Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

wycieczek. Napisz artykuł, w którym zrelacjonujesz niebezpieczną sytuację, która wynikła

z lekkomyślnego zachowania turystów, i przedstawisz swój pomysł kampanii promującej

odpowiedzialne zachowanie w górach.

CZYSTOPIS

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

Zgodność z poleceniem

Spójność

i logika

Zakres

środków

językowych

Poprawność

środków

językowych

RAZEM

0-1-2-3-4-5

0-1-2

0-1-2-3

0-1-2-3

Elementy treści (0-1-2)

Elementy formy (0-1)

1

2

3

4

5

1

2

3

4

BRUDNOPIS (nie podlega ocenie)

Zdający reaguje [...] w formie [...] pisemnej, w różnorodnych, bardziej złożonych sytuacjach

[...].

Wymagania szczegółowe (rozprawka)

1.

Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,

gramatycznych, ortograficznych) […].

5.2.R. Zdający przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej tezie lub

rozwiązaniu.

5.5. Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy […].

5.12. Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.

5.13. Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.

Wymagania szczegółowe (artykuł)

1.

Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,

gramatycznych, ortograficznych) […].

5.4. Zdający relacjonuje wydarzenia z przeszłości.

5.9. Zdający opisuje doświadczenia swoje i innych.

5.12. Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.

5.13. Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.

7.4. Zdający proponuje [...].

Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:

• zgodność z poleceniem

• spójność i logika wypowiedzi

• zakres środków językowych

• poprawność środków językowych.

Zgodność z poleceniem

W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę liczbę zrealizowanych w wypowiedzi

zdającego elementów treści (Tabela A) oraz elementów formy (Tabela B). Następnie przyznaje

się punkty w kryterium zgodności z poleceniem zgodnie z Tabelą C.

Tabela A. Zgodność z poleceniem: elementy treści

Elementy treści Forma

2

1

0

1.

wstęp:

właściwe

i adekwatne

do tematu

rozpoczęcie

wypowiedzi

R*

teza zgodna z tematem ORAZ

treścią wypowiedzi (teza

„zapowiada” zawartość

treściową oraz typ rozprawki)

teza nie jest w pełni

poprawna, np. jest zgodna z

tematem ALBO z treścią

wypowiedzi; odbiegająca od

tematu LUB treści

wypowiedzi

brak tezy; teza niezgodna

z tematem ORAZ treścią

wypowiedzi; teza nieczytelna,

niejasna, trudna do wskazania;

wstęp niekomunikatywny

A*

wprowadzenie zgodne

z tematem ORAZ np.

ciekawe, oryginalne,

zachęcające do czytania,

w ciekawej formie (np.

pytanie, cytat)

wprowadzenie nie jest w pełni

poprawne, np. wprowadzenie

zgodne z tematem, ale

schematyczne ALBO bardziej

typowe dla innego typu tekstu

(np. rozprawki) ALBO

ciekawe, oryginalne, ale

odbiegające

od tematu

brak wprowadzenia;

wprowadzenie niezgodne

z tematem, niejasne,

nieczytelne, trudne do

wskazania; wprowadzenie

niekomunikatywne

L*

wstęp zgodny z tematem

i treścią wypowiedzi ORAZ

wskazujący cel/powód pisania

listu

wstęp nie jest w pełni

poprawny, np. nie określa celu

ALBO określa cel/powód

pisania listu, ale odbiega od

tematu ALBO cel nie jest

określony jasno ALBO wstęp

nie jest zgodny z treścią listu

(np. zapowiada poparcie, a

opisuje argumenty przeciwne)

brak wstępu; wstęp niezgodny

z tematem, niejasny,

nieczytelny, trudny

do wskazania; wstęp

niekomunikatywny

2.

