Wszystkie karty
Stężenia i roztwory
- Stężenie procentowemr = ms + mrozp. Masa roztworu, nie masa wody.
- Stężenie molowe w Objętość w dm³: 250 cm³ to 0,25 dm³.
- Przeliczenie stężenia procentowego na moloweGęstość w g/dm³ (1,2 g/cm³ = 1200 g/dm³), inaczej wynik wychodzi 1000 razy za mały.
- Gęstość roztworuPozwala przejść od objętości roztworu do jego masy.
- Stężenie procentowe roztworu nasyconego z rozpuszczalności RRozpuszczalność to gramy substancji na 100 g WODY, nie roztworu.
- Mieszanie dwóch roztworów tej samej substancjim1cp1 + m2cp2 = (m1 + m2)cp3Rozcieńczanie wodą to ten sam wzór z cp2 = 0.
- Rozcieńczanie roztworu o znanym stężeniu molowymc1V1 = c2V2Liczba moli substancji się nie zmienia, zmienia się tylko objętość.
Mol, masa i gazy
- Liczba moli z masy
- Liczba moli gazu w warunkach normalnychTylko warunki normalne (0°C, 1013 hPa). W innych warunkach równanie Clapeyrona.
- Liczba drobin z liczby moliN = n ⋅ NA, gdzie NA = 6,02 ⋅ 1023 mol−1
- Równanie ClapeyronapV = nRTTemperatura w kelwinach. Przy p w hPa i V w dm³: .
- Średnia masa atomowa pierwiastka z izotopów
- Liczba neutronów w jądrzeN = A − ZA to liczba masowa, Z liczba atomowa (protonów).
- Wydajność reakcjiIlość teoretyczną licz z substratu użytego w niedomiarze.
- Masa izotopu promieniotwórczego po czasie tPo każdym okresie półtrwania zostaje połowa.
Równowaga, dysocjacja i pH
- Stała równowagi reakcji aA + bB ⇌ cC + dDStężenia W STANIE RÓWNOWAGI. Substancji stałych i wody jako rozpuszczalnika nie wpisujesz.
- Stopień dysocjacji
- Prawo rozcieńczeń Ostwalda, a gdy α < 5%: K ≈ α2c0Uproszczenie wolno stosować, gdy .
- Stężenie jonów H+ w roztworze słabego kwasuAnalogicznie dla słabej zasady: .
- pH i pOHpH = −log[H+], pOH = −log[OH−], pH + pOH = 14pH + pOH = 14 obowiązuje w 25°C.
- Iloczyn jonowy wodyKw = [H+][OH−] = 10−14 (25°C)
- Związek stałych sprzężonej pary kwas i zasadaKa ⋅ Kb = KwIm mocniejszy kwas, tym słabsza sprzężona z nim zasada.
- Iloczyn rozpuszczalności soli AxByKs = [A]x[B]y = (xs)x(ys)yDla AgCl: Ks = s2, dla Ag2CrO4: Ks = 4s3.
- Kiedy wytrąci się osad?Gdy iloczyn stężeń jonów (z potęgami) przekroczy Ks.Pamiętaj o rozcieńczeniu po zmieszaniu dwóch roztworów, zanim policzysz iloczyn.
Kinetyka
- Równanie kinetycznev = k[A]a[B]bWykładniki z doświadczenia; dla reakcji elementarnej równe współczynnikom.
- Reguła van ’t HoffaWspółczynnik temperaturowy γ zwykle wynosi od 2 do 4.
- Średnia szybkość reakcjiDla substratu bierzesz ubytek stężenia, więc wartość dodatnią.
Elektrochemia i termochemia
- Siła elektromotoryczna ogniwaSEM = Ekatody − EanodyKatoda ma wyższy potencjał. W ogniwie anoda jest ujemna, w elektrolizerze dodatnia.
- Prawo Faradaya (masa produktu elektrolizy), Czas w sekundach, z to liczba elektronów na jeden jon albo cząsteczkę.
- Ładunek przepływający przez elektrolizerQ = I ⋅ t
- Entalpia reakcji z entalpii tworzeniaEntalpia tworzenia pierwiastka w stanie podstawowym to zero. Mnóż przez współczynniki.
- Entalpia reakcji z energii wiązańOdwrotna kolejność niż przy entalpiach tworzenia.
- Znak ΔH reakcji egzotermicznej i endotermicznejEgzotermiczna: ΔH < 0. Endotermiczna: ΔH > 0.
Wzory ogólne
- Wzór ogólny alkanówCnH2n+2
- Wzór ogólny alkenów i cykloalkanówCnH2nTen sam wzór, więc alken i cykloalkan o tym samym n są izomerami.
- Wzór ogólny alkinów (i alkadienów)CnH2n−2
- Wzór ogólny alkoholi monohydroksylowych nasyconychCnH2n+1OH
- Wzór ogólny aldehydów i ketonów nasyconychCnH2nO
- Wzór ogólny nasyconych kwasów monokarboksylowychCnH2n+1COOH albo CmH2mO2, gdzie m to liczba wszystkich atomów węglaEstry nasycone mają ten sam wzór sumaryczny CmH2mO2, więc są izomerami kwasów.
- Liczba stopni nienasycenia (wiązań π i pierścieni)X to fluorowce; tlen nie zmienia wyniku. Benzen ma 4.
Sprawdź się na prawdziwych zadaniach: zadania z matury z odpowiedziami z klucza.