Zadanie 32, matura dodatkowa 2020, wiedza o społeczeństwie rozszerzona

12 pktotwartetrudne (szac.)Dodatkowa 2020

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

Wybierz jeden z podanych tematów i napisz wypracowanie.

Temat 1

Gmina (niebędąca miastem na prawach powiatu) jako wspólnota samorządowa w Rzeczypospolitej Polskiej – przedstaw zarówno zadania takiej gminy, w tym świadczone przez nią usługi społeczne, jak i sprawy, których załatwianie służy realizacji obowiązków i potrzeb członków wspólnoty.

Fragment przemówienia Jana Pawła II do przedstawicieli władz samorządowych

[…] samorząd terytorialny, podejmując decyzje dotyczące miasta czy miejscowości, winien mieć na względzie w pierwszym rzędzie dobro mieszkańców – ich potrzeby, oczekiwania i perspektywy wszechstronnego rozwoju.

www.centrumjp2.pl

Temat 2

Porównaj możliwości działania większościowych koalicji rządowych oraz rządów mniejszościowych w Rzeczypospolitej Polskiej, odnosząc się do unormowań prawnych oraz praktyki ustrojowej XXI wieku.

Temat 3

Przedstaw genezę i funkcjonowanie wskazanych w tekście systemów bezpieczeństwa międzynarodowego we współczesnej Europie.

Ze Strategii rozwoju systemu bezpieczeństwa narodowego Rzeczypospolitej Polskiej

W skali kontynentu stale rośnie zakres i intensywność współpracy międzynarodowej, której solidne podstawy instytucjonalne dają Sojusz Północnoatlantycki, Unia Europejska, Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) […].

www.bbn.gov.pl

WYPRACOWANIE na temat nr

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Temat 1. Gmina (niebędąca miastem na prawach powiatu) jako wspólnota samorządowa w Rzeczypospolitej Polskiej – przedstaw zarówno zadania takiej gminy, w tym świadczone przez nią usługi społeczne, jak i sprawy, których załatwianie służy realizacji obowiązków i potrzeb członków wspólnoty.

1) przedstawił zadania nakierowane na całą wspólnotę o charakterze społeczno-kulturowym:

– ochrona zdrowia;

– kultura, w tym biblioteki gminne i inne instytucje kultury, oraz ochrona zabytków i opieka nad zabytkami;

– kultura fizyczna i turystyka, w tym utrzymanie terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych;

– utrzymanie gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych;

– wspieranie i upowszechnianie idei samorządowej, w tym tworzenie warunków do działania i rozwoju jednostek pomocniczych i wdrażanie programów pobudzania aktywności obywatelskiej;

2) przedstawił zadania związane z kwestiami infrastruktury gminnej nakierowane na całą wspólnotę, w dziedzinach:

– ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej;

– gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego;

– wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz;

– działalności w zakresie telekomunikacji;

– lokalnego transportu zbiorowego;

– targowisk i hal targowych; zieleni gminnej i zadrzewień;

– cmentarzy gminnych;

– porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego;

3) przedstawił zadania związane z zaspokajaniem potrzeb słabszych społecznie oraz dla niektórych kategorii mieszkańców:

– polityka prorodzinna, w tym zapewnienie kobietom w ciąży opieki socjalnej, medycznej i prawnej;

– wspieranie rodziny i systemu pieczy zastępczej;

– pomoc społeczna, w tym ośrodki i zakłady opiekuńcze;

– gminne budownictwo mieszkaniowe;

– edukacja publiczna na poziomie przedszkolnym i podstawowym;

4) przedstawił załatwianie spraw urzędowych:

– dowód osobisty;

– rejestracja urodzeń;

– opłaty lokalne, np. za śmieci, psa;

– podatki od nieruchomości;

– rejestracja działalności gospodarczej.

Temat 2. Porównaj możliwości działania większościowych koalicji rządowych oraz rządów mniejszościowych w Rzeczypospolitej Polskiej, odnosząc się do unormowań prawnych oraz praktyki ustrojowej XXI wieku.

