Zadanie 10, matura maj 2024, język angielski rozszerzony

13 pktotwarteśrednie (szac.)Maj 2024

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

13 punktów

Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200 do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.

1. Wielu młodych ludzi decyduje się na pracę w ramach wolontariatu w trakcie wakacji.

Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony takiej decyzji.

2. Niedawno uczestniczyłeś(-aś) w zawodach rowerowych. Napisz artykuł, w którym zrelacjonujesz ich przebieg i wyjaśnisz, dlaczego warto, żeby młodzi ludzie brali udział w rywalizacji sportowej.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Wypowiedź pisemna (zadanie otwarte), oceniana w czterech kryteriach: zgodność z poleceniem (0–5 pkt), spójność i logika wypowiedzi (0–2 pkt), zakres środków językowych (0–3 pkt), poprawność środków językowych (0–3 pkt). Zasady oceniania nie podają wzorcowej wypowiedzi; poniżej uszczegółowienia CKE dotyczące oceniania elementów treści i elementów formy dla obu tematów, a pełne kryteria i progi punktowe w schemacie punktowania.

Temat 1. ROZPRAWKA: Wielu młodych ludzi decyduje się na pracę w ramach wolontariatu w trakcie wakacji. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony takiej decyzji.

Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu, przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami. Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym zakończeniem. Dobrze napisana rozprawka: zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada oczekiwaną strukturę rozprawki; w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę; zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu; charakteryzuje się stylem formalnym.

Teza

1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się do faktu, że wielu młodych ludzi decyduje się na pracę w ramach wolontariatu w trakcie wakacji, oraz stwierdzenie, że w pracy będą rozpatrywane dobre i złe strony tej decyzji (wymaga tego ten typ rozprawki), np. Many young people decide to work as volunteers during holidays. This decision has both good and bad sides.

2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane będą zalety i wady. Na przykład: … są plusy i minusy takiego rozwiązania…; …ma wiele zalet, ale spowoduje też wiele problemów.

3. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry pomysł?, Czy to dobry czy zły pomysł? uznaje się ją za odbiegającą od tematu. Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy pytanie jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane zalety i wady, np. What are the advantages and disadvantages of working as volunteers during the holidays?

4. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0. (np. rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).

5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na zalety i wady danego zjawiska.

6. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że wielu młodych ludzi decyduje się na pracę w ramach wolontariatu w trakcie wakacji, nie jest tezą, np. Many young people decide to do some volunteering during holidays.

7. Zdający może użyć różnorodnych wyrażeń na określenie „wolontariat”, np. charity (work) / volunteering / voluntary work / work for free. Jeśli zdający używa określeń typu wolontariat / volontariat, teza jest kwalifikowana jako niejasna.

8. Teza dotycząca pracy w ramach wolontariatu, ale bez odniesienia do faktu, że ma ona miejsce w trakcie wakacji, jest kwalifikowana jako odbiegająca od tematu, np. Volunteering is a great way to meet people, but it also requires a lot of responsibility. Teza, która dotyczy pracy w wakacje, ale w żadnym stopniu nie wskazuje, że jest to praca w ramach wolontariatu / za darmo, jest kwalifikowana jako niezgodna z tematem.

9. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność z rozwinięciem wypowiedzi.

Many young people decide to take up some charity work during the holidays. This decision has both advantages and disadvantages.Teza zgodna z tematem, zapowiada oczekiwaną strukturę rozprawki.
Many young people work as volunteers. This decision has both good and bad sides.Teza odbiegająca od tematu
Is it a good idea for young people to become volunteers during holidays?Teza odbiegająca od tematu (teza jest pytaniem, które nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki).
Young people like working during holidays. There are many advantages and disadvantages of this idea.Teza niezgodna z tematem.
Many young people become volunteers during holidays nowadays.Brak tezy.

Elementy tematu

1. Elementami są: (1) dobre strony i (2) złe strony decyzji o pracy w ramach wolontariatu w trakcie wakacji.

2. Jeśli argument przedstawiony przez zdającego jest sprzeczny z tematem, np. dotyczy pracy w ramach wolontariatu w czasie roku szkolnego, nie bierze się tego argumentu pod uwagę, oceniając dany element.

3. Jeśli zdający przedstawia argumenty odnoszące się do pracy wakacyjnej, ale nie jest to praca w ramach wolontariatu, taka realizacja elementów tematu nie jest akceptowana.

