Zadanie 10, matura maj 2017, język angielski rozszerzony

13 pktotwarteśrednie 56%Maj 2017

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

13 punktów

Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200 do 250 słów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej w poleceniu. Zaznacz temat, który wybrałeś(-aś), zakreślając jego numer.

1. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony występowania dzieci w programach telewizyjnych typu talent show.

2. Wiele osób nie przestrzega podstawowych zasad bezpieczeństwa podczas górskich wycieczek. Napisz artykuł, w którym zrelacjonujesz niebezpieczną sytuację, która wynikła z lekkomyślnego zachowania turystów, i przedstawisz swój pomysł kampanii promującej odpowiedzialne zachowanie w górach.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Wymagania ogólne

I. Znajomość środków językowych.

Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych) […].

III. Tworzenie wypowiedzi.

Zdający tworzy […] dłuższe wypowiedzi pisemne, bogate i spójne pod względem treści […].

IV. Reagowanie na wypowiedzi

Zdający reaguje [...] w formie [...] pisemnej, w różnorodnych, bardziej złożonych sytuacjach [...].

Wymagania szczegółowe (rozprawka)

1. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych) […].

5.2.R. Zdający przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej tezie lub rozwiązaniu.

5.5. Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy […].

5.12. Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.

5.13. Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.

Wymagania szczegółowe (artykuł)

1. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych) […].

5.4. Zdający relacjonuje wydarzenia z przeszłości.

5.9. Zdający opisuje doświadczenia swoje i innych.

5.12. Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.

5.13. Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.

7.4. Zdający proponuje [...].

Dodatkowe uwagi dotyczące oceny elementów treści

ROZPRAWKA

Temat

Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony występowania dzieci w programach telewizyjnych typu talent show.

Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu, przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.

Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym zakończeniem.

Dobrze napisana rozprawka:

• omawia zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny; wszystkie jej części (wstęp, rozwinięcie, zakończenie) są podporządkowane jednej myśli głównej

• zawiera jasno sformułowaną tezę, odpowiednią do formy rozprawki

• charakteryzuje się stylem formalnym.

Teza

1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się do występowania dzieci w programach typu talent show oraz zaznaczenie, że w pracy będą rozpatrywane dobre i złe strony tego zjawiska (wymaga tego ten typ rozprawki), np. More and more children take part in talent shows. It has good and bad sides.

Wymagane jest, aby we wstępie zdający odniósł się do występów dzieci / młodych ludzi, np. children, kids, youngsters, teens, young people. Jeśli tego elementu nie ma, teza jest traktowana jako odbiegająca od tematu.

Nie jest akceptowane jako zgodne z tematem odniesienie się do udziału dzieci w tego typu programach w charakterze widza / osoby na widowni.

2. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że dzieci często występują w programach telewizyjnych typu talent show, nie jest tezą.

3. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane będą wady i zalety. Na przykład: …są plusy i minusy takiej decyzji…; …ma wiele zalet, ale spowoduje też wiele problemów.

4. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry pomysł?, uznaje się ją za odbiegającą od tematu.

5. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki jest poważną usterką w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0. (np. rozprawka za i przeciw z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją)

6. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego zjawiska.

7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy bierze się pod uwagę jej zgodność z rozwinięciem wypracowania.

8. Jeśli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.

There are more and more talents shows with kids as participants. This situation has benefits and drawbacks.Teza zgodna z tematem, zapowiada oczekiwaną strukturę rozprawki.
I’m writing to present good and bad sides of taking part in talent shows.Teza odbiegająca od tematu (brak informacji o występach dzieci).
Many kids take part in talent shows on our TV. I don’t think it is the right moment to think about a career.Teza odbiegająca od tematu (nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki)
Kids more and more often perform in front of the audience in talent shows.Brak tezy.
Kids watch a lot of TV programmes. There are some advantages and disadvantages of such a situation.Teza niezgodna z tematem.
The subject matter of this essay is complicated. There are advantages and disadvantages of it.Teza niejasna.
It’s surprising that more and more participants of talent shows are kids. What are the advantages and disadvantages of that?Teza zgodna z tematem, zapowiada oczekiwaną strukturę rozprawki.
Is it good or bad that children take part in talent shows?Teza odbiegająca od tematu (nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki)

Elementy tematu

1. Elementami są: (1) dobre i (2) złe strony występowania dzieci w programach typu talent show.

2. Jeśli argument przedstawiony przez zdającego (wada lub zaleta) jest sprzeczny z tematem, czyli występowaniem dzieci w programach typu talent show, nie bierze się tego argumentu pod uwagę, oceniając dany element.

np. Talent shows are expensive to make because producers have to pay stars who are jurors. (argument nie odnosi się do występów dzieci).

