Zadanie 10, matura maj 2024, język niemiecki rozszerzony

13 pktotwartetrudne 35%Maj 2024

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

13 punktów

Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200 do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.

1. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz korzyści i zagrożenia wynikające z publikowania informacji o swoim życiu w internecie.

2. Ostatnio uczestniczyłeś(-aś) w kursie tańca zorganizowanym w Twojej szkole. Napisz artykuł do gazety szkolnej, w którym:

• wyrazisz swoją opinię na temat organizacji zajęć na tym kursie

• opiszesz sytuację, w której skorzystałeś(-aś) z umiejętności zdobytych na tym kursie.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Wypowiedź pisemna (rozprawka albo artykuł publicystyczny), 200–250 wyrazów, oceniana w czterech kryteriach: zgodność z poleceniem (0–5 pkt), spójność i logika wypowiedzi (0–2 pkt), zakres środków językowych (0–3 pkt), poprawność środków językowych (0–3 pkt). Zasady oceniania nie podają wzorcowej wypowiedzi; poniżej uszczegółowienia CKE dotyczące oceniania elementów treści i elementów formy dla obu tematów, a pełne kryteria i progi punktowe w schemacie punktowania.

Szczegółowe wymagania egzaminacyjne (rozprawka): I; V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy, przedstawia i ustosunkowuje się do opinii […]; V.8) Zdający stawia tezę, przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej tezie lub rozwiązaniu, kończy wypowiedź konkluzją; V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze; V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.

Szczegółowe wymagania egzaminacyjne (artykuł): I; V.2) Zdający opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości […]; V.6); V.7) Zdający wyraża i opisuje uczucia i emocje; V.12); V.13); VII.3) Zdający [...] przekazuje informacje i wyjaśnienia.

ROZPRAWKA (temat 1.)

Napisz rozprawkę, w której przedstawisz korzyści i zagrożenia wynikające z publikowania informacji o swoim życiu w internecie.

Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu, przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami. Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym zakończeniem. Dobrze napisana rozprawka:

• zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada oczekiwaną strukturę rozprawki

• w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę

• zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu

• charakteryzuje się stylem formalnym.

Teza

1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się do publikowania informacji o swoim życiu w internecie oraz zaznaczenie, że w pracy będą rozpatrywane korzyści i zagrożenia wynikające z tego typu aktywności (wymaga tego ten typ rozprawki), np. Heutzutage veröffentlichen die Menschen viel über ihr privates Leben im Internet. Das ist sowohl mit Vorteilen als auch Gefahren verbunden.

2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane będą korzyści i zagrożenia (pozytywne i negatywne strony) wynikające z publikowania informacji o swoim życiu w internecie. Na przykład: Immer häufiger werden die Sozialen Netzwerke zur Selbstdarstellung genutzt. Es ist wichtig, dass man außer Vorteilen auch Nachteile berücksichtigt, bevor man seine Daten im Netz veröffentlicht. / Die Sozialen Netzwerke eignen sich hervorragend, um das eigene Leben zu dokumentieren, aber es ist wichtig, dass die Nutzer die Risiken ihrer Selbstdarstellung im Netz kennen.

3. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry pomysł?, Czy to dobry czy zły pomysł? uznaje się ją za odbiegającą od tematu. Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy pytanie jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane zalety i wady, np. Welche Nutzen und Gefahren bringt die Veröffentlichung der Informationen über sein Leben im Internet?

4. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0 (np. rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).

5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na zalety i wady danego zjawiska.

6. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że wielu ludzi publikuje informacje o swoim życiu w internecie, nie jest tezą.

7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność z rozwinięciem wypowiedzi.

PrzykładOcena tezy
Die Sozialen Netzwerke ermöglichen es uns, uns im Internet zu präsentieren und Ereignisse aus dem Leben mit anderen zu teilen, was natürlich positiv zu betrachten ist, aber wir sollten nicht vergessen, dass das auch mit Gefahren verbunden ist. / Viele Menschen können davon profitieren, Informationen über ihr Leben mit anderen im Internet zu teilen, auch wenn sie wissen, dass das gefährlich sein kann.teza zgodna z tematem, zapowiada oczekiwaną strukturę rozprawki
Ist die Selbstdarstellung im Internet gefährlich für Jugendliche?teza odbiegająca od tematu (teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki)
Das Internet hat viele Vorteile, aber ist auch mit Gefahren verbunden.teza niezgodna z tematem
Viele Menschen veröffentlichen ohne Bedenken Informationen über ihr Leben im Internet. / Viele Menschen behaupten, dass man ohne Internet nicht leben kann. Ich bin anderer Meinung.brak tezy
Viele Menschen beschreiben Situationen aus ihrem privaten Leben in Internetforen. Das finde ich positiv.teza odbiegająca od tematu (teza jednostronna)
Die Menschen veröffentlichen viele persönliche Informationen im Internet. Ist das eine gute Idee?teza odbiegająca od tematu (teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki)
Warum lohnt es sich, ein Konto in Sozialen Medien zu erstellen und dort Einträge regelmäßig über sich selbst zu posten?teza odbiegająca od tematu (teza jednostronna)