4. Dobre i złe strony mogą być przedstawione zarówno z punktu widzenia młodych ludzi, organizacji dla których pracują, jak i społeczeństwa.

Zgodność z tematem („główka”: wielu młodych ludzi decyduje się na pracę w ramach wolontariatu w trakcie wakacji; elementy tematu: dobre i złe strony tej decyzji)

1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem: ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B); ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np. – sposób rekrutacji wolontariuszy. Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.

2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu: luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami tematu (X, Y), np. – opis działalności konkretnej organizacji dobroczynnej/charytatywnej; – argumenty związane z zarabianiem pieniędzy w ramach pracy w wolontariacie. Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A.

3. Fragmenty wypracowania nie na temat: w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np. – rozprawka o wadach i zaletach pracy zarobkowej / pracy wakacyjnej; – relacja z imprezy charytatywnej; – opis planów wakacyjnych zdającego (jeśli nie dotyczą wolontariatu). Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.

4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika, uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).

5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu, który jest kluczowy dla pracy (np. volontariat zamiast volunteering), ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).

6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.

7. Jeżeli zdający we wstępie podaje informację, że wolontariat odbywa się w okresie wakacyjnym, nie jest wymagane powtórzenie tej informacji w dalszej części pracy.

8. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja oceniana jest na 0.

9. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.

10. Jeśli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.

Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi

1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność z rozwinięciem wypowiedzi.

2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje zalety i wady, a w podsumowaniu pisze, zgodnie z przedstawioną argumentacją, że jest więcej zalet/wad, to takie zakończenie jest akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.

Przykłady schematycznego zakończenia rozprawkiPrzykłady zakończenia znacznie odbiegającego od tematu
As you can see, this idea has both advantages and disadvantages.I think people should work during the holidays.
All things considered, it is an important issue with many benefits and drawbacks.

Uwagi dodatkowe: Jeśli w rozprawce występują fragmenty, które są wypunktowaniem zalet i/lub wad, segmentacja pracy jest kwalifikowana na poziom 0.

Temat 2. ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY: Niedawno uczestniczyłeś(-aś) w zawodach rowerowych. Napisz artykuł, w którym zrelacjonujesz ich przebieg i wyjaśnisz dlaczego warto, żeby młodzi ludzie brali udział w rywalizacji sportowej.

(W arkuszach MJA-R0-600 i MJA-R0-660 temat brzmiał: „Niedawno w Twojej miejscowości odbyły się zawody rowerowe. Napisz artykuł, w którym zrelacjonujesz ich przebieg i wyjaśnisz dlaczego warto, żeby młodzi ludzie brali udział w rywalizacji sportowej”; zasady oceniania są takie same).

W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji, komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może także podejmować próbę kształtowania opinii czytelników. Dobrze napisany artykuł: ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika; zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu, np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania, używając barwnego języka; może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat poruszany w tekście; zawiera zakończenie, zgodne z treścią artykułu.

Wstęp

1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający powinien nawiązać w nim na przykład do zawodów rowerowych, uprawiania sportu lub kwestii współzawodnictwa, np. Have you ever taken part in a sports competition before? If your answer is negative, you have no idea how much you have missed.

2. Nie jest akceptowany wstęp, który nie nawiązuje w żaden sposób do tematu artykułu.

3. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do elementów tematu.

4. Jeśli zdający pisze wstęp typowy dla listu, jest on kwalifikowany maksymalnie na poziom 1.

Przykłady wstępów zgodnych z tematem i ciekawychPrzykłady wstępów schematycznych / pasujących do innej formy wypowiedzi
Many people do sports and try to stay healthy. Some of them do it for themselves, but others train to take part in competitions. Do you train for yourself, but feel like you want to do something more? Do you often look for a purpose in your training sessions? If yes, then this is an article for you.There are many good and bad sides of competition, especially connected with cycling. / Many people take part in competitions. In this article I’ll try to tell you all about it and encourage you to enter different sports races.
It wasn’t until recently that I realized how many people in my community share the same hobby and that is cycling. All of my friends were preparing for an upcoming race and they encouraged me to join them. Without any hesitation I enrolled for the event. Little did I know what was about to happen…I took part in an interesting bike race recently and I want to tell you all about it. / Last week an exciting cycling competition was held in my town.

