styl”

na marginesie). Samo użycie form skróconych nie jest traktowane jako rażąca usterka).

Uwagi dotyczące zasad liczenia słów w wypowiedziach zdających

1. Słowa zapisane przy użyciu skrótów ‘textspeak’, np. 4U, bfr sql, należy oznaczyć jako błędy

ortograficzne.

2. Podobnie jak prace zdających dyslektycznych traktujemy prace zdających, którzy mieli

nauczyciela wspomagającego, prace pisane na komputerze (nie bierzemy pod uwagę

błędów ortograficznych).

3. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,

nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,

tytułach pod warunkiem, że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja była

komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie, grupie

muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie film, band, np. serial/film „M jak miłość”,

„Świat Dysku” books.

Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym, niż zdawany i nie podaje objaśnienia,

podkreślamy całe wyrażenie linią prostą i traktujemy je jako jeden błąd językowy. W liczbie

słów uwzględniamy wszystkie wyrazy użyte w danej nazwie własnej, np. I read Nowe

Horyzonty – 1 błąd językowy – 2 słowa. Oprócz tego całe wyrażenie podkreślamy linią

falistą i traktujemy jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy jest kluczowe dla realizacji

polecenia, nie uwzględniamy tej informacji w ocenie treści.

Uwagi dotyczące zasad liczenia słów w wypowiedziach zdających

1. Liczymy słowa oddzielone spacją. Przez słowo rozumie się jeden element oddzielony od

innych przez biały obszar/spację, np. at home (2 słowa), for a change (3 słowa).

2. Formy skrócone (don’t, can’t, isn’t, haven’t itd.) liczymy jako jedno słowo.

3. Jako jeden wyraz liczymy

 słowa łączone myślnikiem, np. well-built, twenty-four,

 oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms,

 adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu,

 liczby, bez względu na ich długość, np. 1780,

 datę pisaną cyframi (np. 10.01.2012).

4. Data pisana słownie (np. 10 stycznia 2012) to trzy wyrazy.

5. Pełen zapis słowny traktujemy jak słowa oddzielone spacją, np. two thousand five hundred

= 4 słowa.

6. Imię i nazwisko występujące w tekście liczymy wg ogólnych zasad.

7. Nie uznajemy i nie uwzględniamy w liczbie słów symboli graficznych używanych

w Internecie (np. „buźki”).

8. Uwzględniamy w liczbie słów wyrazy w języku innym niż język egzaminu np. I read Nowe

Horyzonty – 4 wyrazy.