3. Jeśli zdający we wstępie wprowadza temat występowania dzieci w programach typu talent show, a w argumentacji nie wspomina dzieci, ale argumenty zdającego mogą pasować do występowania dzieci w programach talent show, taka realizacja poszczególnych elementów jest akceptowana.

4. Jeśli zdający w całej pracy nie wspomina o występach dzieci, ale przedstawia argumenty, które mogą pasować do występowania dzieci w programach talent show, realizacja poszczególnych elementów tematu jest kwalifikowana na poziom niższy.

5. Korzyści i problemy wynikające z występowania dzieci w programach typu talent show mogą być przedstawione z punktu widzenia dzieci / rodziców / organizatorów, itp.

Zgodność z tematem

Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony występowania dzieci w programach telewizyjnych typu talent show.

[Schemat CKE: polecenie tematu z zaznaczoną „główką” i elementami tematu; fragmenty pracy A, B – związane z „główką” i elementami tematu; C, D – związane z „główką”, ale nie z elementami tematu; X, Y – fragmenty odbiegające od tematu; poza nimi – fragmenty nie na temat.]

1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:

• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)

• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.

– opis występu dziecka w programie typu talent show

– omówienie typowych rodzajów występów dzieci w tego typu programach.

Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.

2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:

• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami tematu (X, Y), np.

– recenzja programu typu talent show

– wyrażenie własnej opinii na temat programów typu talent show, bez odniesienia do występów dzieci

– argumentacja związana z udziałem dzieci w programach typu talent show w charakterze widza.

Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A.

3. Fragmenty wypracowania nie na temat:

• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.

– opis programu telewizyjnego, który nie jest programem typu talent show

– prezentacja zwycięzcy programu telewizyjnego

– opis kariery osoby znanej z telewizji.

Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.

4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika, uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).

5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa, które jest kluczowe dla pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).

6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.

7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja oceniana jest na 0.

Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi

1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę zgodność tej części pracy z rozwinięciem wypracowania.

2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje wady i zalety, a w podsumowaniu pisze, zgodnie z przedstawioną argumentacją, że jest więcej zalet/wad, to takie zakończenie jest akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.

Przykłady schematycznego zakończenia rozprawkiPrzykłady zakończenia luźno związanego z tematem
As you can see there are advantages and disadvantages of this decision.Television programmes are a great entertainment for everybody.
To sum up there are good and bad sides.Children like watching talent shows so why should we not allow it?

ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY

Temat

Wiele osób nie przestrzega podstawowych zasad bezpieczeństwa podczas górskich wycieczek. Napisz artykuł, w którym zrelacjonujesz niebezpieczną sytuację, która wynikła z lekkomyślnego zachowania turystów, i przedstawisz swój pomysł kampanii promującej odpowiedzialne zachowanie w górach.

W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji, komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może również podejmować próbę kształtowania opinii czytelników.

Dobrze napisany artykuł:

• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika

• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu, np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania, używając barwnego języka

• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat poruszany w tekście.

Wstęp

1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający powinien odnieść się np. do zagrożeń związanych z wycieczkami górskimi / łamania zasad bezpieczeństwa przez turystów w górach / uświadamiania ludziom niebezpieczeństw podczas pobytu w górach, w sposób zachęcający do dalszej lektury.

2. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do lekkomyślnego zachowania turystów oraz do propozycji kampanii promującej bezpieczeństwo w górach.

Przykłady wstępów zgodnych z tematem i ciekawychPrzykłady wstępów schematycznych
Do you sometimes hear the quiet voice in your head warning you to be careful when you were in the mountains? Do you always follow this voice?I was in the mountains last week. Many people are irresponsible.
Every year, especially in high mountains, huge numbers of people need help because of their stupidity. By calling someone stupid, I mean people who ignore laws and safety rules. Should such irresponsible tourists be allowed to hike in the mountains?In my article I will tell you about wrong behavior in the mountains.