Elementy tematu

Elementami są: (1) zrelacjonowanie przebiegu zawodów rowerowych, w których zdający uczestniczył, oraz (2) wyjaśnienie dlaczego warto, żeby młodzi ludzie brali udział w rywalizacji sportowej.

(1) zrelacjonowanie przebiegu zawodów rowerowych, w których zdający uczestniczył: wymagane są wypowiedzi, w których zdający relacjonuje imprezę rowerową, w której brał udział jako uczestnik lub jako kibic/obserwator. Aby uznać pierwszy element tematu za zrealizowany, wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający zrelacjonował przebieg wydarzenia, jakim były zawody rowerowe. Za relacjonowanie przebiegu zawodów rowerowych uznaje się przedstawienie programu tych zawodów, wydarzeń, które miały miejsce, lub opowiedzenie przez zdającego, jak przebiegał jego udział w tych zawodach. Opis przygotowań do zawodów rowerowych lub informacje o tym, co miało miejsce po ich zakończeniu mogą być uznane za zrelacjonowanie ich przebiegu pod warunkiem, że odnoszą się do tego, co miało miejsce w dniu zawodów i było związane z ich przeprowadzeniem. Akceptowane jest zrelacjonowanie jakiejkolwiek imprezy rowerowej z elementem współzawodnictwa. Jeśli zdający relacjonuje przebieg imprezy rowerowej, ale bez uwzględnienia elementu współzawodnictwa, np. wycieczka rowerowa / protest rowerzystów, taka realizacja tego elementu tematu nie jest akceptowalna. Akceptowane jest użycie takich określeń na „zawody rowerowe” jak np. bicycle race / bike marathon / bicycle challenge. Jeśli zdający, zamiast zrelacjonować przebieg zawodów, które już się odbyły, przedstawia planowany przebieg takiego wydarzenia w przyszłości, taka realizacja tej części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1). Jeśli zdający opisuje przebieg zawodów innych niż rowerowe, taka realizacja tego elementu treści nie jest akceptowana.

(2) wyjaśnienie dlaczego warto, żeby młodzi ludzie brali udział w rywalizacji sportowej: aby uznać drugi element tematu za zrealizowany, wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający wyjaśnił, dlaczego rywalizacja sportowa jest ważna. Zdający może wskazać np. na: – chęć samodoskonalenia; – kształtowanie umiejętności rywalizowania z innymi / radzenia sobie w stresujących sytuacjach; – rozwój fizyczny i zalety sportu. Jeśli zdający pisze o zaletach uprawiania sportu, ale nie odnosi się do współzawodnictwa/brania udziału w zawodach sportowych, taka realizacja tego elementu tematu jest kwalifikowana na poziom niższy. Jeśli zdający odnosi się do rywalizacji ogólnie, ale podaje argumenty, które pasują do rywalizacji sportowej, taka realizacja tego elementu tematu jest akceptowalna, np. Taking part in competitions can give you a sense of purpose. Competitiveness can serve as a great source of motivation, not only to change your habits, but also to shift your priorities. Jeśli zdający odnosi się do rywalizacji w kontekście innym niż sportowy, taka realizacja tego elementu tematu nie jest akceptowana. Jeśli wypowiedź zdającego odnosi się do innej grupy wiekowej niż młodzież/młodzi ludzie, taka realizacja kwalifikowana jest na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).

Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją jednego z elementów polecenia, ta część pracy jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.

Zgodność z tematem („główka”: niedawno uczestniczyłeś(-aś) w zawodach rowerowych, napisz artykuł; element 1: relacja z przebiegu zawodów; element 2: wyjaśnienie, dlaczego warto, żeby młodzi ludzie brali udział w rywalizacji sportowej)

1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem: ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B); ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np. – sposób przygotowania do zawodów. Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.

2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu: luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami tematu (X, Y), np.: – impreza rowerowa bez współzawodnictwa; – współzawodnictwo w innej dziedzinie niż sport. Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A.

3. Fragmenty wypracowania nie na temat: w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.: – opis kariery ulubionego sportowca; – rozprawka o zaletach i wadach uprawiania sportu. Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.

4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika, uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).

5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu, który jest kluczowy dla pracy (np. game lub match zamiast race), ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).

6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.

7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest też wydzielenie wstępu/zakończenia z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja oceniana jest na 0.

8. Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją drugiego elementu polecenia, ta część pracy jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.

9. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.

Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi

Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność z rozwinięciem wypowiedzi. Jeśli w podsumowaniu zdający, zamiast nawiązać do treści artykułu, np. zachęca do przeczytania artykułu / wyraża nadzieję, że artykuł się czytelnikom podobał, taka realizacja jest traktowana jako zakończenie schematyczne.

Przykłady schematycznego zakończenia artykułuPrzykłady zakończenia znacznie odbiegającego od tematu
I think everybody should go cycling from time to time.In future sports will be more popular and much more fierce.
I’m looking forward to your reactions to my article.

Elementy charakterystyczne dla formy

Nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Dear Readers; Hi!

Schemat punktowania

Wypowiedź jest oceniana w czterech kryteriach: zgodność z poleceniem (0–5 pkt), spójność i logika wypowiedzi (0–2 pkt), zakres środków językowych (0–3 pkt), poprawność środków językowych (0–3 pkt).

ZGODNOŚĆ Z POLECENIEM

W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę elementy treści oraz elementy formy, które zostały zrealizowane w wypowiedzi, oraz jakość realizacji tych elementów.

Elementy treści. Realizację każdego z pięciu elementów treści ocenia się na skali 2–1–0 zgodnie z TABELĄ A.

TABELA A. Zgodność z poleceniem: elementy treści (R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny)

| Elementy treści | 2 | 1 | 0 |

| 1. Wstęp (R): właściwe i adekwatne do tematu rozpoczęcie wypowiedzi | teza jest jasna, zgodna z tematem ORAZ argumentacją przedstawioną w rozwinięciu | teza nie jest w pełni poprawna, np. – teza nie jest w pełni zgodna z tematem ALBO argumentacją przedstawioną w rozwinięciu; – teza znacznie odbiega od tematu, ALE jest zgodna z argumentacją przedstawioną w rozwinięciu | brak tezy; teza zawiera poważne usterki, np. – teza jest niezgodna z tematem; – teza znacznie odbiega od tematu ORAZ nie jest zgodna z argumentacją przedstawioną w rozwinięciu; – teza niejasna, trudna do wskazania; wstęp niekomunikatywny |

| 1. Wstęp (A): właściwe i adekwatne do tematu rozpoczęcie wypowiedzi | wprowadzenie zgodne z tematem ORAZ ciekawe, oryginalne, zachęcające do czytania, np. w formie pytania lub cytatu | wprowadzenie nie jest w pełni poprawne, np. – wprowadzenie zgodne z tematem, ale schematyczne; – bardziej typowe dla innego typu tekstu (np. rozprawki); – ciekawe, oryginalne, ALE odbiegające od tematu | brak wprowadzenia; wprowadzenie niezgodne z tematem; wprowadzenie niejasne; wprowadzenie niekomunikatywne |

| 1. Wstęp (L): właściwe i adekwatne do tematu rozpoczęcie wypowiedzi | wstęp zgodny z tematem i treścią wypowiedzi ORAZ wskazujący cel/powód pisania listu | wstęp nie jest w pełni poprawny, np. – nie określa celu; – określa cel/powód pisania listu, ALE odbiega od tematu; – cel nie jest określony jasno; – wstęp nie jest zgodny z treścią listu (np. zapowiada poparcie, a opisuje argumenty przeciwne) | brak wstępu; wstęp niezgodny z tematem; wstęp niejasny; wstęp niekomunikatywny |

| 2. Pierwszy element tematu (R, A, L) | wieloaspektowa ORAZ/LUB pogłębiona realizacja elementu (np. wsparta przykładami, szczegółowo omówiona) | powierzchowna realizacja elementu, wypowiedzi brak głębi, np. – zdający podaje tylko „listę” argumentów/cech/określeń, żadnego nie rozwijając/uzasadniając; – zdający odnosi się do 1-2 aspektów i omawia je niezbyt szczegółowo | brak wypowiedzi; wypowiedź bardzo pobieżnie dotykająca tematu, np. zdający podaje tylko jeden argument/cechę/określenie, nie rozwijając go/jej; wypowiedź nie jest komunikatywna; wypowiedź nie jest związana z tematem / nie realizuje elementu |

