Zadanie 23, matura czerwiec 2023, historia rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
15 punktówZadanie zawiera trzy tematy. Wybierz jeden z nich do opracowania. Twoja wypowiedź powinna liczyć minimum 300 wyrazów.
1. Rozbicie dzielnicowe przyniosło wszechstronny upadek Polski. Zajmij stanowisko wobec powyższej tezy i je uzasadnij, uwzględniając w swojej argumentacji aspekt polityczny, społeczno-gospodarczy i kulturowy.
2. W II połowie XIX wieku najlepsze warunki do życia mieli Polacy zamieszkujący zabór austriacki. Zajmij stanowisko wobec powyższej tezy i je uzasadnij, uwzględniając w swojej argumentacji aspekt polityczny, społeczno-gospodarczy i kulturowy.
3. Między nazizmem a stalinizmem było więcej podobieństw niż różnic. Zajmij stanowisko wobec powyższej tezy i je uzasadnij, uwzględniając w swojej argumentacji aspekt polityczny, społeczno-gospodarczy i kulturowy.
WYPRACOWANIE
na temat nr
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Zasady oceniania CKE do tego arkusza nie podają przykładowego rozwiązania. Wypracowanie ocenia się według kryteriów A (narracja historyczna, 0–12 pkt, z odliczeniem za błędy merytoryczne) i B (spójność wypowiedzi, 0–3 pkt) – zob. zasady punktowania. Wymagania szczegółowe przypisane przez CKE do tematów:
Temat 1.
X. Polska w okresie rozbicia dzielnicowego. Zdający:
1) wyjaśnia przyczyny polityczne i społeczno-gospodarcze oraz następstwa rozbicia dzielnicowego;
2) przedstawia nowe zagrożenia zewnętrzne (Marchia Brandenburska, Zakon Krzyżacki, Mongołowie);
3) opisuje przemiany społeczno-gospodarcze na ziemiach polskich oraz ocenia społeczno-kulturowe skutki kolonizacji na prawie niemieckim;
4) charakteryzuje proces przezwyciężenia rozbicia politycznego ziem polskich, ze wskazaniem na rolę władców i Kościoła. (PP)
1) charakteryzuje przebieg walk o tron senioralny w kontekście postanowień tzw. testamentu Bolesława Krzywoustego;
2) charakteryzuje proces formowania się społeczeństwa stanowego w Polsce. (PR)
Temat 2.
XXXV. Ziemie polskie pod zaborami w II połowie XIX i na początku XX wieku. Zdający:
1) wyjaśnia cele i porównuje metody polityki zaborców wobec mieszkańców ziem dawnej Rzeczypospolitej (w tym ziem zabranych) – rusyfikacja, germanizacja, autonomia galicyjska;
2) porównuje zmiany zachodzące w sytuacji społeczno-gospodarczej w trzech zaborach;
3) charakteryzuje postawy społeczeństwa polskiego w stosunku do zaborców;
4) charakteryzuje proces formowania się nowoczesnej świadomości narodowej Polaków i innych grup narodowych zamieszkujących tereny dawnej Rzeczypospolitej; dostrzega znaczenie języka, wiary, edukacji dla podtrzymania świadomości narodowej;
5) rozpoznaje przejawy odradzania się polskości na Górnym Śląsku, Warmii i Mazurach;
6) przedstawia genezę nowoczesnych ruchów politycznych (socjalizm, ruch ludowy, ruch narodowy), z uwzględnieniem ich przedstawicieli, w tym: Wincentego Witosa, Ignacego Daszyńskiego, Romana Dmowskiego, Józefa Piłsudskiego i Wojciecha Korfantego. (PP)
1) charakteryzuje rozwój przemysłowy ziem polskich, z uwzględnieniem urbanizacji;
2) charakteryzuje nowe klasy i warstwy społeczne. (PR)
Temat 3.
XL. Narodziny i rozwój totalitaryzmów w okresie międzywojennym. Zdający:
1) wyjaśnia genezę powstania państwa sowieckiego i charakteryzuje jego politykę wewnętrzną i zagraniczną w okresie międzywojennym;
2) wyjaśnia genezę faszyzmu i charakteryzuje faszystowskie Włochy;
3) charakteryzuje drogę Hitlera do władzy w Niemczech;
4) charakteryzuje politykę wewnętrzną i zagraniczną III Rzeszy w latach trzydziestych;
5) porównuje funkcjonowanie aparatu terroru w ZSRS i III Rzeszy. (PP)
1) porównuje systemy totalitarne charakteryzując ich imperialne cele;
2) wyjaśnia rolę ideologii w systemach totalitarnych i zjawisko kultu jednostki;
3) wyjaśnia przyczyny i opisuje przejawy kryzysu demokracji w okresie międzywojennym;
4) ukazuje skalę wewnętrznych represji w ZSRS w latach 30. (w tym tzw. operację polską NKWD 1937–1938). (PR)
XLVIII. Polska pod okupacją niemiecką i sowiecką. Zdający:
2) porównuje i ocenia założenia i metody polityki III Rzeszy i Związku Sowieckiego w okupowanej Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem eksterminacji inteligencji i duchowieństwa.