Elementy tematu

Elementami są: (1) zrelacjonowanie niebezpiecznej sytuacji, która miała miejsce w górach i wynikła z lekkomyślnego zachowania turystów (2) przedstawienie swojego pomysłu kampanii promującej odpowiedzialne zachowanie w górach.

(1) zrelacjonowanie sytuacji

Poprzez lekkomyślne zachowanie turystów rozumiemy każde działanie, które może prowadzić do niebezpieczeństwa, np. nieodpowiednie obuwie, schodzenie ze szlaku, zaplanowanie zbyt długiej wyprawy, brak wody lub jedzenia na drogę, podchodzenie do zwierząt, zbliżanie się do urwiska.

Wymagane jest zrelacjonowanie wydarzenia, które miało miejsce w górach i było spowodowane przez turystów, którzy zachowali się nieodpowiedzialnie. Zagrożenie może dotyczyć np. ich samych, innych osób, środowiska.

Jeśli niebezpieczna sytuacja spowodowana lekkomyślnym zachowaniem miała miejsce w czasie wyjazdu o charakterze turystycznym, ale nie była to wycieczka górska, taka realizacja tego elementu jest kwalifikowana na poziom niższy.

Jeżeli zdający podaje kilka przykładów lekkomyślnego zachowania turystów w górach, ale żaden z nich nie jest zrelacjonowaniem wydarzenia, taka realizacja tego elementu polecenia jest kwalifikowana maksymalnie na poziom 1.

Jeżeli zdający opisuje okoliczności, w których miał miejsce niebezpieczny wypadek w górach, ale wypadek ten nie był spowodowany przez lekkomyślne zachowanie turystów, taka realizacja tego elementu jest kwalifikowana maksymalnie na poziom 1.

(2) propozycja kampanii promującej odpowiedzialne zachowanie w górach

Wymagane są wypowiedzi, w których zdający przedstawia własną propozycję/pomysł kampanii promującej bezpieczne zachowanie w górach.

Akceptowane są wypowiedzi, w których zdający proponuje kampanię pokazującą różne niebezpieczeństwa typowe dla wycieczek górskich.

Jeśli zdający uznaje, że konieczne jest promowanie bezpiecznego zachowania w górach / uświadamianie turystom niebezpieczeństw, ale nie przedstawia żadnej propozycji kampanii, taka realizacja drugiego elementu tematu jest kwalifikowana na poziom 0.

Jeśli zdający opisuje ciekawą kampanię promującą bezpieczeństwo w górach, ale nie przedstawia jej jako swojej propozycji (np. kampania, którą widział w telewizji lub kampania zorganizowana przez jakąś instytucję), taka realizacja drugiego elementu tematu jest kwalifikowana na poziom niższy.

Zgodność z tematem

Wiele osób nie przestrzega podstawowych zasad bezpieczeństwa podczas górskich wycieczek. Napisz artykuł, w którym zrelacjonujesz niebezpieczną sytuację, która wynikła z lekkomyślnego zachowania turystów, i przedstawisz swój pomysł kampanii promującej odpowiedzialne zachowanie w górach.

[Schemat CKE: w poleceniu zaznaczone „główka”, element 1. i element 2.]

1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:

• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)

• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.

– uzasadnienie, dlaczego kampania promująca bezpieczeństwo w górach jest potrzebna (bez propozycji kampanii)

– informuje o różnych przypadkach lekkomyślnego zachowania w górach, używając czasu teraźniejszego (nie jest to relacja).

Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.

2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:

• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami tematu (X, Y), np.

– opis kar, które powinny być wprowadzone dla turystów łamiących przepisy / zasady bezpieczeństwa.

Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A.

3. Fragmenty wypracowania nie na temat:

• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.

– opis wycieczki w góry bez niebezpieczeństwa / lekkomyślnego zachowania turystów

– opis niebezpiecznej sytuacji, która nie miała miejsca w trakcie wyjazdu turystycznego.

Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.

4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika, uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).

5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa, które jest kluczowe dla pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).

6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.

7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest też wydzielenie wstępu/zakończenia z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentację oceniamy na 0.

Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi

Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy bierze się pod uwagę zgodność tej części pracy z rozwinięciem wypracowania.