pierwszy

element

tematu

R

A

L

wieloaspektowa ORAZ/LUB

pogłębiona realizacja

elementu (np. wsparta

przykładami, szczegółowo

omówiona)

powierzchowna realizacja

elementu, wypowiedzi brak

głębi, np. zdający podaje tylko

„listę” argumentów/cech/

określeń, żadnego nie

rozwijając/uzasadniając

brak wypowiedzi LUB

wypowiedź nie jest

komunikatywna LUB

wypowiedź nie jest związana

z tematem / nie realizuje

elementu; wypowiedź bardzo

pobieżnie dotykająca tematu,

np. zdający podaje tylko jeden

argument/cechę/określenie,

nie rozwijając go

3.

drugi

element

tematu

4.

podsumowa-

nie: właściwe

i adekwatne

do tematu

zakończenie

wypowiedzi

R

A

L

zakończenie zgodne

z tematem oraz treścią

wypowiedzi; jeżeli zdający

powtarza wstęp – czyni to

innymi słowami

zakończenie nie jest w pełni

poprawne, np. jest zgodne

z tematem ALBO treścią

wypowiedzi; odbiega trochę

od tematu LUB treści

wypowiedzi; zdający stosuje

zakończenie schematyczne

(sztampowe) LUB powtarza

wstęp praktycznie tymi

samymi słowami

brak zakończenia LUB

zakończenie nie jest

komunikatywne LUB

zakończenie jest jedynie luźno

związane z tematem oraz

treścią wypowiedzi

(też jeśli nie jest zgodne)

5.

fragmenty

odbiegające

od tematu

i/lub nie na

temat

R

A

L

wypowiedź nie zawiera

fragmentów odbiegających

od tematu i/lub nie na temat

wypowiedź zawiera dłuższy

fragment / nieliczne krótkie

fragmenty odbiegające od

tematu i/lub nie na temat

wypowiedź nie spełnia

warunków określonych

dla poziomu 1.

* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny

Tabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy

Elementy formy

Forma

1

0

1.

elementy

charakterystyczne

dla formy

R

teza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi

wypowiedź nie spełnia

warunków określonych

dla poziomu 1.

A

wypowiedź jest zatytułowana

L

wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający

i kończący

2.

kompozycja

R

A

L

wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny

wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych

proporcjach wstępu, rozwinięcia i zakończenia

wypowiedź nie spełnia

warunków określonych

dla poziomu 1.

3.

segmentacja

R

A

L

tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział

na akapity) jest konsekwentny

wypowiedź nie spełnia

warunków określonych

dla poziomu 1.

4.

długość pracy

R

A

L

długość pracy mieści się w granicach 180–280 słów

wypowiedź nie spełnia

warunków określonych

dla poziomu 1.

Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym

podkryterium.

Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny elementów

treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.

Tabela C

Elementy

treści

Elementy formy

4–3

2–1

0

10–9

5 p.

4 p.

3 p.

8–7

4 p.

3 p.

2 p.

6–5

3 p.

2 p.

1 p.

4–3

2 p.

1 p.

0 p.

2–1

1 p.

0 p.

0 p.

0

0 p.

0 p.

0 p.

Na przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy oceniono

na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.

Dodatkowe uwagi dotyczące oceny elementów treści

ROZPRAWKA

Temat

Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony występowania dzieci

w programach telewizyjnych typu talent show.

Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,

przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.

Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio

sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym

zakończeniem.

Dobrze napisana rozprawka:

• omawia zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny; wszystkie jej części (wstęp,

rozwinięcie, zakończenie) są podporządkowane jednej myśli głównej

• zawiera jasno sformułowaną tezę, odpowiednią do formy rozprawki

• charakteryzuje się stylem formalnym.

Teza

1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się do

występowania dzieci w programach typu talent show oraz zaznaczenie, że w pracy będą

rozpatrywane dobre i złe strony tego zjawiska (wymaga tego ten typ rozprawki), np. More

and more children take part in talent shows. It has good and bad sides.

Wymagane jest, aby we wstępie zdający odniósł się do występów dzieci / młodych ludzi,

np. children, kids, youngsters, teens, young people. Jeśli tego elementu nie ma, teza jest

traktowana jako odbiegająca od tematu.

