Zadanie 8, matura poprawkowa sierpień 2024, język polski podstawowy

2 pkttest historycznoliterackiśrednie (szac.)Sierpień (poprawkowy) 2024

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

2 punkty

Przeczytaj fragment Pieśni III Jana Kochanowskiego i zapoznaj się z ilustracją Sebalda Behama.

Tekst 1.

Jan Kochanowski

Pieśń III (Księgi wtóre)

Nie wierz Fortunie, co siedzisz wysoko;

Miej na poślednie koła pilne oko;

Bo to niestała pani z przyrodzenia,

Często więc rada sprawy swe odmienia.

Nie dufaj w złoto i w żadne pokłady,

Każdej godziny obawiaj się zdrady;

Fortuna co da, to zasię wziąć może,

A u niej żadna dawność nie pomoże.

[…]

Ty pomni, że twój skarb u Szczęścia w mocy,

A tak się staraj o takiej pómocy,

Aby wżdy z tobą twego co zostało,

Jesli zaś będzie Szczęście swego chciało.

[…]

Jan Kochanowski, Pieśń III (Księgi wtóre), [w:] tegoż, Poezje, Warszawa 1988.

Objaśnienia:

1 Fortuna – rzymska bogini ślepego przypadku, losu.

2 Siedzieć wysoko – zajmować wysoką pozycję społeczną.

3 Miej na poślednie koła pilne oko – tzn. myśl o tym, co się może zdarzyć, przewiduj, uważaj.

4 Z przyrodzenia – z natury.

5 Nie dufaj – tu: nie ufaj, nie wierz.

6 Pokład – skarb.

7 Zasię wziąć – odebrać.

8 Dawność – prawo do posiadania jakiejś nieruchomości z tytułu jej zasiedzenia.

9 Szczęście – tu: Fortuna.

Tekst 2.

Sebald Beham

Fortuna

Materiał graficzny do zadaniaPowiększ
Materiał graficzny do zadania

Czy w przytoczonym fragmencie Pieśni III Jana Kochanowskiego i na ilustracji Sebalda Behama postawa Fortuny wobec ludzkiego życia jest taka sama? W uzasadnieniu odpowiedzi odwołaj się do obu tekstów.

Zanim zaczniesz pisaćOpcjonalnie

Jak odpowiadać w teście historycznoliterackim

Krótkie zadania z lektur obowiązkowych i epok. Liczy się konkretna wiedza o utworze przywołana w odpowiedzi.

  1. Rozpoznaj utwór i epokę

    Fragment, ilustracja albo cytat odsyłają do konkretnej lektury. Zanim odpowiesz, ustal tytuł, autora i epokę.

  2. Odpowiedz na to, o co pytają

    Podaj bohatera, motyw albo cechę i od razu ją pokaż na przykładzie z utworu: wydarzenie, postawa, scena.

  3. Uzasadniaj znajomością lektury

    W zadaniach z uzasadnieniem punkt jest za odwołanie do treści całego utworu, nie tylko do fragmentu z arkusza.

Czego unikać

  • ogólników bez przykładu z lektury
  • mylenia bohaterów i autorów (błąd rzeczowy odbiera punkt)
  • odpowiedzi dłuższych niż miejsce w arkuszu: liczy się trafność

Za co są punkty

Zadania są za 1-2 punkty; razem ta część daje 15 punktów.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Postawa Fortuny jest podobna. W Pieśni III przedstawiona jest jej niestałość (raz sprzyja człowiekowi, innym razem się od niego odwraca), z kolei na ilustracji zmienność Fortuny symbolizuje koło (siedzący na nim człowiek łatwo może z niego spaść).

Lub: Tak, postawa Fortuny wobec życia ludzkiego w obu tekstach kultury jest podobna. Podobieństwo przedstawienia postawy Fortuny wobec człowieka polega na ukazaniu jej niestałości. W wierszu Kochanowskiego podkreśla się, że bogini jest postacią zmienną. Tę obserwację potwierdza ilustracja Behama, na której Fortuna trzyma koło z rękojeścią służącą do jego obracania.

Lub: W obu tekstach Fortuna jest przedstawiona jako ta, która decyduje o życiu ludzkim. Na obrazie Fortuna trzyma koło, a człowiek na jego szczycie wie, że może spaść – zdaje się prosić boginię o to, by nie obracała kołem. Kochanowski nawiązuje do Fortuny i jej niestałości – może ona nagle odmienić los tego, który siedzi wysoko, który cieszy się szczęściem.

Schemat punktowania

2 pkt

rozstrzygnięcie i trafne uzasadnienie w odniesieniu do fragmentu Pieśni III ORAZ do ilustracji.

1 pkt

rozstrzygnięcie i trafne uzasadnienie w odniesieniu do fragmentu Pieśni III ALBO do ilustracji.

Komentarz. Za poprawną uznaje się odpowiedź, z której wynika, że w każdym z tekstów postawa Fortuny wobec ludzkiego losu jest zmienna.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.