Elementy tematu

1. Elementami są: (1) korzyści wynikające z publikowania informacji o swoim życiu w internecie i (2) zagrożenia z tym związane.

2. Jeśli argument przedstawiony przez zdającego jest sprzeczny z tematem, nie bierze się go pod uwagę, oceniając dany element.

Zgodność z tematem („główka”: rozprawka o publikowaniu informacji o swoim życiu w internecie; element 1.: korzyści; element 2.: zagrożenia)

1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem: ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B); ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np. – opis platform, stron, na których można publikować informacje w internecie; – opis form prezentowania informacji o sobie (posty, zdjęcia, filmy); – porady, jak publikować posty w mediach społecznościowych. Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.

2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu: luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami tematu (X, Y), np. – przedstawienie technik robienia selfie; – informacje na temat tworzenia stron internetowych; – zastosowanie sztucznej inteligencji do tworzenia postów w mediach społecznościowych. Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A.

3. Fragmenty wypracowania nie na temat: w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, opisujące np. – zasady użytkowania platform streamingowych; – przebieg lekcji online; – zasady przygotowania prezentacji multimedialnej; – zalety i wady pracy zdalnej. Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.

4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika, uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).

5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu, który jest kluczowy dla pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).

6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.

7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja oceniana jest na 0.

8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.

9. Jeżeli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.

Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi

1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność z rozwinięciem wypowiedzi.

2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje pozytywne i negatywne strony, a w podsumowaniu pisze, zgodnie z przedstawioną argumentacją, że jest więcej pozytywnych stron / negatywnych stron, takie zakończenie jest akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.

Przykłady schematycznego zakończenia rozprawki: Wie man sieht, kann die Selbstdarstellung im Internet sowohl Vor- als auch Nachteile haben. / Zusammenfassend steht eines fest: Die Selbstdarstellung hat positive und negative Seiten.

Uwagi dodatkowe: jeśli w rozprawce występują fragmenty, które są wypunktowaniem wad i/lub zalet, segmentacja pracy jest kwalifikowana na poziom 0.

ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY (temat 2.)

Ostatnio uczestniczyłeś(-aś) w kursie tańca zorganizowanym w Twojej szkole. Napisz artykuł do gazety szkolnej, w którym: • wyrazisz swoją opinię na temat organizacji zajęć na tym kursie • opiszesz sytuację, w której skorzystałeś(-aś) z umiejętności zdobytych na tym kursie.

W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji, komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może również podejmować próbę kształtowania opinii czytelników. Dobrze napisany artykuł:

• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika

• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu, np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania, używając barwnego języka

• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat poruszany w tekście

• zawiera zakończenie zgodne z treścią artykułu.

Wstęp

1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający może, ale nie musi, odnieść się w nim do kursu tańca zorganizowanego w jego szkole. Zdający może zasygnalizować problematykę umiejętności tanecznych, nie wspominając o konkretnym kursie, np. Oft hört man, dass Tanzen nicht jedermanns Sache ist und man es einfach im Blut haben muss. Das stimmt aber nicht. Natürlich gibt es Menschen, die eine Begabung für das Tanzen haben. Das heißt aber nicht, dass Menschen ohne dieses Talent nicht so gut tanzen könnten wie die, die es besitzen.

2. Zdający nie musi sygnalizować we wstępie własnej opinii na temat organizacji zajęć na kursie tańca lub odnosić się do sytuacji, w której skorzystał z umiejętności zdobytych na kursie.

