Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Polecenie
Zadanie 10. (0–13)
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200
do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej w poleceniu.
Zaznacz temat wybrany przez Ciebie, zakreślając jego numer.
1. Niektórzy rodzice dają nastolatkom kieszonkowe za wykonywanie obowiązków domowych.
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony takiego rozwiązania.
2. Wiele osób marzy o odbyciu podróży dookoła świata. Napisz artykuł, w którym
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
przedstawisz korzyści wynikające z realizacji takiego marzenia oraz udzielisz rad,
jak należy się do takiej podróży przygotować.
CZYSTOPIS
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
-100
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
-100
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
Zgodność z poleceniem
Spójność
i logika
Zakres
środków
językowych
Poprawność
środków
językowych
RAZEM
0-1-2-3-4-5
0-1-2
0-1-2-3
0-1-2-3
Elementy treści (0-1-2)
Elementy formy (0-1)
1
2
3
4
5
1
2
3
4
-100
BRUDNOPIS (nie podlega ocenie)
Ocena według schematu punktowania CKE, zwykle w 15–30 s
Dowiedz się, ile punktów naprawdę zdobywasz. Zrób zdjęcie kartki albo wklej odpowiedź: Maturownik+ porówna ją ze schematem punktowania, policzy punkty i wytłumaczy, gdzie i dlaczego je tracisz.
Zadanie 10.
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200
do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie, zakreślając jego numer.
1. Niektórzy rodzice dają nastolatkom kieszonkowe za wykonywanie obowiązków
domowych. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony takiego
rozwiązania.
2. Wiele osób marzy o odbyciu podróży dookoła świata. Napisz artykuł, w którym
przedstawisz korzyści wynikające z realizacji takiego marzenia oraz udzielisz rad,
jak należy się do takiej podróży przygotować.
Ogólne wymagania egzaminacyjne
I.
Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
III.
Tworzenie wypowiedzi.
Zdający tworzy […] dłuższe wypowiedzi pisemne, bogate i spójne pod względem treści
[…].
IV.
Maksymalnie 13 pkt. Pełne zasady oceniania są w kluczu CKE powyżej.
Zdający […] reaguje w sposób zrozumiały, adekwatnie do sytuacji komunikacyjnej […]
pisemnie.
Szczegółowe wymagania egzaminacyjne (rozprawka)
1.
Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
5.1) R Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.
5.2) R Zdający przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej tezie lub
rozwiązaniu.
5.5)
Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.
5.11) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
Szczegółowe wymagania egzaminacyjne (artykuł)
1.
Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
5.1) R Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.
5.5)
Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.
5.7)
Zdający przedstawia zalety […] różnych rozwiązań.
5.11) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
6.10) Zdający […] udziela rady.
Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Zgodność z poleceniem
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę liczbę zrealizowanych w wypowiedzi
zdającego elementów treści (Tabela A) oraz elementów formy (Tabela B). Następnie
przyznaje się punkty w kryterium zgodności z poleceniem zgodnie z Tabelą C.
Tabela A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści Forma
2
1
0
1.
wstęp:
właściwe
i adekwatne
do tematu
rozpoczęcie
wypowiedzi
R*
teza zgodna z tematem ORAZ
treścią wypowiedzi (teza
„zapowiada” zawartość
treściową oraz typ rozprawki)
teza nie jest w pełni poprawna,
np. jest zgodna
z tematem ALBO z treścią
wypowiedzi; odbiegająca od
tematu LUB treści wypowiedzi
brak tezy; teza niezgodna
z tematem ORAZ treścią
wypowiedzi; teza nieczytelna,
niejasna, trudna do wskazania;
wstęp niekomunikatywny
A*
wprowadzenie zgodne
z tematem ORAZ np. ciekawe,
oryginalne, zachęcające do
czytania, w ciekawej formie
(np. pytanie, cytat)
wprowadzenie nie jest w pełni
poprawne, np. wprowadzenie
zgodne z tematem, ale
schematyczne ALBO bardziej
typowe dla innego typu tekstu
(np. rozprawki) ALBO ciekawe,
oryginalne, ale odbiegające od
tematu
brak wprowadzenia;
wprowadzenie niezgodne
z tematem, niejasne,
nieczytelne, trudne do
wskazania; wprowadzenie
niekomunikatywne
L*
wstęp zgodny z tematem
i treścią wypowiedzi ORAZ
wskazujący cel/powód pisania
listu
wstęp nie jest w pełni
poprawny, np. nie określa celu
ALBO określa cel/powód
pisania listu, ale odbiega od
tematu ALBO cel nie jest
określony jasno ALBO wstęp
nie jest zgodny z treścią listu
(np. zapowiada poparcie, a
opisuje argumenty przeciwne)
brak wstępu; wstęp niezgodny
z tematem, niejasny,
nieczytelny, trudny
do wskazania; wstęp
niekomunikatywny
2.
