Zadanie 10, matura czerwiec 2020, filozofia rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Tekst do zadań 10.–12.
John Stuart Mill
O wolności
Celem niniejszego szkicu jest stwierdzenie jednej bardzo prostej zasady, która winna przyświecać wszelkim próbom kontrolowania lub przymuszania jednostki przez społeczeństwo, bez względu na to, czy używa ono siły fizycznej w postaci sankcji prawnych, czy też przymusu moralnego opinii publicznej. Zasada ta brzmi, że jedynym celem usprawiedliwiającym ograniczenie przez ludzkość, indywidualnie lub zbiorowo, swobody działania jakiegokolwiek człowieka jest samoobrona, że jedynym celem, dla osiągnięcia którego ma się prawo sprawować władzę nad członkiem cywilizowanej społeczności wbrew jego woli, jest zapobieżenie krzywdzie innych. [...] Każdy jest odpowiedzialny przed społeczeństwem jedynie za tę część swego postępowania, która dotyczy innych. W tej części, która dotyczy wyłącznie jego samego, jest absolutnie niezależny; ma suwerenną władzę nad sobą, nad swoim ciałem i umysłem.
John Stuart Mill, O wolności, Warszawa 1999.
Polecenie
3 punktyW przywołanym fragmencie tekstu John Stuart Mill formułuje tzw. zasadę niekrzywdzenia, która stanowi ważny element reprezentowanego przez niego stanowiska z zakresu filozofii polityki.
Podaj nazwę tego stanowiska i wyjaśnij, na czym ono polega, oraz przedstaw związek między nim a zasadą niekrzywdzenia.
Nazwa stanowiska:
Wyjaśnienie:
Związek między stanowiskiem a zasadą niekrzywdzenia:
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Nazwa stanowiska: liberalizm LUB indywidualizm
Wyjaśnienie: liberalizm to pogląd na gruncie filozofii polityki, głoszący prymat jednostki nad wspólnotą oraz upatrujący w wolności człowieka – zarówno w sferze publicznej, jak i prywatnej – naczelną wartość.
Związek między stanowiskiem a zasadą niekrzywdzenia: zasada niekrzywdzenia respektuje kluczowe dla liberalizmu przekonanie, iż wolność jednostki jest jedyną bezdyskusyjną wartością. Założeniem zasady niekrzywdzenia jest przekonanie, że krzywdzenie innych stanowi pogwałcenie wolności osoby krzywdzonej. Granicą wolności jednostki jest wolność innych jednostek. Można więc usprawiedliwić ograniczenie wolności jednostki o ile wykaże się, że jednostka ta w nieuprawniony sposób narusza wolność innej (innych) jednostki.
Schemat punktowania
za poprawne podanie nazwy stanowiska Johna Stuarta Milla, jego wyjaśnienie oraz za przedstawienie związku między stanowiskiem a zasadą niekrzywdzenia.
za poprawne podanie nazwy stanowiska Johna Stuarta Milla oraz jego wyjaśnienie LUB za wyjaśnienie stanowiska Milla i za przedstawienie związku między nim a zasadą niekrzywdzenia.
za podanie poprawnej nazwy stanowiska Johna Stuarta Milla LUB za jego wyjaśnienie.
za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.
Akceptowane są wszystkie odpowiedzi merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.