Zadanie 27, matura czerwiec 2022, historia rozszerzona

12 pktotwartetrudne (szac.)Czerwiec 2022

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

12 punktów

Zadanie zawiera pięć tematów. Wybierz jeden z nich do opracowania.

1. Scharakteryzuj proces rozwoju cywilizacji na Bliskim Wschodzie. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe (s. 24–26).

2. Scharakteryzuj i oceń politykę dynastyczną Jagiellonów w XV wieku.

3. Przedstaw genezę oraz oceń znaczenie Wielkiej Rewolucji Francuskiej z perspektywy politycznej, gospodarczej i społecznej. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe (s. 26–28).

4. Scharakteryzuj przyczyny i skutki powstania listopadowego.

5. Polska była przedmiotem a nie podmiotem w polityce mocarstw. Uzasadnij słuszność powyższej tezy, charakteryzując sytuację międzynarodową i wysiłek militarny Polaków podczas II wojny światowej.

Materiały źródłowe do tematu 1.

Źródło A. Mapa Żyznego Półksiężyca

mapa Bliskiego Wschodu z zaznaczonym obszarem Żyznego Półksiężyca, legendą i skaląPowiększ
mapa Bliskiego Wschodu z zaznaczonym obszarem Żyznego Półksiężyca, legendą i skalą

Historia świata od pradziejów do 1800 roku, red. H. Judge, Warszawa 1997, s. 387.

Źródło B. Plan Babilonu

plan miasta z murami, kanałami, bramami, pałacami i świątyniamiPowiększ
plan miasta z murami, kanałami, bramami, pałacami i świątyniami

Atlas historyczny świata, red. J. Wolski, Warszawa 1996, s. 8.

Źródło C. Fragment Księgi Umarłych

malowidło na papirusie – scena z postaciami ludzi i bóstw, wagą i pismem hieroglificznymPowiększ
malowidło na papirusie – scena z postaciami ludzi i bóstw, wagą i pismem hieroglificznym

https://www.britishmuseum.org

Źródło D. Przykłady pisma klinowego i hieroglificznego

gliniana tabliczka z pismem klinowymPowiększ
gliniana tabliczka z pismem klinowym
płaskorzeźba z pismem hieroglificznymPowiększ
płaskorzeźba z pismem hieroglificznym

https://cdn.britannica.com

Materiały źródłowe do tematu 3.

Źródło A. Fragmenty z pracy Emanuela Sieyèsa Co to jest stan trzeci?

Tezy tego pisma są całkiem proste. Stawiamy sobie trzy pytania:

Czym jest stan trzeci? – Wszystkim.

Czym był on dotąd w życiu politycznym? – Niczym.

Czego żąda? – Być czymś.

Teksty źródłowe do nauki historii w szkole nr 25, oprac. O. Beiersdorf, Warszawa 1960, s. 9.

Źródło B. Ilustracja z epoki.

ilustracja – napis w wieńcu pod czapką z kokardą, po bokach sztandary, u dołu kogut i armataPowiększ
ilustracja – napis w wieńcu pod czapką z kokardą, po bokach sztandary, u dołu kogut i armata

Tłumaczenie napisu: Jedność i niepodzielność Republiki. Wolność, równość, braterstwo albo śmierć.

https://commons.wikimedia.org

Źródło C. Fragment relacji gen. F. Westermanna do Komitetu Ocalenia Publicznego

Nie ma już Wandei, obywatele republikanie. Wraz ze swymi kobietami i dziećmi zginęła ona pod naszą wolną szablą. Grzebię ją w bagnach i lasach Savenay. Zgodnie z rozkazami, któreście mi dali, miażdżyłem dzieci kopytami koni, masakrowałem kobiety. Tępiłem wszystkich. […] My nie bierzemy jeńców, trzeba by im było dawać chleb wolności, litość to zaś nie rewolucyjna sprawa” – donosił do Paryża gen. Westermann dzień po zwycięstwie.

https://www.polskieradio.pl

Źródło D. Rysunek satyryczny z epoki

rysunek satyryczny z datą 1793 – dwa medaliony z napisami: po lewej siedząca postać kobieca z wagą, tarczą i dokumentem Magna Charta, po prawej postać z piką nad leżącym człowiekiem, w tle wisielecPowiększ
rysunek satyryczny z datą 1793 – dwa medaliony z napisami: po lewej siedząca postać kobieca z wagą, tarczą i dokumentem Magna Charta, po prawej postać z piką nad leżącym człowiekiem, w tle wisielec

Tłumaczenie napisów:

THE CONTRAST – kontrast.