pierwszy
element
tematu
R
A
L
wieloaspektowa ORAZ/LUB
pogłębiona realizacja elementu
(np. wsparta przykładami,
szczegółowo omówiona)
powierzchowna realizacja
elementu, wypowiedzi brak
głębi, np. zdający podaje tylko
„listę” argumentów/cech/
określeń, żadnego nie
rozwijając/uzasadniając
brak wypowiedzi LUB
wypowiedź nie jest
komunikatywna LUB
wypowiedź nie jest związana
z tematem / nie realizuje
elementu; wypowiedź bardzo
pobieżnie dotykająca tematu,
np. zdający podaje tylko jeden
argument/cechę/określenie,
nie rozwijając go
3.
drugi element
tematu
4.
podsumowa-
nie: właściwe
i adekwatne
do tematu
zakończenie
wypowiedzi
R
A
L
zakończenie zgodne
z tematem oraz treścią
wypowiedzi; jeżeli zdający
powtarza wstęp – czyni to
innymi słowami
zakończenie nie jest w pełni
poprawne, np. jest zgodne
z tematem ALBO treścią
wypowiedzi; odbiega trochę
od tematu LUB treści
wypowiedzi; zdający stosuje
zakończenie schematyczne
(sztampowe) LUB powtarza
wstęp praktycznie tymi samymi
słowami
brak zakończenia LUB
zakończenie nie jest
komunikatywne LUB
zakończenie jest jedynie luźno
związane z tematem oraz
treścią wypowiedzi
(też jeśli nie jest zgodne)
5.
fragmenty
odbiegające
od tematu
i/lub nie na
temat
R
A
L
wypowiedź nie zawiera
fragmentów odbiegających
od tematu i/lub nie na temat
wypowiedź zawiera dłuższy
fragment / nieliczne krótkie
fragmenty odbiegające od
tematu i/lub nie na temat
wypowiedź nie spełnia
warunków określonych
dla poziomu 1.
* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny
Egzamin maturalny z języka angielskiego – maj 2022 r.
Tabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy
Forma
1
0
1.
elementy
charakterystyczne
dla formy
R
teza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi
wypowiedź nie spełnia
warunków określonych
dla poziomu 1.
A
wypowiedź jest zatytułowana
L
wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
i kończący
2.
kompozycja
R
A
L
wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny
wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach
wstępu, rozwinięcia i zakończenia
wypowiedź nie spełnia
warunków określonych
dla poziomu 1.
3.
segmentacja
R
A
L
tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na
akapity) jest konsekwentny
wypowiedź nie spełnia
warunków określonych
dla poziomu 1.
4.
długość pracy
R
A
L
długość pracy mieści się w granicach 180–280 słów
wypowiedź nie spełnia
warunków określonych
dla poziomu 1.
Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.
Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.
Tabela C
Elementy
treści
Elementy formy
4–3
2–1
0
10–9
5 p.
4 p.
3 p.
8–7
4 p.
3 p.
2 p.
6–5
3 p.
2 p.
1 p.
4–3
2 p.
1 p.
0 p.
2–1
1 p.
0 p.
0 p.
0
0 p.
0 p.
0 p.
Na przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy
oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Dodatkowe uwagi dotyczące oceny elementów treści
ROZPRAWKA
Temat
Niektórzy rodzice dają nastolatkom kieszonkowe za wykonywanie obowiązków domowych.
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony takiego rozwiązania.
Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.
