Zadanie 27, matura czerwiec 2022, historia rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
12 punktówZadanie zawiera pięć tematów. Wybierz jeden z nich do opracowania.
1. Scharakteryzuj proces rozwoju cywilizacji na Bliskim Wschodzie. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe (s. 24–26).
2. Scharakteryzuj i oceń politykę dynastyczną Jagiellonów w XV wieku.
3. Przedstaw genezę oraz oceń znaczenie Wielkiej Rewolucji Francuskiej z perspektywy politycznej, gospodarczej i społecznej. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe (s. 26–28).
4. Scharakteryzuj przyczyny i skutki powstania listopadowego.
5. Polska była przedmiotem a nie podmiotem w polityce mocarstw. Uzasadnij słuszność powyższej tezy, charakteryzując sytuację międzynarodową i wysiłek militarny Polaków podczas II wojny światowej.
Materiały źródłowe do tematu 1.
Źródło A. Mapa Żyznego Półksiężyca
PowiększHistoria świata od pradziejów do 1800 roku, red. H. Judge, Warszawa 1997, s. 387.
Źródło B. Plan Babilonu
PowiększAtlas historyczny świata, red. J. Wolski, Warszawa 1996, s. 8.
Źródło C. Fragment Księgi Umarłych
Powiększhttps://www.britishmuseum.org
Źródło D. Przykłady pisma klinowego i hieroglificznego
Powiększ
Powiększhttps://cdn.britannica.com
Materiały źródłowe do tematu 3.
Źródło A. Fragmenty z pracy Emanuela Sieyèsa Co to jest stan trzeci?
Tezy tego pisma są całkiem proste. Stawiamy sobie trzy pytania:
Czym jest stan trzeci? – Wszystkim.
Czym był on dotąd w życiu politycznym? – Niczym.
Czego żąda? – Być czymś.
Teksty źródłowe do nauki historii w szkole nr 25, oprac. O. Beiersdorf, Warszawa 1960, s. 9.
Źródło B. Ilustracja z epoki.
PowiększTłumaczenie napisu: Jedność i niepodzielność Republiki. Wolność, równość, braterstwo albo śmierć.
https://commons.wikimedia.org
Źródło C. Fragment relacji gen. F. Westermanna do Komitetu Ocalenia Publicznego
Nie ma już Wandei, obywatele republikanie. Wraz ze swymi kobietami i dziećmi zginęła ona pod naszą wolną szablą. Grzebię ją w bagnach i lasach Savenay. Zgodnie z rozkazami, któreście mi dali, miażdżyłem dzieci kopytami koni, masakrowałem kobiety. Tępiłem wszystkich. […] My nie bierzemy jeńców, trzeba by im było dawać chleb wolności, litość to zaś nie rewolucyjna sprawa” – donosił do Paryża gen. Westermann dzień po zwycięstwie.
https://www.polskieradio.pl
Źródło D. Rysunek satyryczny z epoki
PowiększTłumaczenie napisów:
THE CONTRAST – kontrast.
BRITISH LIBERTY – brytyjska wolność.
FRENCH LIBERTY – francuska wolność.
https://www.rct.uk
WYPRACOWANIE
na temat nr
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Zasady oceniania CKE nie podają przykładowych realizacji tematów. Ocenę przeprowadza się według kryteriów dla wybranego tematu (schemat punktowania), a zakres treści wyznaczają wymagania szczegółowe przypisane tematom:
Temat 1. Scharakteryzuj proces rozwoju cywilizacji na Bliskim Wschodzie. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe.
I. Starożytność. 1. Cywilizacje Bliskiego Wschodu. Zdający:
1) charakteryzuje uwarunkowania geograficzne rozwoju cywilizacji na Bliskim Wschodzie;
2) rozpoznaje cechy charakterystyczne najważniejszych osiągnięć kulturowych cywilizacji bliskowschodnich w zakresie architektury, sztuki, nauki i pisma.
2. Cywilizacje Bliskiego Wschodu. Zdający:
1) lokalizuje w czasie i przestrzeni cywilizacje starożytnej Mezopotamii i Egiptu;
2) charakteryzuje strukturę społeczeństwa i system wierzeń w Egipcie;
3) wyjaśnia znaczenie pisma i prawa w procesie powstawania państw;
4) rozpoznaje typy pisma wykształcone na terenie Mezopotamii i Egiptu.
Temat 2. Scharakteryzuj i oceń politykę dynastyczną Jagiellonów w XV wieku.
II. Średniowiecze. 7. Polska w XIV–XV w. Zdający:
1) opisuje rozwój terytorialny państwa polskiego w XIV–XV w.;
3) wyjaśnia międzynarodowe i wewnętrzne uwarunkowania związków Polski z Węgrami i Litwą w XIV–XV w.;
5) ocenia panowanie Piastów w dziejach Polski; ocenia politykę dynastyczną Jagiellonów.
Temat 3. Przedstaw genezę oraz oceń znaczenie Wielkiej Rewolucji Francuskiej z perspektywy politycznej, gospodarczej i społecznej. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe.
III. Dzieje nowożytne. 5. Oświecenie, absolutyzm oświecony i rewolucje XVIII w. Zdający:
5) porównuje przyczyny oraz charakter rewolucji amerykańskiej i francuskiej.
28. Rewolucja francuska. Zdający:
1) wyjaśnia główne przyczyny rewolucji i ocenia jej skutki;
2) wskazuje charakterystyczne cechy dyktatury jakobińskiej;
3) opisuje główne zasady ideowe rewolucji francuskiej zawarte w Deklaracji Praw Człowieka i Obywatela.