3. Nie jest akceptowany wstęp, który nie nawiązuje w żaden sposób do problemu przedstawionego w temacie.

Przykłady wstępów zgodnych z tematem i ciekawych (2 pkt): Du willst mit dem Tanzen anfangen, aber Du traust dich einfach nicht, einen Tanzkurs zu besuchen? Vergiss nicht, dass jeder mal angefangen hat. Und der Einstieg ins Tanzen ist gar nicht so schwer, wie man denkt. / Für Euch sorgt Tanzen eher für Probleme, als Euch von Sorgen zu befreien? Ihr beneidet Eure Freunde, die richtig gut tanzen können, und bewundert Tänzer auf der Bühne? Wenn Ihr diese Fragen mit „ja“ beantworten müsst, dann solltet Ihr diesen Artikel lesen.

Przykłady wstępów schematycznych (1 pkt): Ich wollte schon immer tanzen lernen. Es ist toll, wenn man dann in der Disco mit jemandem tanzen kann. / Welche Vorteile bringt es, Tanzen zu lernen? Diese Frage stellte ich mir, als in unserer Schule ein Tanzkurs organisiert wurde.

Elementy tematu: (1) opinia zdającego na temat organizacji zajęć na kursie tańca oraz (2) opis sytuacji, w której zdający skorzystał z umiejętności zdobytych na tym kursie.

(1.) Aby uznać pierwszy element tematu za zrealizowany, wymagane jest wyrażenie własnej oceny/opinii przez zdającego na temat organizacji zajęć na kursie tańca. Zdający może przedstawić pozytywną, negatywną lub neutralną opinię. Opinia ta powinna zawierać informacje dotyczące np. liczebności grupy, stopnia zaawansowania uczestników zajęć, terminu i częstotliwości zajęć, intensywności zajęć, osoby prowadzącej zajęcia, sposobu prowadzenia zajęć, sali, w której odbywał się kurs, wyboru muzyki tanecznej.

1. Autor opinii powinien wypowiadać się we własnym imieniu, zaznaczając subiektywność swojego punktu widzenia. Może to zrobić za pomocą takich sformułowań jak np.: meiner Meinung (Ansicht) nach …, ich finde …, ich halte das für …

2. Akceptowana jest opinia/ocena kilku osób (np. uczestników kursu), pod warunkiem, że z kontekstu wynika, że piszący należy do tej grupy, np. unserer Meinung (Ansicht) nach …, meine Freunde und ich halten das für …, wir alle denken so ...

3. Jeżeli z kontekstu nie wynika, że przedstawiona opinia jest również opinią zdającego, to taka wypowiedź jest kwalifikowana na poziom niższy, np. der Meinung meiner Freunde nach …, meine Freunde halten das für …

4. Zdający nie musi poinformować, że kurs został zorganizowany w jego szkole, ale kontekst nie powinien tego wykluczać.

(2.) Aby uznać drugi element tematu za zrealizowany, wymagany jest opis sytuacji, która stwarza możliwość wykorzystania umiejętności tanecznych np. na balu szkolnym, na dyskotece, na imprezie urodzinowej, na spotkaniu towarzyskim, np. na randce, na weselu lub innej uroczystości rodzinnej, w pracy dorywczej, np. jako animator.

Zgodność z tematem („główka”: artykuł do gazety szkolnej o kursie tańca zorganizowanym w szkole; element 1.: opinia na temat organizacji zajęć; element 2.: sytuacja, w której zdający skorzystał z umiejętności zdobytych na kursie)

1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem: ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B); ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np. – informacja o tym, dlaczego w szkole zdającego został zorganizowany kurs; – informacja o zainteresowaniu uczniów kursem tańca w szkole; – opis umiejętności tanecznych zdającego lub jego koleżanek i kolegów. Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.

2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu: luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami tematu (X, Y), dotyczące np. – popularności telewizyjnych show związanych z tańcem; – filmów o tańcu; – turniejów tanecznych. Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A.

3. Fragmenty wypracowania nie na temat: w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np. – ocena kursów organizowanych w szkole (bez nawiązania do kursu tańca); – oferta/opis zajęć pozalekcyjnych. Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.

4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika, uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).

5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu, który jest kluczowy dla pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).

6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.

7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja oceniana jest na 0.

8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.

Podsumowanie: rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność z rozwinięciem wypowiedzi.

Przykłady schematycznego zakończenia artykułu: Nach dem Tanzkurs kann ich feststellen, dass Tanzen viel Spaß macht. / Hoffentlich werden solche Tanzkurse häufiger in unserer Schule organisiert.

Elementy charakterystyczne dla formy: nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Sehr geehrte Damen und Herren.