Dobrze napisana rozprawka:
• omawia zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny; wszystkie jej części (wstęp,
rozwinięcie, zakończenie) są podporządkowane jednej myśli głównej
• zawiera jasno sformułowaną tezę, odpowiednią do formy rozprawki
• charakteryzuje się stylem formalnym.
Teza
1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się
do dawania nastolatkom kieszonkowego za wykonywanie obowiązków domowych oraz
stwierdzenie, że w pracy będą rozpatrywane dobre i złe strony tego zjawiska (wymaga
tego ten typ rozprawki), np. Some teenagers are given pocket money for doing
housework. This solution has some advantages but there are also drawbacks to
consider.
2. Zdający może się odnieść w tezie do dawania nastolatkom pieniędzy za wykonywanie
obowiązków domowych (zamiast kieszonkowego).
3. Nie jest wymagane wskazanie, że kieszonkowe jest dawane przez rodziców ALE jeśli
zdający odnosi się do osób innych niż rodzice dających nastolatkom kieszonkowe za
wykonywanie obowiązków domowych, taka teza jest kwalifikowana jako odbiegająca od
tematu, np. Some grandparents give teenagers pocket money for doing housework.
It has good and bad points.
4. Akceptowane jest użycie takich określeń jak, np. young people / children / kids zamiast
teenagers.
5. Zdający może użyć różnorodnych wyrażeń na określenie „wykonywania obowiązków
domowych”, np. home duties, household tasks, do some work in the house, do house
chores, perform different jobs in the house.
Jeśli zdający na określenie obowiązków domowych używa wyrażeń sugerujących
odrabianie pracy domowej, np. homework, home’s work, home works, lub następuje
znaczne zakłócenie komunikacji poprzez użycie wyrażeń takich jak np. house holds,
house shares, taka teza jest kwalifikowana jako niezgodna z tematem.
Egzamin maturalny z języka angielskiego – maj 2022 r.
6. Jeśli teza dotyczy nagradzania nastolatków za wykonywanie obowiązków domowych, ale
nie wskazuje, że chodzi o kieszonkowe / dawanie pieniędzy, taka realizacja jest
kwalifikowana jako odbiegająca od tematu.
7. Jeśli teza dotyczy pomagania rodzicom, ale nie wskazuje, że chodzi o wykonywanie
obowiązków domowych, jest kwalifikowana jako odbiegająca od tematu.
8. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że coraz więcej
rodziców daje nastolatkom kieszonkowe za wykonywanie obowiązków domowych, nie
jest tezą, np. More and more parents pay children for doing housework.
9. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane
będą wady i zalety. Na przykład: …są plusy i minusy takiej decyzji…; …ma wiele zalet,
ale spowoduje też wiele problemów.
10. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry
pomysł?, Czy to dobry czy zły pomysł? uznaje się ją za odbiegającą od tematu.
(Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy pytanie jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane
wady oraz zalety, np. What are the advantages and disadvantages of giving teenagers
pocket money for doing household chores?)
11. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki jest poważną usterką
w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury
rozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0.
(np. rozprawka za i przeciw z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).
12. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy
w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego
zjawiska.
13. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność
z rozwinięciem wypracowania.
14. Jeśli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.
Many teenagers get some pocket money from parents
for doing housework. It has both advantages and
disadvantages.
Teza zgodna z tematem,
zapowiada oczekiwaną strukturę
rozprawki.
Psychologists discuss the phenomenon of giving
children pocket money. It can have good and bad
sides.
Teza odbiegająca od tematu (pod
warunkiem, że praca dotyczy
dawania kieszonkowego za
wykonywanie obowiązków
domowych)
Getting pocket money for doing homework is surely a
good thing for teenagers but it can also lead to some
problems.
In recent years many parents allow children to do
different jobs to earn money. It can be good or bad.
Tezy niezgodne z tematem.
Many teenagers get parents to make things for the
house and have money. It is great but can be
problems.
Teza niejasna
Parents who decide to give teenagers pocket money
for doing work in the house do a lot of harm to their
children.
Teza odbiegająca od tematu (nie
zapowiada oczekiwanej struktury
rozprawki)
Many parents decide to pay their children for doing
housework.
Brak tezy.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Elementy tematu
1. Elementami są: (1) dobre i (2) złe strony dawania nastolatkom kieszonkowego za
wykonywanie obowiązków domowych.