Przykłady schematycznego zakończenia artykułuPrzykład zakończenia luźno związanego z tematem
As you can see this problem is very serious. I hope something will be done about it.Danger is part of our everyday life and we have to live with that.

Elementy charakterystyczne dla formy

Nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Dear Readers / Hello / Hi.

Schemat punktowania

Maksymalnie 13 pkt: zgodność z poleceniem 0–5, spójność i logika wypowiedzi 0–2, zakres środków językowych 0–3, poprawność środków językowych 0–3.

Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:

• zgodność z poleceniem

• spójność i logika wypowiedzi

• zakres środków językowych

• poprawność środków językowych.

Zgodność z poleceniem

W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę liczbę zrealizowanych w wypowiedzi zdającego elementów treści (Tabela A) oraz elementów formy (Tabela B). Następnie przyznaje się punkty w kryterium zgodności z poleceniem zgodnie z Tabelą C.

Tabela A. Zgodność z poleceniem: elementy treści

Elementy treściForma210
1. wstęp: właściwe i adekwatne do tematu rozpoczęcie wypowiedziR*teza zgodna z tematem ORAZ treścią wypowiedzi (teza „zapowiada” zawartość treściową oraz typ rozprawki)teza nie jest w pełni poprawna, np. jest zgodna z tematem ALBO z treścią wypowiedzi; odbiegająca od tematu LUB treści wypowiedzibrak tezy; teza niezgodna z tematem ORAZ treścią wypowiedzi; teza nieczytelna, niejasna, trudna do wskazania; wstęp niekomunikatywny
1. wstęp: właściwe i adekwatne do tematu rozpoczęcie wypowiedziA*wprowadzenie zgodne z tematem ORAZ np. ciekawe, oryginalne, zachęcające do czytania, w ciekawej formie (np. pytanie, cytat)wprowadzenie nie jest w pełni poprawne, np. wprowadzenie zgodne z tematem, ale schematyczne ALBO bardziej typowe dla innego typu tekstu (np. rozprawki) ALBO ciekawe, oryginalne, ale odbiegające od tematubrak wprowadzenia; wprowadzenie niezgodne z tematem, niejasne, nieczytelne, trudne do wskazania; wprowadzenie niekomunikatywne
1. wstęp: właściwe i adekwatne do tematu rozpoczęcie wypowiedziL*wstęp zgodny z tematem i treścią wypowiedzi ORAZ wskazujący cel/powód pisania listuwstęp nie jest w pełni poprawny, np. nie określa celu ALBO określa cel/powód pisania listu, ale odbiega od tematu ALBO cel nie jest określony jasno ALBO wstęp nie jest zgodny z treścią listu (np. zapowiada poparcie, a opisuje argumenty przeciwne)brak wstępu; wstęp niezgodny z tematem, niejasny, nieczytelny, trudny do wskazania; wstęp niekomunikatywny
2. pierwszy element tematu; 3. drugi element tematuR, A, Lwieloaspektowa ORAZ/LUB pogłębiona realizacja elementu (np. wsparta przykładami, szczegółowo omówiona)powierzchowna realizacja elementu, wypowiedzi brak głębi, np. zdający podaje tylko „listę” argumentów/cech/określeń, żadnego nie rozwijając/uzasadniającbrak wypowiedzi LUB wypowiedź nie jest komunikatywna LUB wypowiedź nie jest związana z tematem / nie realizuje elementu; wypowiedź bardzo pobieżnie dotykająca tematu, np. zdający podaje tylko jeden argument/cechę/określenie, nie rozwijając go
4. podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedziR, A, Lzakończenie zgodne z tematem oraz treścią wypowiedzi; jeżeli zdający powtarza wstęp – czyni to innymi słowamizakończenie nie jest w pełni poprawne, np. jest zgodne z tematem ALBO treścią wypowiedzi; odbiega trochę od tematu LUB treści wypowiedzi; zdający stosuje zakończenie schematyczne (sztampowe) LUB powtarza wstęp praktycznie tymi samymi słowamibrak zakończenia LUB zakończenie nie jest komunikatywne LUB zakończenie jest jedynie luźno związane z tematem oraz treścią wypowiedzi (też jeśli nie jest zgodne)
5. fragmenty odbiegające od tematu i/lub nie na tematR, A, Lwypowiedź nie zawiera fragmentów odbiegających od tematu i/lub nie na tematwypowiedź zawiera dłuższy fragment / nieliczne krótkie fragmenty odbiegające od tematu i/lub nie na tematwypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1.

* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny

Tabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy

Elementy formyForma10
1. elementy charakterystyczne dla formyRteza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedziwypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1.
1. elementy charakterystyczne dla formyAwypowiedź jest zatytułowanawypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1.
1. elementy charakterystyczne dla formyLwypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający i kończącywypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1.
2. kompozycjaR, A, Lwypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach wstępu, rozwinięcia i zakończeniawypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1.
3. segmentacjaR, A, Ltekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na akapity) jest konsekwentnywypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1.
4. długość pracyR, A, Ldługość pracy mieści się w granicach 180–280 słówwypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1.

Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym podkryterium.

Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny elementów treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.

Tabela C

Elementy treściElementy formy 4–3Elementy formy 2–1Elementy formy 0
10–95 pkt4 pkt3 pkt
8–74 pkt3 pkt2 pkt
6–53 pkt2 pkt1 pkt
4–32 pkt1 pkt0 pkt
2–11 pkt0 pkt0 pkt
00 pkt0 pkt0 pkt

Na przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.

Spójność i logika wypowiedzi

2 pktwypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
1 pktwypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
0 pktwypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu

Jeśli w pracy występuje dłuższy niekomunikatywny fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej, przyznaje się 0 punktów.

W ocenie spójności bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu tekst funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami/akapitami tekstu.

W ocenie logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest klarowna (np. czy nie jest jedynie zbiorem przypadkowo zebranych myśli, czy wnioski wynikają logicznie z przesłanek).

Dodatkowe uwagi dotyczące spójności

1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:

• braku połączenia między częściami tekstu; odwoływanie się do czegoś, co nie jest wcześniej wspomniane

• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych („przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)

• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują, że odbiorca gubi się, czytając tekst

• poważnych zakłóceń komunikacji w tekście w wyniku błędów językowych

• braku logiki w tekście, np. przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania. (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu, który tłumaczyłby taką właśnie realizację polecenia)

2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność i logikę wypowiedzi.

3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać 2 punkty w tym kryterium.

4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się, czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu.

5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy, braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest sprzeczne z zasadami logiki.

6. Słowa napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy językowe.

7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.

Zakres środków językowych

W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję środków leksykalno-gramatycznych użytych w wypowiedzi.

3 pktszeroki zakres środków językowych; w pracy występują dość liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych
2 pktzadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości
1 pktograniczony zakres środków językowych; w pracy użyte są głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości
0 pktbardzo ograniczony zakres środków językowych; w pracy użyte są wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości

Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości stylu, wówczas liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć o 1 punkt (maksymalnie do zera).

Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania znaczeń, natomiast przez „precyzyjne sformułowania” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa swoistego dla tematu i unikanie słów oraz struktur o wysokim stopniu pospolitości, takich jak miły, interesujący, fajny.

Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity, jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.

Za zbyt nieformalny język i/lub personalne rozważanie problemu w rozprawce, zwłaszcza typu „za i przeciw”, egzaminator odejmuje punkty w zakresie środków językowych (uchybienia w stylu).

Poprawność środków językowych

W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne, leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.

Poprawność językowa (leksykalno-gramatyczna)Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna): nieliczne błędy zapisuPoprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna): liczne LUB bardzo liczne błędy zapisu
nieliczne błędy językowe3 pkt2 pkt
liczne błędy językowe2 pkt1 pkt
bardzo liczne błędy językowe1 pkt0 pkt

1. W przypadku wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy do niższej lub wyższej kategorii punktowej decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.

2. Błędy interpunkcyjne traktowane są jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.

3. W wypowiedziach zdających ze stwierdzoną dysleksją w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt. Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się 0 punktów.