Schemat punktowania

Wypowiedź jest oceniana w czterech kryteriach: zgodność z poleceniem (0–5 pkt), spójność i logika wypowiedzi (0–2 pkt), zakres środków językowych (0–3 pkt), poprawność środków językowych (0–3 pkt).

ZGODNOŚĆ Z POLECENIEM

W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę elementy treści oraz elementy formy, które zostały zrealizowane w wypowiedzi, oraz jakość realizacji tych elementów.

Elementy treści. Realizację każdego z pięciu elementów treści ocenia się na skali 2–1–0 zgodnie z TABELĄ A.

TABELA A. Zgodność z poleceniem: elementy treści (R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny)

| Elementy treści | 2 | 1 | 0 |

| 1. Wstęp (R): właściwe i adekwatne do tematu rozpoczęcie wypowiedzi | teza jest jasna, zgodna z tematem ORAZ argumentacją przedstawioną w rozwinięciu | teza nie jest w pełni poprawna, np. – teza nie jest w pełni zgodna z tematem ALBO argumentacją przedstawioną w rozwinięciu; – teza znacznie odbiega od tematu, ALE jest zgodna z argumentacją przedstawioną w rozwinięciu | brak tezy; teza zawiera poważne usterki, np. – teza jest niezgodna z tematem; – teza znacznie odbiega od tematu ORAZ nie jest zgodna z argumentacją przedstawioną w rozwinięciu; – teza niejasna, trudna do wskazania; wstęp niekomunikatywny |

| 1. Wstęp (A): właściwe i adekwatne do tematu rozpoczęcie wypowiedzi | wprowadzenie zgodne z tematem ORAZ ciekawe, oryginalne, zachęcające do czytania, np. w formie pytania lub cytatu | wprowadzenie nie jest w pełni poprawne, np. – wprowadzenie zgodne z tematem, ale schematyczne; – bardziej typowe dla innego typu tekstu (np. rozprawki); – ciekawe, oryginalne, ALE odbiegające od tematu | brak wprowadzenia; wprowadzenie niezgodne z tematem; wprowadzenie niejasne; wprowadzenie niekomunikatywne |

| 1. Wstęp (L): właściwe i adekwatne do tematu rozpoczęcie wypowiedzi | wstęp zgodny z tematem i treścią wypowiedzi ORAZ wskazujący cel/powód pisania listu | wstęp nie jest w pełni poprawny, np. – nie określa celu; – określa cel/powód pisania listu, ALE odbiega od tematu; – cel nie jest określony jasno; – wstęp nie jest zgodny z treścią listu (np. zapowiada poparcie, a opisuje argumenty przeciwne) | brak wstępu; wstęp niezgodny z tematem; wstęp niejasny; wstęp niekomunikatywny |

| 2. Pierwszy element tematu (R, A, L) | wieloaspektowa ORAZ/LUB pogłębiona realizacja elementu (np. wsparta przykładami, szczegółowo omówiona) | powierzchowna realizacja elementu, wypowiedzi brak głębi, np. – zdający podaje tylko „listę” argumentów/cech/określeń, żadnego nie rozwijając/uzasadniając; – zdający odnosi się do 1-2 aspektów i omawia je niezbyt szczegółowo | brak wypowiedzi; wypowiedź bardzo pobieżnie dotykająca tematu, np. zdający podaje tylko jeden argument/cechę/określenie, nie rozwijając go/jej; wypowiedź nie jest komunikatywna; wypowiedź nie jest związana z tematem / nie realizuje elementu |

| 3. Drugi element tematu (R, A, L) | wieloaspektowa ORAZ/LUB pogłębiona realizacja elementu (np. wsparta przykładami, szczegółowo omówiona) | powierzchowna realizacja elementu, wypowiedzi brak głębi, np. – zdający podaje tylko „listę” argumentów/cech/określeń, żadnego nie rozwijając/uzasadniając; – zdający odnosi się do 1-2 aspektów i omawia je niezbyt szczegółowo | brak wypowiedzi; wypowiedź bardzo pobieżnie dotykająca tematu, np. zdający podaje tylko jeden argument/cechę/określenie, nie rozwijając go/jej; wypowiedź nie jest komunikatywna; wypowiedź nie jest związana z tematem / nie realizuje elementu |