1) scharakteryzował formalno-prawne podobieństwa i różnice między rządami mniejszościowymi i większościowymi

– wyjaśnił, na czym polegają rządy większościowe i mniejszościowe w systemie parlamentarno-gabinetowym;

– wskazał na sytuację, w wyniku których może dojść do rządów mniejszościowych;

– zauważył, że z punktu widzenia formalno-prawnego każdy z typów rządów ma te same kompetencje;

2) scharakteryzował różnice wynikające z praktyki politycznej:

– w funkcji prawodawczej parlamentu – w związku z tym, że większość przegłosowywanych ustaw to projekty rządowe, zauważył, że w sytuacji rządu mniejszościowego w Sejmie mamy do czynienia ze znacznie większymi kompromisami w tej dziedzinie;

– charakteryzując kontrolę parlamentarną rządu, wskazał na różnice – jej specyficzność w sytuacji rządu większościowego, gdzie usunięcie ministra czy rządu jest mało realne, i na zupełnie inną sytuację rządu mniejszościowego, co powoduje konieczność większych kompromisów z opozycją;

– wskazując na konstruktywne wotum nieufności, ukazał względną trwałość rządów mniejszościowych i jedyną jak do tej pory sytuację doprowadzenia do przedterminowych wyborów parlamentarnych (2007);

3) przedstawił rządy większościowe w XXI wieku:

– SLD–UP–PSL (2001–2004);

– PiS–Samoobrona–LPR (2006, 2006–2007);

– PO–PSL (2007–2011, 2011–2014, 2014–2015);

– PiS–SP–PR/PJG (2015–2017, 2017–2019, od 2019);

4) przedstawił rządy mniejszościowe w XXI wieku:

– AWS (2001; rozpad koalicji z UW w 2000);

– SLD–UP–SdPl–PD (2004–2005);

– PiS (2005–2006);

– PiS (2007).

Temat 3. Przedstaw genezę i funkcjonowanie wskazanych w tekście systemów bezpieczeństwa międzynarodowego we współczesnej Europie.

1) przedstawił genezę każdego ze współczesnych systemów bezpieczeństwa

– NATO: zimna wojna; po niej współpraca z byłymi państwami socjalistycznymi i otwarcie na nie, także współcześnie (poza członkostwem np. Partnerstwo dla Pokoju);

– OBWE: ocieplenie stosunków między państwami NATO i UW; konferencje bezpieczeństwa i współpracy w latach 70. XX wieku;

– UE: nieudana próba stworzenia EWO w latach 50. XX wieku, w traktacie z Maastricht bezpieczeństwo jako część II filaru, UZE zbrojnym ramieniem UE;

2) scharakteryzował system bezpieczeństwa w ramach NATO:

– rola Sekretarza Generalnego i Rady Atlantyckiej;

– art. 5 traktatu waszyngtońskiego;

– wojskowe instrumenty siły;

– dwuznaczny charakter niektórych operacji w Europie (np. w serbskiej części FRJ);

– znacząca pozycja USA;

3) scharakteryzował system bezpieczeństwa w ramach OBWE:

– geneza: ocieplenie stosunków między państwami NATO i UW; konferencje bezpieczeństwa i współpracy w latach 70. XX wieku; – zasady prawa z Aktu końcowego KBWE, m.in. nienaruszalność granic i integralność terytorialna oraz nieingerencja w sprawy wewnętrzne,

– poparte faktami odnotowanie, że pełne obowiązywanie powyższych zasad nie miało miejsca;

– instytucje powołane na rzecz bezpieczeństwa, np. Wysoki Komisarz ds. Mniejszości Narodowych, rola Sekretarza Generalnego OBWE;

4) scharakteryzował system bezpieczeństwa w ramach WE/UE:

– działania na rzecz instytucjonalizacji systemu, np. Europejska Strategia Bezpieczeństwa z 2003 r.; przedstawienie uwarunkowań użycia sił zbrojnych przez UE po przyjęciu traktatu z Lizbony; rozwiązanie UZE;

– Europejska Polityka Bezpieczeństwa i Obrony: rozwój struktur kierowania, dowodzenia oraz sił wojskowych; koncepcje grup bojowych.