Nie jest akceptowane jako zgodne z tematem odniesienie się do udziału dzieci w tego typu

programach w charakterze widza / osoby na widowni.

2. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że dzieci często

występują w programach telewizyjnych typu talent show, nie jest tezą.

3. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane będą

wady i zalety. Na przykład: …są plusy i minusy takiej decyzji…; …ma wiele zalet, ale

spowoduje też wiele problemów.

4. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry pomysł?,

uznaje się ją za odbiegającą od tematu.

5. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki jest poważną usterką

w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki

ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0. (np. rozprawka

za i przeciw z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją)

6. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy

w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego

zjawiska.

7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy bierze się pod uwagę jej zgodność z rozwinięciem

wypracowania.

8. Jeśli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.

There are more and more talents shows with kids as

participants. This situation has benefits and drawbacks.

Teza

zgodna

z

tematem,

zapowiada oczekiwaną strukturę

rozprawki.

I’m writing to present good and bad sides of taking part

in talent shows.

Teza odbiegająca od tematu (brak

informacji o występach dzieci).

Many kids take part in talent shows on our TV. I don’t

think it is the right moment to think about a career.

Teza odbiegająca od tematu (nie

zapowiada oczekiwanej struktury

rozprawki)

Kids more and more often perform in front of the

audience in talent shows.

Brak tezy.

Kids watch a lot of TV programmes. There are some

advantages and disadvantages of such a situation.

Teza niezgodna z tematem.

The subject matter of this essay is complicated. There

are advantages and disadvantages of it.

Teza niejasna.

It’s surprising that more and more participants of talent

shows are kids. What are the advantages and

disadvantages of that?

Teza

zgodna

z

tematem,

zapowiada oczekiwaną strukturę

rozprawki.

Is it good or bad that children take part in talent shows? Teza odbiegająca od tematu (nie

zapowiada oczekiwanej struktury

rozprawki)

Elementy tematu

1. Elementami są: (1) dobre i (2) złe strony występowania dzieci w programach typu talent

show.

2. Jeśli argument przedstawiony przez zdającego (wada lub zaleta) jest sprzeczny z tematem,

czyli występowaniem dzieci w programach typu talent show, nie bierze się tego argumentu

pod uwagę, oceniając dany element.

np. Talent shows are expensive to make because producers have to pay stars who are jurors.

(argument nie odnosi się do występów dzieci).

3. Jeśli zdający we wstępie wprowadza temat występowania dzieci w programach typu talent

show, a w argumentacji nie wspomina dzieci, ale argumenty zdającego mogą pasować do

występowania dzieci w programach talent show, taka realizacja poszczególnych elementów

jest akceptowana.

4. Jeśli zdający w całej pracy nie wspomina o występach dzieci, ale przedstawia argumenty,

które mogą pasować do występowania dzieci w programach talent show, realizacja

poszczególnych elementów tematu jest kwalifikowana na poziom niższy.

5. Korzyści i problemy wynikające z występowania dzieci w programach typu talent show

mogą być przedstawione z punktu widzenia dzieci / rodziców / organizatorów, itp.

gg

fragmenty nie na

temat

fragmenty odbiegające od tematu

Zgodność z tematem

Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony występowania dzieci

w programach telewizyjnych typu talent show.

1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:

• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)

• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.

− opis występu dziecka w programie typu talent show

− omówienie typowych rodzajów występów dzieci w tego typu programach.

Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.

2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:

• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami

tematu (X, Y), np.

− recenzja programu typu talent show

− wyrażenie własnej opinii na temat programów typu talent show, bez odniesienia do

występów dzieci

− argumentacja związana z udziałem dzieci w programach typu talent show w

charakterze widza.

Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli

występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.

w Tabeli A.

3. Fragmenty wypracowania nie na temat:

• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.

