Temat 1. Podatki pośrednie: VAT (stawki 23%, 8%, 5%, 0%), podatek akcyzowy (wyroby energetyczne, alkohol, wyroby tytoniowe, samochody), podatek od gier; wpływy do budżetu państwa; ciężar obciążeń ponosi nabywca. Podatki dochodowe: PIT (stawki progresywne 18% i 32%, kwota wolna), możliwość wspólnego rozliczenia, ulgi, odliczenie składki zdrowotnej; CIT (liniowo 19% do 2016 r., progresywnie 15-19% od 2017 r.); ryczałt i karta podatkowa dla działalności gospodarczej; wpływy do budżetu państwa i gmin/województw. Podatki majątkowe: od nieruchomości, od środków transportowych (stawki określane przez rady gmin); rolny i leśny; od czynności cywilnoprawnych (1-2% wartości); od spadków i darowizn (progresywny, stawki zależne od grupy podatkowej); od wydobycia kopalin i od instytucji finansowych; wpływy do budżetu gmin.

Temat 2. System polski: ordynacja proporcjonalna, personalizacja głosu na kandydata, metoda d'Hondta, progi 5% (partia) i 8% (koalicja), system wielopartyjny zmienny. System brytyjski: ordynacja większościowa, okręgi jednomandatowe, większość względna, teoretycznie dwupartyjny (konserwatyści, laburzyści), nadreprezentacja partii dużych, niedoreprezentacja trzecich (LD, UKIP), możliwość koalicji (2010-2015). System niemiecki: ordynacja proporcjonalna z progiem 5%, personalizacja poprzez drugi głos w okręgach jednomandatowych, metoda d'Hondta (do 2005) potem Sainte-Leaguë'a, superata, system wielopartyjny zmienny (4-5 partii), czasem wielka koalicja.

Argumenty za: polskie i niemieckie systemy proporcjonalne sprzyjają reprezentatywności i pewnej stabilności; brytyjski większościowy sprzyja dwupartyjności i stabilności rządu. Argumenty przeciw: polski system ulega zmianom mimo tego samego systemu (2015 - jedna partia większość), brytyjski - po 2010 żadna partia nie miała większości, niemiecki - dwukrotnie wielka koalicja mimo systemu proporcjonalnego.

Temat 3. Przyczyny: granice republikańskie w ZSRR (np. Krym przydzielony Ukrainie, Karabach jako okręg autonomiczny w Azerbejdżanie), różnorodność etniczna, pierestrojka (wzrost tożsamości etnicznej), rozpad ZSRR, separatyzmami wynikłe z ogłoszenia niepodległości, działania etnizujące władz, polityka rosyjska i zwroty prozachodnie (rewolucja pomarańczowa, rewolucja godności).

Konflikty gruzińskie: Osetia Południowa (1991-1992, zawieszenie broni, ponowne walki, wojna sierpniowa 2008, rola Rosji), Abchazja (1992-1993, emigracja Gruzinów, rola ochotników rosyjskich).

Konflikty ukraińskie: aneksja Krymu 2014 (referendum, deklaracja, przyłączenie), separatyzm doniecki i ługański (DRL, ŁRL, projekt Noworosji, protokoły mińskie).

Konflikt karabaski: referendum 1991, odebranie autonomii, deklaracja niepodległości, walki 1992-1993, zawieszenie broni 1994, okupacja ziem azerbejdżańskich, zamrożenie konfliktu, potyczki, wojna czterodniowa 2016.

Konflikt naddniestrzański: separatyzm 1991, война 1992, zamrożenie konfliktu, niespełnione plany pokojowe, referendum 2006, rozmowy 3+2, proklamacja przyłączenia do Rosji.

Poziom III (12 pkt): w pełni scharakteryzował wszystkie cztery aspekty (dla tematu wybranego), poprawność merytoryczna, właściwa selekcja i hierarchizacja informacji, wywód pełni spójny. Poziom II (8 pkt): w pełni scharakteryzował trzy aspekty lub w pełni dwa i częściowo dwa, jeden lub dwa błędy merytoryczne, niekonsekwentna selekcja, wywód nie w pełni uporządkowany. Poziom I (4 pkt): w pełni jeden aspekt i częściowo jeden lub częściowo trzy aspekty, trzy lub cztery błędy merytoryczne, niewystarczająca selekcja, chaotyczny i nielogiczny wywód. 0 pkt: niezrozumienie tematu, co najmniej pięć błędów, ponad połowa pracy niezwiązana z tematem, wypowiedź niekomunikatywna. Ostateczna punktacja zależy również od poprawności merytorycznej, selekcji informacji i języka, stylu oraz kompozycji pracy; za wyższy/niższy poziom kryteriów +1/-1 pkt.