Temat 4. Scharakteryzuj przyczyny i skutki powstania listopadowego.
IV. Wiek XIX. 4. Walka o niepodległość Polski w okresie niewoli narodowej. Zdający:
3) wyjaśnia przyczyny, charakter i skutki powstań narodowych.
34. Społeczeństwo dawnej Rzeczypospolitej w okresie powstań narodowych. Zdający:
1) sytuuje w czasie i przestrzeni powstanie listopadowe i powstanie styczniowe;
2) przedstawia przyczyny oraz porównuje przebieg i charakter powstań narodowych;
3) rozróżnia bezpośrednie i długofalowe następstwa powstańczych ruchów narodowych.
Temat 5. Polska była przedmiotem a nie podmiotem w polityce mocarstw. Uzasadnij słuszność powyższej tezy, charakteryzując sytuację międzynarodową i wysiłek militarny Polaków w czasie II wojny światowej.
V. Wiek XX. 6. Europa i świat podczas II wojny światowej. Zdający:
3) charakteryzuje uwarunkowania militarne i polityczne konferencji Wielkiej Trójki oraz ich ustalenia.
8. Okupacja niemiecka i radziecka na ziemiach polskich. Zdający:
2) opisuje międzynarodowe uwarunkowania działalności polskiego rządu na Wychodźstwie.
9. Sprawa polska w czasie II wojny światowej. Zdający:
1) przedstawia okoliczności powstania oraz działalność rządu II Rzeczypospolitej na uchodźstwie;
2) charakteryzuje udział Polaków w wysiłku militarnym aliantów oraz sytuuje w czasie i przestrzeni działania wojsk polskich na różnych frontach wojny;
3) ocenia politykę mocarstw wobec sprawy polskiej w czasie II wojny światowej.
Schemat punktowania
Kryteria oceniania (osobne dla każdego tematu):
Temat 1.
Poziom IV (9–12 pkt). Zdający:
• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,
• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych informacji,
• trafnie i w pełni wykorzystał materiał źródłowy,
• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe,
• sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.
Poziom III (6–8 pkt). Zdający:
• dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu ich znaczenia i hierarchii,
• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe,
• przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym,
• w większości wykorzystał materiał źródłowy,
• podjął próbę formułowania wniosków i oceny.
Poziom II (3–5 pkt). Zdający:
• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania tematu,
• podjął próbę uporządkowania podanej faktografii,
• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych,
• podjął próbę wykorzystania załączonych materiałów źródłowych i przywołania ich w tekście pracy.
Poziom I (1–2 pkt). Zdający:
• w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu, nawiązując do treści zawartych w materiale źródłowym,
• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania związków między nimi,
• poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni,
• podjął nieudolną próbę wykorzystania materiałów źródłowych.
Temat 2.
Poziom IV (9–12 pkt). Zdający:
• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,
• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych informacji,
• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe,
• sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.
Poziom III (6–8 pkt). Zdający:
• dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu ich znaczenia i hierarchii,
• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe,
• przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym,
• podjął próbę formułowania wniosków.
Poziom II (3–5 pkt). Zdający:
• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania tematu,
• podjął próbę uporządkowania podanej faktografii,
• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych.
Poziom I (1–2 pkt). Zdający:
• w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu,
• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania związków między nimi,
• poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.
Temat 3.
Poziom IV (9–12 pkt). Zdający:
• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,
• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych informacji,
• trafnie i w pełni wykorzystał materiał źródłowy,
• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe,
• sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.
Poziom III (6–8 pkt). Zdający:
• dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu ich znaczenia i hierarchii,
• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe,
• przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym,
• w większości wykorzystał materiał źródłowy,
• podjął próbę formułowania wniosków i oceny.
Poziom II (3–5 pkt). Zdający:
• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania tematu,
• podjął próbę uporządkowania podanej faktografii,
• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych,
• podjął próbę wykorzystania załączonych materiałów źródłowych i przywołania ich w tekście pracy.
Poziom I (1–2 pkt). Zdający:
• w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu, nawiązując do treści zawartych w materiale źródłowym,
• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania związków między nimi,
• poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni,
• podjął nieudolną próbę wykorzystania materiałów źródłowych.
Temat 4.
Poziom IV (9–12 pkt). Zdający:
• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,
• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych informacji,
• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe,
• sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.
Poziom III (6–8 pkt). Zdający:
• dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu ich znaczenia i hierarchii,
• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe,
• przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym,
• podjął próbę formułowania wniosków.
Poziom II (3–5 pkt). Zdający:
• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania tematu,
• podjął próbę uporządkowania podanej faktografii,
• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych.
Poziom I (1–2 pkt). Zdający:
• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania związków między nimi,
• poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni,
• podjął nieudolną próbę wykorzystania materiałów źródłowych.
Temat 5.
Poziom IV (9–12 pkt). Zdający:
• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,
• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych informacji,
• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe,
• sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.
Poziom III (6–8 pkt). Zdający:
• dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu ich znaczenia i hierarchii,
• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe,
• przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym,
• podjął próbę formułowania wniosków i oceny.
Poziom II (3–5 pkt). Zdający:
• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania tematu,
• podjął próbę uporządkowania podanej faktografii,
• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych.
Poziom I (1–2 pkt). Zdający:
• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania związków między nimi,
• poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni,
• podjął nieudolną próbę wykorzystania materiałów źródłowych.