− opis programu telewizyjnego, który nie jest programem typu talent show

− prezentacja zwycięzcy programu telewizyjnego

− opis kariery osoby znanej z telewizji.

Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana

na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane

w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.

„główka”

elementy tematu

C

D

X

Y

A

B

4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany

za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,

uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).

5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa, które jest kluczowe dla pracy, ale

argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na

poziom niższy (maksymalnie poziom 1).

6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany

fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten sam

fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.

7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia

z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja

oceniana jest na 0.

Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi

1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę zgodność tej części

pracy z rozwinięciem wypracowania.

2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje wady i zalety, a w podsumowaniu pisze, zgodnie

z przedstawioną argumentacją, że jest więcej zalet/wad, to takie zakończenie jest

akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.

Przykłady schematycznego zakończenia

rozprawki

Przykłady zakończenia luźno związanego

z tematem

As you can see there are advantages and

disadvantages of this decision.

Television

programmes

are

a

great

entertainment for everybody.

To sum up there are good and bad sides.

Children like watching talent shows so why

should we not allow it?

ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY

Temat

Wiele osób nie przestrzega podstawowych zasad bezpieczeństwa podczas górskich

wycieczek. Napisz artykuł, w którym zrelacjonujesz niebezpieczną sytuację, która wynikła

z lekkomyślnego zachowania turystów, i przedstawisz swój pomysł kampanii promującej

odpowiedzialne zachowanie w górach.

W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska

społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie

omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji,

komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może również podejmować próbę

kształtowania opinii czytelników.

Dobrze napisany artykuł:

• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika

• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu,

np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania, używając

barwnego języka

• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat poruszany w

tekście.

Wstęp

1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający powinien odnieść się np. do zagrożeń

związanych z wycieczkami górskimi / łamania zasad bezpieczeństwa przez turystów w

górach / uświadamiania ludziom niebezpieczeństw podczas pobytu w górach, w sposób

zachęcający do dalszej lektury.

2. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do lekkomyślnego zachowania turystów oraz do

propozycji kampanii promującej bezpieczeństwo w górach.

Przykłady wstępów zgodnych z tematem

i ciekawych

Przykłady wstępów schematycznych

Do you sometimes hear the quiet voice in

your head warning you to be careful when

you were in the mountains? Do you always

follow this voice?

I was in the mountains last week. Many

people are irresponsible.

Every year, especially in high mountains,

huge numbers of people need help because of

their stupidity. By calling someone stupid, I

mean people who ignore laws and safety

rules. Should such irresponsible tourists be

allowed to hike in the mountains?

In my article I will tell you about wrong

behavior in the mountains.

Elementy tematu

Elementami są: (1) zrelacjonowanie niebezpiecznej sytuacji, która miała miejsce w górach

i wynikła z lekkomyślnego zachowania turystów (2) przedstawienie swojego pomysłu

kampanii promującej odpowiedzialne zachowanie w górach.

(1) zrelacjonowanie sytuacji

Poprzez lekkomyślne zachowanie turystów rozumiemy każde działanie, które może prowadzić

do niebezpieczeństwa, np. nieodpowiednie obuwie, schodzenie ze szlaku, zaplanowanie zbyt

długiej wyprawy, brak wody lub jedzenia na drogę, podchodzenie do zwierząt, zbliżanie się do

urwiska.

Wymagane jest zrelacjonowanie wydarzenia, które miało miejsce w górach i było

spowodowane przez turystów, którzy zachowali się nieodpowiedzialnie. Zagrożenie może

dotyczyć np. ich samych, innych osób, środowiska.

Jeśli niebezpieczna sytuacja spowodowana lekkomyślnym zachowaniem miała miejsce

w czasie wyjazdu o charakterze turystycznym, ale nie była to wycieczka górska, taka realizacja

tego elementu jest kwalifikowana na poziom niższy.

