Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Polecenie
Zadanie zawiera pięć tematów. Wybierz jeden z nich do opracowania.
1. Scharakteryzuj proces rozwoju cywilizacji na Bliskim Wschodzie. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe (s. 24–26).
Źródło A. Mapa Żyznego Półksiężyca
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Źródło B. Plan Babilonu
Źródło C. Fragment Księgi Umarłych
Źródło D. Przykłady pisma klinowego i hieroglificznego
2. Scharakteryzuj i oceń politykę dynastyczną Jagiellonów w XV wieku.
3. Przedstaw genezę oraz oceń znaczenie Wielkiej Rewolucji Francuskiej z perspektywy politycznej, gospodarczej i społecznej. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe (s. 26–28).
Źródło A. Fragmenty z pracy Emanuela Sieyèsa Co to jest stan trzeci?
Tezy tego pisma są całkiem proste. Stawiamy sobie trzy pytania:
Czym jest stan trzeci? — Wszystkim.
Czym był on dotąd w życiu politycznym? — Niczym.
Czego żąda? — Być czymś.
Źródło B. Ilustracja z epoki.
Tłumaczenie napisu: Jedność i niepodzielność Republiki. Wolność, równość, braterstwo albo śmierć.
Źródło C. Fragment relacji gen. F. Westermanna do Komitetu Ocalenia Publicznego
Nie ma już Wandei, obywatele republikanie. Wraz ze swymi kobietami i dziećmi zginęła ona pod naszą wolną szablą. Grzebię ją w bagnach i lasach Savenay. Zgodnie z rozkazami, któreście mi dali, miażdżyłem dzieci kopytami koni, masakrowałem kobiety. Tępiłem wszystkich. […] My nie bierzemy jeńców, trzeba by im było dawać chleb wolności, litość to zaś nie rewolucyjna sprawa
Ocena według schematu punktowania CKE, zwykle w 15–30 s
Dowiedz się, ile punktów naprawdę zdobywasz. Zrób zdjęcie kartki albo wklej odpowiedź: Maturownik+ porówna ją ze schematem punktowania, policzy punkty i wytłumaczy, gdzie i dlaczego je tracisz.
Wymagania szczegółowe odnoszące się do realizacji zadania zawarte są w wymaganiach do każdego z pięciu tematów. Ocenianie pracy należy przeprowadzić według kryteriów ogólnych podanych w tabeli poniżej, dobierając poziom oceny do jakości przedstawionego rozwiązania.
Temat 1: Scharakteryzuj proces rozwoju cywilizacji na Bliskim Wschodzie.
Oczekiwane elementy odpowiedzi:
- określenie uwarunkowań geograficznych (Żyzny Półksiężyc, rzeki Tyg i Eufrat, Nil),
- omówienie rozwoju osadnictwa i przejścia od nomadyzmu do osiadłości,
- charakterystyka cywilizacji mezopotamskiej i egipskiej,
- omówienie osiągnięć kulturowych (architektura, sztuka, nauka, pismo),
- analiza znaczenia pisma dla rozwoju cywilizacji,
- wykorzystanie materiałów źródłowych.
Temat 2: Scharakteryzuj i oceń politykę dynastyczną Jagiellonów w XV wieku.
Oczekiwane elementy odpowiedzi:
- określenie czasu panowania Jagiellonów,
- omówienie ekspansji terytorialnej Polski w XV w.,
- charakterystyka powiązań dinasttyji z Węgrami i Litwą,
- analiza wpływu polityki dynastycznej na sytuację polityczną w Europie Środkowej,
- ocena znaczenia polityki Jagiellonów dla Polski,
- uwzględnienie zarówno sukcesów, jak i porażek.
Przy ocenianiu pracy należy stosować następujące kryteria:
Poziom IV (9–12 pkt)
Zdający:
• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,
• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych informacji,
• trafnie i w pełni wykorzystał materiał źródłowy (dla tematów 1 i 3),
• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe,
• sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.
Poziom III (6–8 pkt)
Zdający:
• dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu ich znaczenia i hierarchii,
• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe,
• przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym,
• w większości wykorzystał materiał źródłowy (dla tematów 1 i 3),
• podjął próbę formułowania wniosków i oceny.
Poziom II (3–5 pkt)
Zdający:
• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania tematu,
• podjął próbę uporządkowania podanej faktografii,
Oczekiwane elementy odpowiedzi:
- omówienie przyczyn rewolucji (przyczyny polityczne, gospodarcze, społeczne),
- charakterystyka roli stanu trzeciego,
- omówienie Deklaracji Praw Człowieka i Obywatela,
- charakterystyka głównych etapów rewolucji,
- analiza skutków politycznych (zmiana formy rządów, nowe zasady ideowe),
- analiza skutków gospodarczych i społecznych,
- wykorzystanie materiałów źródłowych,
- ocena znaczenia rewolucji dla dalszych dziejów Europy.
Temat 4: Scharakteryzuj przyczyny i skutki powstania listopadowego.
Oczekiwane elementy odpowiedzi:
- omówienie sytuacji międzynarodowej w początkach lat 30. XIX w.,
- charakterystyka przyczyn powstania (uciski carskie, dążenia niepodległościowe),
- omówienie przebiegu powstania,
- analiza bezpośrednich skutków (strata Królestwa Polskiego),
- analiza długofalowych następstw (ucieczka Polaków, znaczenie dla tożsamości narodowej),
- porównanie z innymi powstaniami narodowymi.
Temat 5: Polska była przedmiotem a nie podmiotem w polityce mocarstw. Uzasadnij słuszność powyższej tezy, charakteryzując sytuację międzynarodową i wysiłek militarny Polaków w czasie II wojny światowej.
Oczekiwane elementy odpowiedzi:
- omówienie sytuacji międzynarodowej na początku II wojny światowej (układ Ribbentrop-Mołotow),
- charakterystyka roli Polaków na różnych frontach wojny,
- omówienie działalności rządu polskiego na uchodźstwie,
- analiza polityki mocarstw wobec sprawy polskiej,
- ocena wpływu Polaków na przebieg wojny i losy Polski,
- zweryfikowanie tezy poprzez wykazanie, w jakim stopniu Polska była przedmiotem, a w jakim podmiotem decyzji,
- uwzględnienie wysiłku militarnego Polaków mimo ograniczonych możliwości politycznych.
• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych,
• podjął próbę wykorzystania załączonych materiałów źródłowych i przywołania ich w tekście pracy (dla tematów 1 i 3).
Poziom I (1–2 pkt)
Zdający:
• w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu,
• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania związków między nimi,
• poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni,
• podjął nieudolną próbę wykorzystania materiałów źródłowych (dla tematów 1 i 3).