2. Jeśli argument przedstawiony przez zdającego jest sprzeczny z tematem, nie bierze się
tego argumentu pod uwagę, oceniając dany element.
3. Dobre i złe strony mogą być przedstawione z punktu widzenia rodziców / nastolatków /
rodziny / społeczeństwa.
4. Jeśli zdający odnosi się do płacenia nastolatkom za co innego niż obowiązki domowe,
np. za opiekę nad dziećmi sąsiadów, taka realizacja danej części pracy nie jest
akceptowana.
Zgodność z tematem
Niektórzy rodzice dają nastolatkom kieszonkowe za wykonywanie obowiązków
domowych.
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony takiego rozwiązania.
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− przeznaczenie pieniędzy z kieszonkowego otrzymywanego przez nastolatków, (jeśli
nie wskazuje na wadę lub zaletę)
− przedstawienie zasad dawania kieszonkowego
− uzasadnienie, dlaczego dzieci nie powinny oczekiwać kieszonkowego za obowiązki
domowe, jeśli nie prowadzi do wskazania wady.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
gg
fragmenty nie na temat
fragmenty odbiegające od tematu
elementy tematu
C
D
X
Y
A
B
„główka”
Egzamin maturalny z języka angielskiego – maj 2022 r.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− rozważania na temat wychowywania dzieci, bez związku z dawaniem
kieszonkowego.
− opis przeszłych doświadczeń piszącego dotyczących dostawania kieszonkowego
przedstawiony w formie relacji.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− wady i zalety pracy zarobkowej nastolatków w wakacje / weekendy (poza domem)
− wady i zalety sprzątania w domu przez nastolatków.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego
łącznika, uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa, które jest kluczowe dla pracy,
np. homework, house holds, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja elementów
treści oraz zakończenia jest kwalifikowana na poziom niższy.
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę zgodność tej
części pracy z rozwinięciem wypracowania.
2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje wady i zalety, a w podsumowaniu pisze, zgodnie
z przedstawioną argumentacją, że jest więcej zalet/wad, to takie zakończenie jest
akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.
Przykłady schematycznego zakończenia
rozprawki
Przykłady zakończenia luźno związanego
z tematem
As you can see, this trend has not only the
advantages but also drawbacks.
To sum up, teenagers need money.
The problem is very important and both
advantages and disadvantages have to be
considered.
All in all, teenagers should help parents.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Uwagi dodatkowe:
1. Jeśli cała praca dotyczy samego pomysłu dawania kieszonkowego bez odniesienia do
wykonywania obowiązków domowych LUB otrzymywania kieszonkowego za odrabianie
prac domowych / dobrą naukę, taka realizacja elementów polecenia jest kwalifikowana
jako zawierająca fragmenty luźno związane z „główką (XY). Teza jest kwalifikowana jako
niezgodna z tematem, a zakończenie może być zakwalifikowane maksymalnie na
poziom 1.
2. Jeśli rozprawka jest napisana w formie listu (posiada zwrot rozpoczynający i/lub
kończący), segmentacja pracy jest kwalifikowana na poziom 0.
3. Jeśli w rozprawce występują fragmenty, które są wypunktowaniem wad i/lub zalet,
segmentacja pracy jest kwalifikowana na poziom 0.
Egzamin maturalny z języka angielskiego – maj 2022 r.
Artykuł
Temat
Wiele osób marzy o odbyciu podróży dookoła świata. Napisz artykuł, w którym
przedstawisz korzyści wynikające z realizacji takiego marzenia oraz udzielisz rad,
jak należy się do takiej podróży przygotować.
W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska
społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie
omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji,
komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może również podejmować
próbę kształtowania opinii czytelników.
Dobrze napisany artykuł:
• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika
• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu,
np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania,
używając barwnego języka
• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat
poruszany w tekście.
Wstęp
1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, powinien być związany z odbyciem podróży
dookoła świata lub realizacją marzeń i wprowadzać go w sposób zachęcający do dalszej
lektury, np. Everyone who has read “Around the World in Eighty Days” wonders what it
would be like to do a trip like that. There are also people who dare to take up the
challenge, although they not necessarily set a deadline for it. I’m sure it’s an incredible
experience.