Uwaga redakcyjna: w oryginalnym kluczu CKE w temacie 3, aspekcie 1 błędnie podano „Partnerstwo Wschodnie” jako przykład współpracy NATO. Poprawiono na „Partnerstwo dla Pokoju”. Partnerstwo Wschodnie jest inicjatywą Unii Europejskiej.

Schemat punktowania

Poziom III – WARTOŚĆ MERYTORYCZNA (12 PKT)

Zdający w pełni scharakteryzował 4 istotne aspekty zagadnienia.

5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie różnych aspektów danego problemu do jego opisu w szerszym kontekście interpretacyjnym, wykazał się znajomością licznych pojęć związanych z tematem.

POPRAWNOŚĆ MERYTORYCZNA Zdający nie popełnił żadnego błędu merytorycznego.

SELEKCJA INFORMACJI Zdający przeprowadził poprawną selekcję i hierarchizację informacji (nie zamieścił w pracy fragmentów niezwiązanych z tematem).

JĘZYK, STYL I KOMPOZYCJA Zdający zaprezentował wywód w pełni spójny, harmonijny i logiczny.

Poziom II – WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 8 PKT

Zdający:

– w pełni scharakteryzował trzy istotne aspekty zagadnienia (spośród zagadnień 1–4) lub

– w pełni scharakteryzował dwa istotne aspekty zagadnienia i częściowo scharakteryzował dwa istotne aspekty zagadnienia (spośród zagadnień 1–4).

5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie wybranych aspektów analizowanego tematu; wykazał się znajomością wybranych pojęć związanych z tematem.

POPRAWNOŚĆ MERYTORYCZNA Zdający popełnił jeden lub dwa błędy merytoryczne.

SELEKCJA INFORMACJI Zdający przeprowadził niekonsekwentną selekcję informacji i ich hierarchizację (umieścił w pracy nieliczne fragmenty niezwiązane z tematem).

JĘZYK, STYL I KOMPOZYCJA Zdający zaprezentował wywód nie w pełni uporządkowany.

Poziom I – WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 4 PKT

Zdający:

– w pełni scharakteryzował jeden istotny aspekt oraz częściowo scharakteryzował jeden istotny aspekt zagadnienia (spośród zagadnień 1–4) lub

– częściowo scharakteryzował trzy istotne aspekty zagadnienia (spośród zagadnień 1–4).

5) Zdający wykazał się znajomością jedynie nielicznych pojęć związanych z tematem.

POPRAWNOŚĆ MERYTORYCZNA Zdający popełnił trzy lub cztery błędy merytoryczne.

SELEKCJA INFORMACJI Zdający przeprowadził w niewystarczającym stopniu selekcję informacji i ich hierarchizację (napisał pracę, której znaczną część stanowią fragmenty niezwiązane z tematem).

JĘZYK, STYL I KOMPOZYCJA Zdający zaprezentował wywód w sposób chaotyczny i nielogiczny.

POPRAWNOŚĆ MERYTORYCZNA Zdający popełnił co najmniej pięć błędów merytorycznych.

SELEKCJA INFORMACJI Ponad połowę pracy stanowią fragmenty niezwiązane z tematem.

JĘZYK, STYL I KOMPOZYCJA Wywód jest niekomunikatywny. 0 PKT Zdający nie zrozumiał tematu – nie wypełnił wymagań dla poziomu I.

5) Zdający nie wykazał się znajomością pojęć związanych z tematem. Przy pracy o wartości merytorycznej 0 pkt, nie przyznaje się punktów za pozostałe elementy.

Egzaminator, klasyfikując wartość merytoryczną pracy na jeden z trzech poziomów (I–III), może ocenić ją wyłącznie na 12, 8 lub 4 punkty. Ostateczna liczba punktów uzyskanych przez zdającego jest zależna także od poziomu realizacji trzech pozostałych kryteriów, tj. poprawności merytorycznej, selekcji informacji oraz języka, stylu i kompozycji pracy. Za zrealizowanie danego kryterium na poziomie wyższym / niższym od poziomu wartości merytorycznej pracy, zdający uzyskuje jeden punkt więcej / mniej. Egzaminator może także ocenić pracę na 0 punktów.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.