| 3. Drugi element tematu (R, A, L) | wieloaspektowa ORAZ/LUB pogłębiona realizacja elementu (np. wsparta przykładami, szczegółowo omówiona) | powierzchowna realizacja elementu, wypowiedzi brak głębi, np. – zdający podaje tylko „listę” argumentów/cech/określeń, żadnego nie rozwijając/uzasadniając; – zdający odnosi się do 1-2 aspektów i omawia je niezbyt szczegółowo | brak wypowiedzi; wypowiedź bardzo pobieżnie dotykająca tematu, np. zdający podaje tylko jeden argument/cechę/określenie, nie rozwijając go/jej; wypowiedź nie jest komunikatywna; wypowiedź nie jest związana z tematem / nie realizuje elementu |

| 4. Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi (R, A, L) | zakończenie zgodne z tematem ORAZ treścią wypowiedzi; jeżeli zdający powtarza wstęp – czyni to innymi słowami | zakończenie nie jest w pełni zgodne z tematem ALBO treścią wypowiedzi; zakończenie znacznie odbiega od tematu, ALE jest zgodne z treścią wypowiedzi; zdający stosuje zakończenie schematyczne (sztampowe), np. ogranicza się do przeformułowania tezy; zdający powtarza wstęp w zasadzie tymi samymi słowami | brak zakończenia; zakończenie nie jest komunikatywne; zakończenie nie jest zgodne z tematem; zakończenie znacznie odbiega od tematu ORAZ nie jest zgodne z treścią wypowiedzi |

| 5. Fragmenty odbiegające od tematu i/lub nie na temat (R, A, L) | wypowiedź nie zawiera fragmentów odbiegających od tematu i/lub nie na temat | wypowiedź zawiera dłuższy fragment / nieliczne krótkie fragmenty odbiegające od tematu i/lub nie na temat | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |

W pełni poprawna teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, może być zakwalifikowana maksymalnie na poziom 1.

Elementy formy. Realizację każdego z czterech elementów formy ocenia się na skali 1–0 zgodnie z TABELĄ B.

TABELA B. Zgodność z poleceniem: elementy formy

| Elementy formy | 1 | 0 |

| 1. Elementy charakterystyczne dla formy (R) | teza jest umiejscowiona we wstępie | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |

| 1. Elementy charakterystyczne dla formy (A) | wypowiedź jest zatytułowana | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |

| 1. Elementy charakterystyczne dla formy (L) | wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający i odpowiedni zwrot kończący | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |

| 2. Kompozycja (R, A, L) | wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny, wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach wstępu, rozwinięcia i zakończenia | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |

| 3. Segmentacja (R, A, L) | tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na akapity) jest merytorycznie uzasadniony | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |

| 4. Długość pracy (R, A, L) | długość pracy mieści się w granicach 180–280 wyrazów | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |

Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym podkryterium.

Jeżeli zdający tworzy wypowiedź w innej formie niż wskazana w temacie (np. pisze list zamiast rozprawki), praca jest kwalifikowana we wszystkich elementach formy na poziom 0.

Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny elementów treści i elementów formy, zgodnie z TABELĄ C.

TABELA C

| Elementy treści | Elementy formy: 4–3 | Elementy formy: 2–1 | Elementy formy: 0 |

| 10 | 5 pkt | 4 pkt | 3 pkt |

| 8–9 | 4 pkt | 3 pkt | 2 pkt |

| 6–7 | 3 pkt | 2 pkt | 1 pkt |

| 4–5 | 2 pkt | 1 pkt | 0 pkt |

| 2–3 | 1 pkt | 0 pkt | 0 pkt |

| 0–1 | 0 pkt | 0 pkt | 0 pkt |

Przykładowo: za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 1 punkt.

SPÓJNOŚĆ I LOGIKA WYPOWIEDZI

W ocenie spójności i logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest klarowna, funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami lub akapitami i nie zawiera fragmentów, które są sprzeczne z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania.

2 pkt

wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB w logice na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.

1 pkt

wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.

0 pkt

wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.

Jeśli w pracy występuje dłuższy fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), który jest niejasny/niekomunikatywny, przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej, przyznaje się 0 punktów.

Dodatkowe uwagi dotyczące oceniania spójności i logiki wypowiedzi:

1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z: braku połączenia między częściami tekstu, np. odwoływanie się do czegoś, co nie jest wcześniej wspomniane; nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych („przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny); błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują zakłócenie komunikacji, np. sprawiają, że odbiorca gubi się, czytając tekst; przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu tłumaczącego taką właśnie realizację danego podpunktu).

2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność i logikę wypowiedzi.