2. Nie jest akceptowany wstęp, który nie nawiązuje w żaden sposób do zagadnienia
przedstawionego w temacie.
3. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do korzyści wynikających z odbycia takiej
podróży oraz przygotowania się do niej.
Elementy tematu
Elementami są: (1) przedstawienie korzyści wynikających z odbycia podroży dookoła świata;
(2) udzielenie rad, jak należy się do takiej podroży przygotować.
(1) przedstawienie korzyści wynikających z odbycia podroży dookoła świata
Wymagane jest wskazanie korzyści wynikających z odbycia podroży dookoła świata /
pozytywnych efektów odbycia takiej podróży w trakcie jej trwania lub w przyszłości.
Akceptowane jest także wskazanie korzyści wynikających z realizacji marzeń ogólnie (pod
warunkiem, że praca dotyczy odbycia podróży dookoła świata).
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Jeśli z całej pracy nie wynika, że chodzi o podroż dookoła świata, ale praca dotyczy dalekiej
podróży / podróży do różnych krajów i realizacja elementów tematu pasuje do podróży
dookoła świata, to taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy.
Jeśli zdający wprowadza temat odbycia podróży dookoła świata we wstępie, akceptowana
jest sytuacja, że w dalszej części pracy odnosi się do dalekiej podróży / podróży do różnych
krajów.
(2) udzielenie rad, jak należy się do takiej podroży przygotować
Wymagane są wypowiedzi, w których zdający radzi, jak się przygotować do podróży dookoła
świata. Akceptowane są różnorodne formy przygotowania, np. zgromadzenie zapasów,
odpowiednie zabezpieczenie finansowe, przygotowanie psychiczne, nawiązanie kontaktów
z osobami w różnych częściach świata.
Jeśli zdający udziela jednej rady dotyczącej przygotowania do podróży i przedstawia
argumentację dotyczącą tej rady, taka realizacja tego elementu tematu jest kwalifikowana
maksymalnie na poziom 1. Dotyczy to także sytuacji, kiedy zdający radzi, żeby przygotować
się dobrze/starannie, i uzasadnia, dlaczego dobre/staranne przygotowanie jest potrzebne.
Przedstawienie wad / negatywnych doświadczeń z podróży dookoła świata jest akceptowane
jako realizacja tego elementu tematu, pod warunkiem, że jest powiązane z konkretną radą.
Jeśli praca zdającego nie jest artykułem i ogranicza się do opisu podróży dookoła świata bez
odniesienia do elementów tematu, jest traktowana jak niezgodna z poleceniem.
Jeśli drugi element tematu jest omówiony w ostatnim akapicie, ta część pracy jest
traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.
Zgodność z tematem
Wiele osób marzy o odbyciu podróży dookoła świata. Napisz artykuł, w którym
przedstawisz korzyści wynikające z realizacji takiego marzenia
oraz udzielisz rad, jak należy się do takiej podróży przygotować
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− powody wyruszenia w podróż dookoła świata, które nie wskazują na korzyści
wynikające z jej odbycia
− wady podróży dookoła świata, niepowiązane z żadną radą.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− rady zupełnie nie związane z podróżą dookoła świata
− prezentacja podróżników, którzy taką podroż odbyli.
„główka”
element 1.
element 2.
Egzamin maturalny z języka angielskiego – maj 2022 r.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− opis wakacji, spędzonych stacjonarnie, np. pobyt w luksusowym hotelu.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego
łącznika, uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa, które jest kluczowe dla pracy,
np. exhibition zamiast expedition, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej
części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy.
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest też wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentację
oceniamy na 0.
8. Jeśli cały ostatni akapit jest realizacją jednego z elementów tematu, to ta część pracy
jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to że zdający pominął zakończenie.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy bierze się pod uwagę zgodność tej części
pracy z rozwinięciem wypracowania.
Elementy charakterystyczne dla formy
Nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Dear Readers / Hello /
Hi.
Jeśli artykuł jest napisany w formie listu (posiada zwrot rozpoczynający i/lub kończący),
segmentacja pracy jest kwalifikowana na poziom 0.