Jeżeli zdający podaje kilka przykładów lekkomyślnego zachowania turystów w górach, ale

żaden z nich nie jest zrelacjonowaniem wydarzenia, taka realizacja tego elementu polecenia

jest kwalifikowana maksymalnie na poziom 1.

Jeżeli zdający opisuje okoliczności, w których miał miejsce niebezpieczny wypadek w górach,

ale wypadek ten nie był spowodowany przez lekkomyślne zachowanie turystów, taka realizacja

tego elementu jest kwalifikowana maksymalnie na poziom 1.

(2) propozycja kampanii promującej odpowiedzialne zachowanie w górach

Wymagane są wypowiedzi, w których zdający przedstawia własną propozycję/pomysł

kampanii promującej bezpieczne zachowanie w górach.

Akceptowane są wypowiedzi, w których zdający proponuje kampanię pokazującą różne

niebezpieczeństwa typowe dla wycieczek górskich.

Jeśli zdający uznaje, że konieczne jest promowanie bezpiecznego zachowania w górach /

uświadamianie turystom niebezpieczeństw, ale nie przedstawia żadnej propozycji kampanii,

taka realizacja drugiego elementu tematu jest kwalifikowana na poziom 0.

Jeśli zdający opisuje ciekawą kampanię promującą bezpieczeństwo w górach, ale nie

przedstawia jej jako swojej propozycji (np. kampania, którą widział w telewizji lub kampania

zorganizowana przez jakąś instytucję), taka realizacja drugiego elementu tematu jest

kwalifikowana na poziom niższy.

Zgodność z tematem

Wiele osób nie przestrzega podstawowych zasad bezpieczeństwa podczas górskich wycieczek.

Napisz artykuł, w którym

zrelacjonujesz niebezpieczną sytuację, która wynikła z lekkomyślnego zachowania turystów,

i

przedstawisz swój pomysł kampanii promującej odpowiedzialne zachowanie w górach.

1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:

• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)

• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.

− uzasadnienie, dlaczego kampania promująca bezpieczeństwo w górach jest potrzebna

(bez propozycji kampanii)

− informuje o różnych przypadkach lekkomyślnego zachowania w górach, używając

czasu teraźniejszego (nie jest to relacja).

Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.

2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:

• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami

tematu (X, Y), np.

− opis kar, które powinny być wprowadzone dla turystów łamiących przepisy / zasady

bezpieczeństwa.

Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli

występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.

w Tabeli A.

3. Fragmenty wypracowania nie na temat:

• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.

− opis wycieczki w góry bez niebezpieczeństwa / lekkomyślnego zachowania turystów

− opis niebezpiecznej sytuacji, która nie miała miejsca w trakcie wyjazdu

turystycznego.

Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana

na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane

w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.

4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany

za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,

uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).

5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa, które jest kluczowe dla pracy, ale

argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na

poziom niższy (maksymalnie poziom 1).

6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany

fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten sam

fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.

„główka”

element 1.

element 2.

7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest też wydzielenie wstępu/zakończenia

z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentację

oceniamy na 0.

Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi

Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy bierze się pod uwagę zgodność tej części

pracy z rozwinięciem wypracowania.

Przykłady schematycznego zakończenia

artykułu

Przykład zakończenia luźno związanego

z tematem

As you can see this problem is very serious.

Danger is part of our everyday life and we

have to live with that.

I hope something will be done about it.

Elementy charakterystyczne dla formy

Nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Dear Readers / Hello /

Hi.

Spójność i logika wypowiedzi

2 p.

wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie

zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu

1 p.

wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie

zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu

0 p.

wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie

zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu

Jeśli w pracy występuje dłuższy niekomunikatywny fragment (np. dłuższe zdanie lub

2–3 krótkie zdania), przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej, przyznaje się

0 punktów.

W ocenie spójności bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu tekst funkcjonuje jako całość

dzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między

zdaniami/akapitami tekstu.

W ocenie logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest

klarowna (np. czy nie jest jedynie zbiorem przypadkowo zebranych myśli, czy wnioski

wynikają logicznie z przesłanek).