BRITISH LIBERTY – brytyjska wolność.

FRENCH LIBERTY – francuska wolność.

https://www.rct.uk

WYPRACOWANIE

na temat nr

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Zasady oceniania CKE nie podają przykładowych realizacji tematów. Ocenę przeprowadza się według kryteriów dla wybranego tematu (schemat punktowania), a zakres treści wyznaczają wymagania szczegółowe przypisane tematom:

Temat 1. Scharakteryzuj proces rozwoju cywilizacji na Bliskim Wschodzie. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe.

I. Starożytność. 1. Cywilizacje Bliskiego Wschodu. Zdający:

1) charakteryzuje uwarunkowania geograficzne rozwoju cywilizacji na Bliskim Wschodzie;

2) rozpoznaje cechy charakterystyczne najważniejszych osiągnięć kulturowych cywilizacji bliskowschodnich w zakresie architektury, sztuki, nauki i pisma.

2. Cywilizacje Bliskiego Wschodu. Zdający:

1) lokalizuje w czasie i przestrzeni cywilizacje starożytnej Mezopotamii i Egiptu;

2) charakteryzuje strukturę społeczeństwa i system wierzeń w Egipcie;

3) wyjaśnia znaczenie pisma i prawa w procesie powstawania państw;

4) rozpoznaje typy pisma wykształcone na terenie Mezopotamii i Egiptu.

Temat 2. Scharakteryzuj i oceń politykę dynastyczną Jagiellonów w XV wieku.

II. Średniowiecze. 7. Polska w XIV–XV w. Zdający:

1) opisuje rozwój terytorialny państwa polskiego w XIV–XV w.;

3) wyjaśnia międzynarodowe i wewnętrzne uwarunkowania związków Polski z Węgrami i Litwą w XIV–XV w.;

5) ocenia panowanie Piastów w dziejach Polski; ocenia politykę dynastyczną Jagiellonów.

Temat 3. Przedstaw genezę oraz oceń znaczenie Wielkiej Rewolucji Francuskiej z perspektywy politycznej, gospodarczej i społecznej. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe.

III. Dzieje nowożytne. 5. Oświecenie, absolutyzm oświecony i rewolucje XVIII w. Zdający:

5) porównuje przyczyny oraz charakter rewolucji amerykańskiej i francuskiej.

28. Rewolucja francuska. Zdający:

1) wyjaśnia główne przyczyny rewolucji i ocenia jej skutki;

2) wskazuje charakterystyczne cechy dyktatury jakobińskiej;

3) opisuje główne zasady ideowe rewolucji francuskiej zawarte w Deklaracji Praw Człowieka i Obywatela.

Temat 4. Scharakteryzuj przyczyny i skutki powstania listopadowego.

IV. Wiek XIX. 4. Walka o niepodległość Polski w okresie niewoli narodowej. Zdający:

3) wyjaśnia przyczyny, charakter i skutki powstań narodowych.

34. Społeczeństwo dawnej Rzeczypospolitej w okresie powstań narodowych. Zdający:

1) sytuuje w czasie i przestrzeni powstanie listopadowe i powstanie styczniowe;

2) przedstawia przyczyny oraz porównuje przebieg i charakter powstań narodowych;

3) rozróżnia bezpośrednie i długofalowe następstwa powstańczych ruchów narodowych.

Temat 5. Polska była przedmiotem a nie podmiotem w polityce mocarstw. Uzasadnij słuszność powyższej tezy, charakteryzując sytuację międzynarodową i wysiłek militarny Polaków w czasie II wojny światowej.

V. Wiek XX. 6. Europa i świat podczas II wojny światowej. Zdający:

3) charakteryzuje uwarunkowania militarne i polityczne konferencji Wielkiej Trójki oraz ich ustalenia.

8. Okupacja niemiecka i radziecka na ziemiach polskich. Zdający:

2) opisuje międzynarodowe uwarunkowania działalności polskiego rządu na Wychodźstwie.

