Zadanie 12, matura czerwiec 2020, filozofia rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Tekst do zadań 10.–12.
John Stuart Mill
O wolności
Celem niniejszego szkicu jest stwierdzenie jednej bardzo prostej zasady, która winna przyświecać wszelkim próbom kontrolowania lub przymuszania jednostki przez społeczeństwo, bez względu na to, czy używa ono siły fizycznej w postaci sankcji prawnych, czy też przymusu moralnego opinii publicznej. Zasada ta brzmi, że jedynym celem usprawiedliwiającym ograniczenie przez ludzkość, indywidualnie lub zbiorowo, swobody działania jakiegokolwiek człowieka jest samoobrona, że jedynym celem, dla osiągnięcia którego ma się prawo sprawować władzę nad członkiem cywilizowanej społeczności wbrew jego woli, jest zapobieżenie krzywdzie innych. [...] Każdy jest odpowiedzialny przed społeczeństwem jedynie za tę część swego postępowania, która dotyczy innych. W tej części, która dotyczy wyłącznie jego samego, jest absolutnie niezależny; ma suwerenną władzę nad sobą, nad swoim ciałem i umysłem.
John Stuart Mill, O wolności, Warszawa 1999.
Polecenie
2 punktyOdwołując się do pojęć i twierdzeń etyki Johna Stuarta Milla, wyjaśnij zasadę użyteczności stanowiącą fundament etyki Johna Stuarta Milla. Rozstrzygnij, czy w świetle tej zasady jest moralnie dopuszczalne skrzywdzenie niewinnych ludzi. Odpowiedź uzasadnij.
Zasada użyteczności:
Rozstrzygnięcie i uzasadnienie:
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Zasada użyteczności: zasadę tę John Stuart Mill nazywa zasadą największego szczęścia. Zasada ta głosi, że czyny są dobre, jeżeli przyczyniają się do szczęścia, a złe, jeżeli przyczyniają się do nieszczęścia, przy czym przez szczęście rozumie się przyjemność i brak cierpienia, a przez nieszczęście – cierpienie i brak przyjemności.
Rozstrzygnięcie i uzasadnienie: tak, skrzywdzenie niewinnych ludzi jest w pewnych okolicznościach dopuszczalne moralnie (usprawiedliwione moralnie). W pewnych okolicznościach można skrzywdzić niewinnych ludzi, ponieważ może się okazać, że będzie to jedyny sposób zapobieżenia większemu nieszczęściu. Wybór takiego działania (skrzywdzenie niewinnych ludzi) jest wyborem koniecznym w tym sensie, że jego niepodjęcie spowoduje większe nieszczęście, np. można uwięzić kilku niewinnych ludzi, jeżeli to zapobiegnie zamieszkom w mieście. W przypadku wybuchu zamieszek unieszczęśliwionych zostanie wielu ludzi.
Schemat punktowania
za poprawne wyjaśnienie zasady użyteczności oraz za podanie rozstrzygnięcia wraz z poprawnym uzasadnieniem.
za poprawne wyjaśnienie zasady użyteczności.
za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.
Akceptowane są wszystkie odpowiedzi merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.