Przykład schematycznego zakończenia artykułu
I hope my comments are interesting for you.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Spójność i logika wypowiedzi
2 p.
wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
1 p.
wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
0 p.
wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
Jeśli w pracy występuje dłuższy niekomunikatywny fragment (np. dłuższe zdanie lub
2–3 krótkie zdania), przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej, przyznaje się
0 punktów.
W ocenie spójności bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu tekst funkcjonuje jako całość
dzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między
zdaniami/akapitami tekstu.
W ocenie logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest
klarowna (np. czy nie jest jedynie zbiorem przypadkowo zebranych myśli, czy wnioski
wynikają logicznie z przesłanek).
Dodatkowe uwagi dotyczące spójności
1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu; odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują, że odbiorca gubi się,
czytając tekst
• poważnych zakłóceń komunikacji w tekście w wyniku błędów językowych
• braku logiki w tekście, np. przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie
przyjętymi zasadami rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/
kontekstu, który tłumaczyłby taką właśnie realizację polecenia).
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub
większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy,
braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
sprzeczne z zasadami logiki.
6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator
zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie
Egzamin maturalny z języka angielskiego – maj 2022 r.
komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy
językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość
pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.
Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
środków leksykalno-gramatycznych użytych w wypowiedzi.
3 p.
• szeroki zakres środków językowych
• w pracy występują dość liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością
i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych
2 p.
• zadowalający zakres środków językowych
• w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością
i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych,
jednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości
1 p.
• ograniczony zakres środków językowych
• w pracy użyte są głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości
0 p.
• bardzo ograniczony zakres środków językowych
• w pracy użyte są wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, wówczas liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć
o 1 punkt (maksymalnie do zera).
Zadowalający zakres środków językowych odnosi się do środków leksykalno-gramatycznych,
ujętych w zakresie struktur w Aneksie do Informatora, których znajomości można oczekiwać
od absolwenta szkoły ponadgimnazjalnej w roku szkolnym 2021/22 na poziomie B1+
(w skali ESOKJ).
Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń, natomiast przez „precyzyjne sformułowania” rozumie się wyrażanie myśli
z wykorzystaniem słownictwa swoistego dla tematu i unikanie słów oraz struktur o wysokim
stopniu pospolitości, takich jak miły, interesujący, fajny.
Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do
wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek
leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi
potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne
posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się
za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity,
jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki
występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Za zbyt nieformalny język i/lub personalne rozważanie problemu w rozprawce, zwłaszcza
typu „za i przeciw”, egzaminator odejmuje punkty w zakresie środków językowych
(uchybienia w stylu).
Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.
Poprawność językowa
(leksykalno-gramatyczna)
Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
nieliczne błędy zapisu
liczne LUB bardzo liczne
błędy zapisu
nieliczne błędy językowe
3 p.
2 p.
liczne błędy językowe
2 p.
1 p.
bardzo liczne błędy językowe
1 p.
0 p.
1. W przypadku wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy do niższej
lub wyższej kategorii punktowej decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne traktowane są jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających ze stwierdzoną dysleksją w przypadku bardzo licznych
błędów językowych, które nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają
komunikację, przyznaje się 1 punkt. Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często
zakłócają komunikację, przyznaje się 0 punktów.
Egzamin maturalny z języka angielskiego – maj 2022 r.
Kwalifikowanie i oznaczanie błędów
rodzaj błędu
sposób oznaczenia
przykład
błąd językowy (leksykalny,
gramatyczny)
podkreślenie linią prostą
Marek lubić czekoladę.
błąd językowy spowodowany
brakiem wyrazu
znak √ w miejscu
brakującego wyrazu
Marek √ czekoladę.
błąd ortograficzny
otoczenie słowa kołem
Słońce gżeje.
błąd językowy i ortograficzny
w jednym słowie
podkreślenie linią prostą
i otoczenie kołem
Słońce gżać w lecie.
błędy w spójności / logice
podkreślenie linią falistą
Założyłem kurtkę bo było
gorąco.
fragment odbiegający
od tematu
otaczamy nawiasami
kwadratowymi
Fragment odbiegający
od tematu
fragment niezgodny
z tematem
otaczamy chmurką
Fragment niezgodny
z tematem
błędy interpunkcyjne
otoczenie zbędnego znaku
kółkiem
znak √ w kółku w miejscu
brakującego znaku
Było ciepło , i deszczowo.