Schemat punktowania
A. NARRACJA HISTORYCZNA
Wiedza historyczna wykorzystana w pełni funkcjonalnie w odniesieniu do trzech elementów tematu
bogata argumentacja w odniesieniu do trzech elementów tematu.
bogata argumentacja w odniesieniu do dwóch elementów tematu ORAZ zadowalająca argumentacja w odniesieniu do trzeciego.
bogata argumentacja do jednego elementu tematu ORAZ zadowalająca argumentacja w odniesieniu do dwóch pozostałych.
zadowalająca argumentacja w odniesieniu do trzech elementów tematu.
Wiedza historyczna wykorzystana w pełni funkcjonalnie w odniesieniu do dwóch elementów tematu (trzeci element zrealizowany częściowo funkcjonalnie ALBO niezrealizowany)
bogata argumentacja w odniesieniu do dwóch elementów tematu ORAZ powierzchowna argumentacja w odniesieniu do trzeciego.
bogata argumentacja w odniesieniu do jednego elementu tematu, zadowalająca argumentacja w odniesieniu do jednego z dwóch pozostałych elementów ORAZ powierzchowna argumentacja w odniesieniu do trzeciego elementu tematu.
bogata argumentacja w odniesieniu do dwóch elementów tematu.
zadowalająca argumentacja w odniesieniu do dwóch elementów tematu ORAZ powierzchowna argumentacja w odniesieniu do trzeciego.
bogata argumentacja w odniesieniu do jednego elementu tematu ORAZ zadowalająca argumentacja w odniesieniu do jednego z dwóch pozostałych.
zadowalająca argumentacja w odniesieniu do dwóch elementów tematu.
Wiedza historyczna wykorzystana w pełni funkcjonalnie w odniesieniu do jednego elementu tematu (pozostałe elementy zrealizowane częściowo funkcjonalnie ALBO niezrealizowane)
bogata argumentacja w odniesieniu do jednego elementu tematu ORAZ powierzchowna argumentacja w odniesieniu do dwóch pozostałych.
zadowalająca argumentacja w odniesieniu do jednego elementu tematu ORAZ powierzchowna argumentacja w odniesieniu do dwóch pozostałych.
bogata argumentacja w odniesieniu do jednego elementu tematu ORAZ powierzchowna argumentacja w odniesieniu do jednego z dwóch pozostałych.
zadowalająca argumentacja w odniesieniu do jednego elementu tematu ORAZ powierzchowna argumentacja w odniesieniu do jednego z pozostałych.
bogata argumentacja w odniesieniu do jednego elementu tematu.
zadowalająca argumentacja w odniesieniu do jednego elementu tematu.
Wiedza historyczna nie została wykorzystana w pełni funkcjonalnie w odniesieniu do żadnego elementu tematu
powierzchowna argumentacja w odniesieniu do trzech elementów tematu.
powierzchowna argumentacja w odniesieniu do dwóch elementów tematu.
powierzchowna argumentacja w odniesieniu do jednego elementu tematu.
Niefunkcjonalne wykorzystanie wiedzy historycznej w odniesieniu do całej wypowiedzi ALBO brak wypowiedzi.
Poprawność merytoryczna
Za błędy merytoryczne będą odejmowane punkty od ogólnej liczby punktów zdobytych przez zdającego w tym kryterium (bez punktów ujemnych):
1–2 błędy merytoryczne (-1 pkt)
3–5 błędów merytorycznych (-2 pkt)
powyżej 5 błędów merytorycznych (-3 pkt)
(Dwa ostatnie progi są w warstwie tekstu PDF zasad oceniania, w druku ucięte w komórce tabeli.)
B. SPÓJNOŚĆ WYPOWIEDZI
Wypowiedź spełnia kryterium minimalnej liczby 300 słów ORAZ jest spójna (logicznie uporządkowana).
Wypowiedź spełnia kryterium minimalnej liczby 300 słów ORAZ występują w niej drobne zaburzenia w zakresie spójności (logicznego uporządkowania).
Wypowiedź spełnia kryterium minimalnej liczby 300 słów ORAZ występują w niej istotne zaburzenia w zakresie spójności (logicznego uporządkowania).
Wypowiedź nie spełnia kryterium minimalnej liczby 300 słów I/LUB jest nieuporządkowana, stanowi zbiór w znacznej mierze niezależnych elementów.
Komentarz. Zdający musi wybrać jeden z trzech tematów i zająć jasne stanowisko wobec tezy, budując argumentację na trzech wymaganych aspektach (politycznym, społeczno-gospodarczym, kulturowym). Ocena uwzględnia zarówno merytoryczną poprawność i bogatość argumentacji, jak i spójność oraz minimalną liczbę słów. Typowe błędy to niezrealizowanie któregoś z aspektów, powierzchowna argumentacja lub przekroczenie 2–3 błędów merytorycznych.