| 4. Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi (R, A, L) | zakończenie zgodne z tematem ORAZ treścią wypowiedzi; jeżeli zdający powtarza wstęp – czyni to innymi słowami | zakończenie nie jest w pełni zgodne z tematem ALBO treścią wypowiedzi; zakończenie znacznie odbiega od tematu, ALE jest zgodne z treścią wypowiedzi; zdający stosuje zakończenie schematyczne (sztampowe), np. ogranicza się do przeformułowania tezy; zdający powtarza wstęp w zasadzie tymi samymi słowami | brak zakończenia; zakończenie nie jest komunikatywne; zakończenie nie jest zgodne z tematem; zakończenie znacznie odbiega od tematu ORAZ nie jest zgodne z treścią wypowiedzi |

| 5. Fragmenty odbiegające od tematu i/lub nie na temat (R, A, L) | wypowiedź nie zawiera fragmentów odbiegających od tematu i/lub nie na temat | wypowiedź zawiera dłuższy fragment / nieliczne krótkie fragmenty odbiegające od tematu i/lub nie na temat | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |

W pełni poprawna teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, może być zakwalifikowana maksymalnie na poziom 1.

Elementy formy. Realizację każdego z czterech elementów formy ocenia się na skali 1–0 zgodnie z TABELĄ B.

TABELA B. Zgodność z poleceniem: elementy formy

| Elementy formy | 1 | 0 |

| 1. Elementy charakterystyczne dla formy (R) | teza jest umiejscowiona we wstępie | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |

| 1. Elementy charakterystyczne dla formy (A) | wypowiedź jest zatytułowana | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |

| 1. Elementy charakterystyczne dla formy (L) | wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający i odpowiedni zwrot kończący | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |

| 2. Kompozycja (R, A, L) | wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny, wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach wstępu, rozwinięcia i zakończenia | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |

| 3. Segmentacja (R, A, L) | tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na akapity) jest merytorycznie uzasadniony | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |

| 4. Długość pracy (R, A, L) | długość pracy mieści się w granicach 180–280 wyrazów | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |

Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym podkryterium.

Jeżeli zdający tworzy wypowiedź w innej formie niż wskazana w temacie (np. pisze list zamiast rozprawki), praca jest kwalifikowana we wszystkich elementach formy na poziom 0.

Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny elementów treści i elementów formy, zgodnie z TABELĄ C.

TABELA C

| Elementy treści | Elementy formy: 4–3 | Elementy formy: 2–1 | Elementy formy: 0 |

| 10 | 5 pkt | 4 pkt | 3 pkt |

| 8–9 | 4 pkt | 3 pkt | 2 pkt |

| 6–7 | 3 pkt | 2 pkt | 1 pkt |

| 4–5 | 2 pkt | 1 pkt | 0 pkt |

| 2–3 | 1 pkt | 0 pkt | 0 pkt |

| 0–1 | 0 pkt | 0 pkt | 0 pkt |

Przykładowo: za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 1 punkt.

SPÓJNOŚĆ I LOGIKA WYPOWIEDZI

W ocenie spójności i logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest klarowna, funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami lub akapitami i nie zawiera fragmentów, które są sprzeczne z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania.

2 pkt

wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB w logice na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.

1 pkt

wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.

0 pkt

wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.

Jeśli w pracy występuje dłuższy fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), który jest niejasny/niekomunikatywny, przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej, przyznaje się 0 punktów.

Dodatkowe uwagi dotyczące oceniania spójności i logiki wypowiedzi:

1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z: braku połączenia między częściami tekstu, np. odwoływanie się do czegoś, co nie jest wcześniej wspomniane; nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych („przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny); błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują zakłócenie komunikacji, np. sprawiają, że odbiorca gubi się, czytając tekst; przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu tłumaczącego taką właśnie realizację danego podpunktu).

2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność i logikę wypowiedzi.

3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać 2 punkty w tym kryterium.

4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się, czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu. Może on wpływać na ocenę spójności i logiki i/lub przekazania komunikatu.

5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy, braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest sprzeczne z zasadami logiki.

6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy językowe.

7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.

ZAKRES ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH

W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję środków leksykalnych oraz struktur gramatycznych użytych w wypowiedzi.

3 pkt

szeroki zakres środków językowych; liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych.

2 pkt

zadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości.

1 pkt

ograniczony zakres środków językowych; głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości.

0 pkt

bardzo ograniczony zakres środków językowych; wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości ALBO zakres środków językowych uniemożliwiający zdającemu zrealizowanie polecenia.

Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości stylu, to liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć o 1 punkt (maksymalnie do zera).