Dodatkowe uwagi dotyczące spójności

1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:

• braku połączenia między częściami tekstu; odwoływanie się do czegoś, co nie jest

wcześniej wspomniane

• nieuzasadnionego

użycia

czasowników

w

różnych

czasach

gramatycznych

(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)

• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują, że odbiorca gubi się, czytając

tekst

• poważnych zakłóceń komunikacji w tekście w wyniku błędów językowych

• braku logiki w tekście, np. przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie

przyjętymi zasadami rozumowania. (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/

kontekstu, który tłumaczyłby taką właśnie realizację polecenia).

2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność

i logikę wypowiedzi.

3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać

2 punkty w tym kryterium.

4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,

czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności

i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub

większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu.

5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy, braku

kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest sprzeczne

z zasadami logiki.

6. Słowa napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator zaznacza

jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie komunikatu. Jeśli

komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy językowe.

7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/

niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość pracy

(lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych

zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.

Zakres środków językowych

W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję środków

leksykalno-gramatycznych użytych w wypowiedzi.

3 p.

• szeroki zakres środków językowych

• w pracy występują dość liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością

i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych

2 p.

• zadowalający zakres środków językowych

• w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością

i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych,

jednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości

1 p.

• ograniczony zakres środków językowych

• w pracy użyte są głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości

0 p.

• bardzo ograniczony zakres środków językowych

• w pracy użyte są wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości

Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości

stylu, wówczas liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć

o 1 punkt (maksymalnie do zera).

Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania

znaczeń, natomiast przez „precyzyjne sformułowania” rozumie się wyrażanie myśli

z wykorzystaniem słownictwa swoistego dla tematu i unikanie słów oraz struktur o wysokim

stopniu pospolitości, takich jak miły, interesujący, fajny.

Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych

do wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych

i jednostek leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi

potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne

posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się

za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity, jeżeli

zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki występują

fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.

Za zbyt nieformalny język i/lub personalne rozważanie problemu w rozprawce, zwłaszcza typu

„za i przeciw”, egzaminator odejmuje punkty w zakresie środków językowych (uchybienia w

stylu).

Poprawność środków językowych

W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,

leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.

Poprawność językowa

(leksykalno-gramatyczna)

Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)

nieliczne błędy zapisu

liczne LUB bardzo liczne

błędy zapisu

nieliczne błędy językowe

3 p.

2 p.

liczne błędy językowe

2 p.

1 p.

bardzo liczne błędy językowe

1 p.

0 p.

1. W przypadku wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy do niższej

lub wyższej kategorii punktowej decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.

2. Błędy interpunkcyjne traktowane są jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.

3. W wypowiedziach zdających ze stwierdzoną dysleksją w przypadku bardzo licznych

błędów językowych, które nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają

komunikację, przyznaje się 1 punkt. Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często

zakłócają komunikację, przyznaje się 0 punktów.

Kwalifikowanie i oznaczanie błędów

rodzaj błędu

sposób oznaczenia

przykład

błąd językowy (leksykalny,

gramatyczny)

podkreślenie linią prostą

Marek lubić czekoladę.

błąd językowy spowodowany

brakiem wyrazu

znak √ w miejscu brakującego

wyrazu

Marek √ czekoladę.

błąd ortograficzny

otoczenie słowa kołem

Słońce gżeje.

błąd językowy i ortograficzny

w jednym słowie

podkreślenie linią prostą

i otoczenie kołem

Słońce gżać w lecie.

błędy w spójności / logice

podkreślenie linią falistą

Założyłem kurtkę bo było

gorąco.

fragment odbiegający od tematu otaczamy nawiasami

kwadratowymi

Fragment odbiegający od

tematu

fragment niezgodny z tematem

otaczamy chmurką

Fragment niezgodny

z tematem

błędy interpunkcyjne

otoczenie zbędnego znaku

kółkiem

znak √ w kółku w miejscu

brakującego znaku

Było ciepło , i deszczowo.

