Zadanie 5, matura czerwiec 2023, historia rozszerzona

2 pktotwarteśrednie (szac.)Czerwiec 2023

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

2 punkty

Źródło 1. Fragment opracowania historycznego

[Nawet] gdyby przyjąć, że w [wyniku unii] nastąpiło rzeczywiste wcielenie Litwy do Polski, należałoby oczekiwać, że Litwa po [jej zawarciu] jako odrębny organizm państwowy przestała istnieć. Prawda, że książęta litewscy z roku Giedymina składali […] królowi polskiemu i Koronie Polskiej hołdy i przysięgali na wierność. Również i rada i kancelaria koronna rozciągnęły w pierwszych latach po unii […] swe kompetencje na ziemie państwa litewskiego. Wystawiały bowiem w imieniu króla polskiego przywileje dla ogółu bojarów litewskich, dla Wilna […] i dla biskupstwa wileńskiego. Ponadto [król] mianował Polaków wysokimi urzędnikami na Litwie. [Jednak] w istocie rzeczy owe applicare stało się martwym znakiem na pergaminie, a o faktycznym stosunku wzajemnym obu państw decydowało życie. Wielkie Księstwo Litewskie nadal pozostawało państwem rządzonym przez samych Litwinów, o zupełnie odmiennych prawach i instytucjach państwowych.

J. Ochmański, Historia Litwy, Wrocław 1990, s. 71–72.

Źródło 2. Fragment opracowania historycznego

Unia […], nie określiwszy warunków podległości, pozostawiała wszystko do rozstrzygnięcia nie prawnym, lecz rzeczywistym relacjom między państwami. W tym tkwiło największe niebezpieczeństwo dla Litwy. Na pierwszy rzut oka istniał parytet w nowo powstałych sferach działania: Giedyminowiczom przyznawano księstwa w Polsce, a polscy urzędnicy z pełnomocnictwami władcy byli wysyłani na Litwę, litewskie wojsko popierało polskie, a polskie wspierało litewskie, jednak w pierwszym przypadku pomocników kontrolowały instytucje państwa polskiego, a w drugim mógł tego dokonać jedynie wspólny władca, który jednak rezydował w Krakowie […] i był otoczony przez polską radę królewską. […] Gdyby nawet nie istniała podległość zewnętrzna Litwy, oddziaływanie państw wynikające z unii […] i tak doprowadziłoby do [stopniowego zanikania] litewskiej państwowości.

A. Bumblauskas, Wielkie Księstwo Litewskie. Wspólna historia, podzielona pamięć, Warszawa 2013, s. 73.

Porównaj zaprezentowane w źródłach 1. i 2. opinie na temat unii polsko-litewskiej – przedstaw jedno podobieństwo i jedną różnicę między nimi.

Podobieństwo:

Różnica:

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Przykładowe rozwiązanie

Podobieństwo:

w obu opiniach zauważono, że unia nie regulowała w precyzyjny sposób zasad zależności między Litwą a Polską.

Różnica:

autor opinii ze źródła 1. uważa, że na skutek unii Litwa nadal pozostawała realnie samodzielnym i odmiennym państwem, natomiast autor opinii ze źródła 2. twierdzi, że unia zapoczątkowała zanikanie państwowości litewskiej.

Schemat punktowania

2 pkt

za przedstawienie jednego podobieństwa i jednej różnicy między opiniami.

1 pkt

za przedstawienie jednego podobieństwa albo jednej różnicy między opiniami.

0 pkt

za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.