Kwalifikowanie i oznaczanie błędów

rodzaj błędusposób oznaczeniaprzykład
błąd językowy (leksykalny, gramatyczny)podkreślenie linią prostąMarek lubić czekoladę.
błąd językowy spowodowany brakiem wyrazuznak √ w miejscu brakującego wyrazuMarek √ czekoladę.
błąd ortograficznyotoczenie słowa kołemSłońce gżeje.
błąd językowy i ortograficzny w jednym słowiepodkreślenie linią prostą i otoczenie kołemSłońce gżać w lecie.
błędy w spójności / logicepodkreślenie linią falistąZałożyłem kurtkę bo było gorąco.
fragment odbiegający od tematuotaczamy nawiasami kwadratowymiFragment odbiegający od tematu
fragment niezgodny z tematemotaczamy chmurkąFragment niezgodny z tematem
błędy interpunkcyjneotoczenie zbędnego znaku kółkiem; znak √ w kółku w miejscu brakującego znakuByło ciepło , i deszczowo. Zrobiłem to√ ponieważ…

Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe i oznaczane poprzez podkreślenie wyrazu linią prostą.

Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane „pionową falą” na marginesie.

Uwagi dodatkowe

1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów we wszystkich kryteriach, jeżeli jest

• w całości nieczytelna (pod pracą zapisuje się „praca w całości nieczytelna”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium) LUB

• całkowicie niezgodna z poleceniem (pod pracą zapisuje się „praca całkowicie niezgodna z poleceniem”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium) LUB

• niekomunikatywna dla odbiorcy, np. w całości napisana fonetycznie (pod pracą zapisuje się „praca całkowicie niekomunikatywna”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium).

2. Praca, która zawiera fragmenty odtworzone z podręcznika, zadania zawartego w arkuszu egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane od innego zdającego, jest uznawana za niesamodzielną.

3. Jeżeli praca zawiera fragmenty na zupełnie inny temat, wyuczone na pamięć lub całkowicie nienawiązujące do polecenia, a jednocześnie zaburzające spójność i logikę tekstu, są one otaczane kołem i nie są brane pod uwagę przy liczeniu wyrazów i ocenie zakresu środków językowych i poprawności środków językowych.

4. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 słów, przyznaje się 0 punktów za zakres i poprawność środków językowych. W takich pracach nie oznacza się błędów.

5. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem, we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.

6. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp), przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.

7. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem, we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie po 1 punkcie.

8. Słowa zapisane przy użyciu skrótów, np. 4U, bfr sql, należy oznaczyć jako błędy ortograficzne.

9. W ocenie poprawności środków językowych w wypowiedziach zdających ze stwierdzoną dysleksją nie bierze się pod uwagę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych. Błąd ortograficzny zmieniający znaczenie wyrazu w pracy zdającego z opinią o dysleksji to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności językowej.

Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z dysgrafią, dysortografią, afazją, z zaburzeniami komunikacji językowej, mózgowym porażeniem dziecięcym, a także prac zdających, którzy korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego oraz prac pisanych na komputerze.

10. W przypadku obniżenia punktacji w zakresie środków językowych za usterki stylistyczne, pod pracą zapisuje się „rażące uchybienia w stylu” i wskazuje rodzaj usterki. Samo użycie form skróconych nie jest traktowane jako rażące uchybienie.

11. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych, nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych, tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie, grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie film, band, np. film „M jak miłość”, „Świat Dysku” magazine.

Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym, niż zdawany i nie podaje objaśnienia, całe wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd językowy, np. I read Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie podkreślane jest linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy jest kluczowe dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie treści.

12. Praca w brudnopisie jest sprawdzana, jeżeli słowo Brudnopis przekreślono i obok zostało napisane Czystopis.

13. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w brudnopisie i zakreślił, która część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.

Uwagi dotyczące zasad liczenia słów w wypowiedziach zdających

1. Liczone są słowa oddzielone spacją, np. at home (2 słowa), for a change (3 słowa), 1780 (1 słowo), 10.01.2015 (1 słowo), 10 January 2015 (3 słowa).

2. Formy skrócone (don’t, can’t, isn’t, haven’t itd.) liczone są jako jedno słowo.

3. Jako jeden wyraz liczone są

• słowa łączone dywizem, np. well-built, twenty-four

• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms

• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu,

4. Adres i podpis nie są liczone w liście.

5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie słów symboli graficznych używanych w Internecie (np. „buźki”).

6. Uwzględnia się w liczbie słów wyrazy w języku innym niż język egzaminu np. I read Nowe Horyzonty. – 4 wyrazy.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.