9. Sprawa polska w czasie II wojny światowej. Zdający:

1) przedstawia okoliczności powstania oraz działalność rządu II Rzeczypospolitej na uchodźstwie;

2) charakteryzuje udział Polaków w wysiłku militarnym aliantów oraz sytuuje w czasie i przestrzeni działania wojsk polskich na różnych frontach wojny;

3) ocenia politykę mocarstw wobec sprawy polskiej w czasie II wojny światowej.

Schemat punktowania

Kryteria oceniania (osobne dla każdego tematu):

Temat 1.

Poziom IV (9–12 pkt). Zdający:

• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,

• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych informacji,

• trafnie i w pełni wykorzystał materiał źródłowy,

• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe,

• sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.

Poziom III (6–8 pkt). Zdający:

• dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu ich znaczenia i hierarchii,

• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe,

• przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym,

• w większości wykorzystał materiał źródłowy,

• podjął próbę formułowania wniosków i oceny.

Poziom II (3–5 pkt). Zdający:

• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania tematu,

• podjął próbę uporządkowania podanej faktografii,

• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych,

• podjął próbę wykorzystania załączonych materiałów źródłowych i przywołania ich w tekście pracy.

Poziom I (1–2 pkt). Zdający:

• w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu, nawiązując do treści zawartych w materiale źródłowym,

• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania związków między nimi,

• poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni,

• podjął nieudolną próbę wykorzystania materiałów źródłowych.

Temat 2.

Poziom IV (9–12 pkt). Zdający:

• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,

• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych informacji,

• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe,

• sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.

Poziom III (6–8 pkt). Zdający:

• dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu ich znaczenia i hierarchii,

• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe,

• przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym,

• podjął próbę formułowania wniosków.

Poziom II (3–5 pkt). Zdający:

• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania tematu,

• podjął próbę uporządkowania podanej faktografii,

• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych.

Poziom I (1–2 pkt). Zdający:

• w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu,

• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania związków między nimi,

• poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.

Temat 3.

Poziom IV (9–12 pkt). Zdający:

• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,

• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych informacji,

• trafnie i w pełni wykorzystał materiał źródłowy,

• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe,

• sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.

Poziom III (6–8 pkt). Zdający:

• dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu ich znaczenia i hierarchii,

• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe,

• przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym,

• w większości wykorzystał materiał źródłowy,

• podjął próbę formułowania wniosków i oceny.

Poziom II (3–5 pkt). Zdający:

• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania tematu,

• podjął próbę uporządkowania podanej faktografii,

• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych,

• podjął próbę wykorzystania załączonych materiałów źródłowych i przywołania ich w tekście pracy.

Poziom I (1–2 pkt). Zdający:

• w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu, nawiązując do treści zawartych w materiale źródłowym,

• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania związków między nimi,

• poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni,

• podjął nieudolną próbę wykorzystania materiałów źródłowych.

Temat 4.

Poziom IV (9–12 pkt). Zdający:

• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,

• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych informacji,

• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe,

• sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.

Poziom III (6–8 pkt). Zdający:

• dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu ich znaczenia i hierarchii,

• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe,

• przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym,

• podjął próbę formułowania wniosków.

Poziom II (3–5 pkt). Zdający:

• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania tematu,

• podjął próbę uporządkowania podanej faktografii,

• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych.

Poziom I (1–2 pkt). Zdający:

• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania związków między nimi,

• poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni,

• podjął nieudolną próbę wykorzystania materiałów źródłowych.

Temat 5.

Poziom IV (9–12 pkt). Zdający:

• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,

• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych informacji,

• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe,

• sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.

Poziom III (6–8 pkt). Zdający:

• dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu ich znaczenia i hierarchii,

• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe,

• przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym,

• podjął próbę formułowania wniosków i oceny.

Poziom II (3–5 pkt). Zdający:

• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania tematu,

• podjął próbę uporządkowania podanej faktografii,

• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych.

Poziom I (1–2 pkt). Zdający:

• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania związków między nimi,

• poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni,

• podjął nieudolną próbę wykorzystania materiałów źródłowych.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.