Zrobiłem to √ ponieważ…
Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane poprzez podkreślenie wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące między akapitami mogą być zaznaczane „pionową
falą” na marginesie.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Uwagi dodatkowe
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów we wszystkich kryteriach, jeżeli jest
• w całości nieczytelna (pod pracą zapisuje się „praca w całości nieczytelna”, a na
karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium) LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem (pod pracą zapisuje się „praca całkowicie
niezgodna z poleceniem”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym
kryterium) LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy, np. w całości napisana fonetycznie (pod pracą
zapisuje się „praca całkowicie niekomunikatywna”, a na karcie odpowiedzi zaznacza
się 0 punktów w każdym kryterium).
2. Praca, która zawiera fragmenty odtworzone z podręcznika, zadania zawartego
w arkuszu egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane od
innego zdającego, jest uznawana za niesamodzielną.
3. Jeżeli praca zawiera fragmenty na zupełnie inny temat, wyuczone na pamięć lub
całkowicie nienawiązujące do polecenia, a jednocześnie zaburzające spójność i logikę
tekstu, są one otaczane kołem i nie są brane pod uwagę przy liczeniu wyrazów i ocenie
zakresu środków językowych i poprawności środków językowych.
4. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, przyznaje się 0 punktów za zakres
i poprawność środków językowych. W takich pracach nie oznacza się błędów.
5. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.
6. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
7. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie
po 1 punkcie.
8. Wyrazy zapisane przy użyciu skrótów, np. 4U, bfr sql, należy oznaczyć jako błędy
ortograficzne.
9. W ocenie poprawności środków językowych w wypowiedziach zdających ze stwierdzoną
dysleksją nie bierze się pod uwagę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (takie
błędy nie są oznaczane w pracy zdającego). Błąd ortograficzny zmieniający znaczenie
wyrazu w pracy zdającego z opinią o dysleksji to błąd językowy. Jest on brany pod
uwagę w ocenie poprawności językowej.
Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z dysgrafią, dysortografią,
afazją, z zaburzeniami komunikacji językowej, mózgowym porażeniem dziecięcym,
a także prac zdających, którzy korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego oraz
prac pisanych na komputerze.
10. W przypadku obniżenia punktacji w zakresie środków językowych za usterki stylistyczne,
pod pracą zapisuje się „rażące uchybienia w stylu” i wskazuje rodzaj usterki. Samo
użycie form skróconych nie jest traktowane jako rażące uchybienie.
11. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie film, band, np. film „M jak miłość”,
„Świat Dysku” magazine.
Egzamin maturalny z języka angielskiego – maj 2022 r.
Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym, niż zdawany i nie podaje objaśnienia, całe
wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd językowy, np. I read
Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie podkreślane jest linią
falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy jest kluczowe
dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie treści.
12. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących
postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta
indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za
zakres środków językowych oraz za poprawność środków językowych lub cała
wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.
13. Praca w brudnopisie jest sprawdzana, jeżeli słowo Brudnopis przekreślono i obok zostało
napisane Czystopis.
14. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w brudnopisie i zakreślił, która
część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.
Uwagi dotyczące zasad liczenia wyrazów w wypowiedziach zdających
1. Liczone są wyrazy oddzielone spacją, np. at home (2 wyrazy), for a change (3 wyrazy),
1780 (1 wyraz), 10.01.2015 (1 wyraz), 10 January 2015 (3 wyraz).
2. Formy skrócone (don’t, can’t, isn’t, haven’t itd.) liczone są jako jeden wyraz.
3. Jako jeden wyraz liczone są
• wyrazy łączone dywizem, np. well-built, twenty-four
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu,
4. Adres i podpis nie są liczone w liście.
5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie wyrazów symboli graficznych używanych
w Internecie (np. „buźki”).
6. Bierze się pod uwagę wyrazy w języku innym niż język egzaminu np. I read Nowe
Horyzonty – 4 wyrazy.