3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać 2 punkty w tym kryterium.

4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się, czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu. Może on wpływać na ocenę spójności i logiki i/lub przekazania komunikatu.

5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy, braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest sprzeczne z zasadami logiki.

6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy językowe.

7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.

ZAKRES ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH

W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję środków leksykalnych oraz struktur gramatycznych użytych w wypowiedzi.

3 pkt

szeroki zakres środków językowych; liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych.

2 pkt

zadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości.

1 pkt

ograniczony zakres środków językowych; głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości.

0 pkt

bardzo ograniczony zakres środków językowych; wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości ALBO zakres środków językowych uniemożliwiający zdającemu zrealizowanie polecenia.

Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości stylu, to liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć o 1 punkt (maksymalnie do zera).

Praca może otrzymać wskazaną w tabeli liczbę punktów, jeśli spełnia wszystkie wymogi określone dla danej kategorii punktowej. Jeśli spełnia je tylko częściowo, jest kwalifikowana na poziom niższy, np. praca, która charakteryzuje się szerokim zakresem leksyki, ale zadowalającym zakresem struktur gramatycznych, otrzymuje 2 punkty.

Pod pojęciem „szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2 (lub wyższym), które umożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.

Pod pojęciem „zadowalający zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2, które umożliwiają zdającemu w miarę swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.

Pod pojęciem „ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się mało zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne, często poniżej poziomu B2, które umożliwiają zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały głównie proste środki językowe.

Pod pojęciem „bardzo ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się środki leksykalno-gramatyczne znacznie poniżej poziomu B2, które umożliwiają zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały jedynie proste środki językowe.

Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania znaczeń. Pod pojęciem „precyzji” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa swoistego dla tematu i unikanie wyrazów o wysokim stopniu pospolitości, takich jak nice, great, interesting, stosowanie typowych dla danego języka związków wyrazowych oraz struktur gramatycznych precyzyjnie pasujących do danej sytuacji komunikacyjnej.

Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity, jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.

Do zakresu środków językowych zalicza się środki leksykalne oraz struktury gramatyczne użyte poprawnie lub z drobnymi błędami, np. ortograficznymi, pod warunkiem że zdający stosuje te struktury odpowiednio do sytuacji komunikacyjnej, a kontekst, w którym ich użyto, jest jasny i zrozumiały dla odbiorcy, np. The book was writen in the 19th century.

POPRAWNOŚĆ ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH

W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne, leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.

| Poprawność językowa (leksykalno-gramatyczna) / poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna) | nieliczne błędy zapisu | liczne LUB bardzo liczne błędy zapisu |

| nieliczne błędy językowe | 3 pkt | 2 pkt |

| liczne błędy językowe | 2 pkt | 1 pkt |

| bardzo liczne błędy językowe | 1 pkt | 0 pkt |

1. W razie wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy na poziom niższy lub wyższy decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.

2. Błędy interpunkcyjne są traktowane jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.

3. W wypowiedziach zdających ze specjalnymi trudnościami w uczeniu się: z dysleksją, z dysgrafią i z dysortografią, w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt. Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się 0 punktów. Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją, z zaburzeniami komunikacji językowej, a także prac zdających, którzy korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego.

4. W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę orientacyjny stosunek liczby błędów do długości tekstu stworzonego przez zdającego (nie ma potrzeby liczenia wyrazów i błędów). „Liczne” błędy w przypadku tekstu bardzo krótkiego to nie to samo, co „liczne” błędy w przypadku tekstu dłuższego.

UWAGI DODATKOWE (wybrane, dotyczące punktacji)

1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest: nieczytelna LUB całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB niekomunikatywna dla odbiorcy LUB odtworzona z podręcznika lub innego źródła (nie jest wówczas uznawana za wypowiedź sformułowaną przez zdającego).

2. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryterium zgodności z poleceniem. W pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.

3. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem, we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.

4. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp), przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.

5. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem, we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie po 1 punkcie.

6. W ocenie poprawności środków językowych nie bierze się pod uwagę błędów ortograficznych oraz interpunkcyjnych w wypowiedziach zdających, którym przyznano takie dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu (zgodnie z Komunikatem dyrektora CKE). Błąd ortograficzny zmieniający znaczenie wyrazu w pracach zdających z dysleksją, z dysgrafią i z dysortografią to błąd językowy.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.