Praca może otrzymać wskazaną w tabeli liczbę punktów, jeśli spełnia wszystkie wymogi określone dla danej kategorii punktowej. Jeśli spełnia je tylko częściowo, jest kwalifikowana na poziom niższy, np. praca, która charakteryzuje się szerokim zakresem leksyki, ale zadowalającym zakresem struktur gramatycznych, otrzymuje 2 punkty.

Pod pojęciem „szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2 (lub wyższym), które umożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.

Pod pojęciem „zadowalający zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2, które umożliwiają zdającemu w miarę swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.

Pod pojęciem „ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się mało zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne, często poniżej poziomu B2, które umożliwiają zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały głównie proste środki językowe.

Pod pojęciem „bardzo ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się środki leksykalno-gramatyczne znacznie poniżej poziomu B2, które umożliwiają zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały jedynie proste środki językowe.

Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania znaczeń. Pod pojęciem „precyzji” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa swoistego dla tematu i unikanie wyrazów o wysokim stopniu pospolitości, takich jak toll, nett, stosowanie typowych dla danego języka związków wyrazowych oraz struktur gramatycznych precyzyjnie pasujących do danej sytuacji komunikacyjnej (np. schleppender Verkehr zamiast sich langsam im Stau bewegende Autos. / Viele Fitness-Studios bieten ihren Mitgliedern Online-Sportkurse live an. zamiast Viele Fitness-Studios bieten Übungen durch Internet.).

Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity, jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.

Do zakresu środków językowych zalicza się środki leksykalne oraz struktury gramatyczne użyte poprawnie lub z drobnymi błędami, np. ortograficznymi, pod warunkiem że zdający stosuje te struktury odpowiednio do sytuacji komunikacyjnej, a kontekst, w którym ich użyto, jest jasny i zrozumiały dla odbiorcy, np. Nach sechs Stunden Autofahrt sind wir nun endlich bei unserem Hotel angekomen.

POPRAWNOŚĆ ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH

W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne, leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.

| Poprawność językowa (leksykalno-gramatyczna) / poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna) | nieliczne błędy zapisu | liczne LUB bardzo liczne błędy zapisu |

| nieliczne błędy językowe | 3 pkt | 2 pkt |

| liczne błędy językowe | 2 pkt | 1 pkt |

| bardzo liczne błędy językowe | 1 pkt | 0 pkt |

1. W razie wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy na poziom niższy lub wyższy decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.

2. Błędy interpunkcyjne są traktowane jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.

3. W wypowiedziach zdających ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się: z dysleksją, z dysgrafią, z dysortografią, w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt. Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się 0 punktów. Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją, z zaburzeniami komunikacji językowej, a także prac zdających, którzy korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego.

4. W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę orientacyjny stosunek liczby błędów do długości tekstu stworzonego przez zdającego (nie ma potrzeby liczenia wyrazów i błędów). „Liczne” błędy w przypadku tekstu bardzo krótkiego to nie to samo, co „liczne” błędy w przypadku tekstu dłuższego.

UWAGI DODATKOWE (wybrane, dotyczące punktacji)

1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest: nieczytelna LUB całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB niekomunikatywna dla odbiorcy LUB odtworzona z podręcznika lub innego źródła (nie jest wówczas uznawana za wypowiedź sformułowaną przez zdającego).

2. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryterium zgodności z poleceniem. W pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.

3. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem, we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.

4. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp), przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.

5. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem, we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie po 1 punkcie.

6. W ocenie poprawności środków językowych nie bierze się pod uwagę błędów ortograficznych oraz interpunkcyjnych w wypowiedziach zdających, którym przyznano takie dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu (zgodnie z Komunikatem dyrektora CKE). Błąd ortograficzny zmieniający znaczenie wyrazu w pracach zdających z dysleksją, z dysgrafią i z dysortografią to błąd językowy; jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności środków językowych.

Komentarz. Każda wypowiedź jest oceniana w kryteriach: zgodność z poleceniem, spójność i logika wypowiedzi, zakres środków językowych, poprawność środków językowych. Dla rozprawki istotne są: teza we wstępie, wieloaspektowa realizacja argumentów za i przeciw, podsumowanie z konkluzją, widoczny zamysł kompozycyjny, segmentacja tekstu, długość 180–280 wyrazów. Dla artykułu: tytuł, opinii oraz opis konkretnej sytuacji, kompozycja, segmentacja, długość 180–280 wyrazów.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.