Zrobiłem to √ ponieważ…

Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe

i oznaczane poprzez podkreślenie wyrazu linią prostą.

Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane „pionową

falą” na marginesie.

Uwagi dodatkowe

1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów we wszystkich kryteriach, jeżeli jest

• w całości nieczytelna (pod pracą zapisuje się „praca w całości nieczytelna”, a na karcie

odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium) LUB

• całkowicie niezgodna z poleceniem (pod pracą zapisuje się „praca całkowicie niezgodna

z poleceniem”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium)

LUB

• niekomunikatywna dla odbiorcy, np. w całości napisana fonetycznie (pod pracą zapisuje

się „praca całkowicie niekomunikatywna”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się

0 punktów w każdym kryterium).

2. Praca, która zawiera fragmenty odtworzone z podręcznika, zadania zawartego w arkuszu

egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane od innego

zdającego, jest uznawana za niesamodzielną.

3. Jeżeli praca zawiera fragmenty na zupełnie inny temat, wyuczone na pamięć lub całkowicie

nienawiązujące do polecenia, a jednocześnie zaburzające spójność i logikę tekstu, są one

otaczane kołem i nie są brane pod uwagę przy liczeniu wyrazów i ocenie zakresu środków

językowych i poprawności środków językowych.

4. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 słów, przyznaje się 0 punktów za zakres

i poprawność środków językowych. W takich pracach nie oznacza się błędów.

5. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,

we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.

6. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),

przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.

7. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,

we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie po

1 punkcie.

8. Słowa zapisane przy użyciu skrótów, np. 4U, bfr sql, należy oznaczyć jako błędy

ortograficzne.

9. W ocenie poprawności środków językowych w wypowiedziach zdających ze stwierdzoną

dysleksją nie bierze się pod uwagę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych. Błąd

ortograficzny zmieniający znaczenie wyrazu w pracy zdającego z opinią o dysleksji to błąd

językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności językowej.

Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z dysgrafią, dysortografią, afazją,

z zaburzeniami komunikacji językowej, mózgowym porażeniem dziecięcym, a także prac

zdających, którzy korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego oraz prac pisanych na

komputerze.

10. W przypadku obniżenia punktacji w zakresie środków językowych za usterki stylistyczne,

pod pracą zapisuje się „rażące uchybienia w stylu” i wskazuje rodzaj usterki. Samo użycie

form skróconych nie jest traktowane jako rażące uchybienie.

11. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,

nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,

tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja

była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,

grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie film, band, np. film „M jak miłość”,

„Świat Dysku” magazine.

Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym, niż zdawany i nie podaje objaśnienia, całe

wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd językowy, np. I read

Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie podkreślane jest linią

falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy jest kluczowe

dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie treści.

12. Praca w brudnopisie jest sprawdzana, jeżeli słowo Brudnopis przekreślono i obok zostało

napisane Czystopis.

13. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w brudnopisie i zakreślił, która część

jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.

Uwagi dotyczące zasad liczenia słów w wypowiedziach zdających

1. Liczone są słowa oddzielone spacją, np. at home (2 słowa), for a change (3 słowa), 1780

(1 słowo), 10.01.2015 (1 słowo), 10 January 2015 (3 słowa).

2. Formy skrócone (don’t, can’t, isn’t, haven’t itd.) liczone są jako jedno słowo.

3. Jako jeden wyraz liczone są

• słowa łączone dywizem, np. well-built, twenty-four

• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms

• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu,

4. Adres i podpis nie są liczone w liście.

5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie słów symboli graficznych używanych w Internecie

(np. „buźki”).

6. Uwzględnia się w liczbie słów wyrazy w języku innym niż język egzaminu np. I read Nowe

Horyzonty – 4 wyrazy.