Zadanie 10, matura maj 2022, język hiszpański rozszerzony
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
13 punktówWypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200 do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie, zakreślając jego numer.
1. Przygotowywanie prezentacji multimedialnych przez uczniów na lekcje z różnych przedmiotów stało się już normą. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz wady i zalety takiego sposobu przekazywania wiedzy.
2. Twoja klasa zorganizowała akcję, która miała przybliżyć uczniom problem różnorakich barier, na które napotykają osoby z niepełnosprawnościami. Napisz artykuł na stronę internetową szkoły, w którym:
• opiszesz przebieg akcji
• napiszesz, jakie skutki przyniosły Wasze działania.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Zadanie otwarte (wypowiedź pisemna). Dodatkowe uwagi CKE dotyczące oceny elementów treści:
ROZPRAWKA (temat 1)
Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu, przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami. Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym zakończeniem. Dobrze napisana rozprawka omawia zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny (wszystkie jej części są podporządkowane jednej myśli głównej), zawiera jasno sformułowaną tezę i charakteryzuje się stylem formalnym.
Teza:
1. Wymagane jest odniesienie się do problemu przygotowywania prezentacji multimedialnych przez uczniów na lekcje oraz zaznaczenie, że w pracy będą rozpatrywane wady i zalety takich prezentacji jako sposobu przekazywania wiedzy. Teza zapowiadająca wady i zalety prezentacji multimedialnych bez zaznaczenia, że chodzi o prezentacje przygotowywane przez uczniów (lub: w szkole / na lekcje) i/lub jako forma przekazywania wiedzy, jest odbiegająca od tematu (poziom niższy).
2. Opisanie zjawiska (np. że przygotowywanie prezentacji przez uczniów stało się popularnym środkiem dydaktycznym) nie jest tezą.
3. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki (wady i zalety), np. Utilizar en clase presentaciones multimedia preparadas por los alumnos tiene tanto ventajas como desventajas.
4. Nie jest akceptowana teza, w której kluczowe elementy są niekomunikatywne, np. Las presentaciones multimedia preparadas por los alumnos tienen sus pluses y minuses.
5. Teza z zakłóconą komunikacją w kluczowych elementach – poziom niższy, np. Las presentaciones multimedia preparadas por los alumnos tienen sus positivos y negativos.
6. Teza w formie pytania, które nie zapowiada struktury rozprawki (np. ¿Es aconsejable utilizar en el proceso didáctico presentaciones multimedia preparadas por los estudiantes?), jest odbiegająca od tematu.
7. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia (np. jednostronna teza i dwustronna argumentacja), jest kwalifikowana na poziom 0.
8. Zwroty typu En mi opinión…, A mi parecer… nie obniżają jakości tezy, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety.
9. Zgodność tezy z treścią ocenia się względem rozwinięcia. 10. Tytułu rozprawki nie bierze się pod uwagę.
Przykłady: Aprovechar presentaciones multimedia en la escuela tiene aspectos positivos, pero también algunos negativos. – teza zgodna z tematem; Recurrir a presentaciones multimedia tiene sus ventajas y desventajas. – teza odbiegająca od tematu (brak odniesienia do kontekstu szkolnego lub sposobu przekazywania wiedzy); Últimamente muchos alumnos están obligados a preparar presentaciones multimedia. – brak tezy; Cada vez más alumnos preparan las presentaciones multimedia para diferentes clases. Se discute si esta tendencia es beneficiosa o no. – teza odbiegająca od tematu (nie zapowiada struktury rozprawki).
Elementy tematu: (1) wady i (2) zalety przygotowywania prezentacji multimedialnych przez uczniów jako sposobu przekazywania wiedzy. Słowo presentación bez określeń multimedia, virtual, digital jest akceptowane, jeśli argumenty nie wykluczają, że chodzi o prezentacje multimedialne; akceptuje się wyrażenia presentación/proyecto multimedial.
Fragmenty zgodne z tematem, ale niebędące realizacją elementów (C, D): np. opis zastosowania prezentacji na lekcji bez wskazania, co jest wadą, a co zaletą; wady/zalety prezentacji przygotowanych nie przez uczniów (np. lekcje muzealne, prezentacje nauczycieli). Fragmenty odbiegające od tematu (X, Y): np. prezentacje w innych sferach niż zajęcia dydaktyczne (reklama, miejsca użyteczności publicznej), zalety lub wady innych sposobów przekazywania wiedzy (np. wykładów) bez nawiązania do prezentacji uczniów, wady/zalety internetu bez wyraźnego nawiązania do prezentacji. Fragmenty nie na temat: np. potrzeba zdobywania wiedzy, strony posiadania wyższego wykształcenia / kariery naukowej, opis ulubionego nauczyciela.
Podsumowanie: zgodność ocenia się względem rozwinięcia; jeśli w rozwinięciu są wady i zalety, a w podsumowaniu zdający pisze, zgodnie z argumentacją, że jest więcej zalet/wad, zakończenie jest zgodne z treścią i tematem. Przykład schematycznego zakończenia: En conclusión, está claro que las presentaciones multimedia preparadas por los alumnos tienen tanto aspectos positivos, como negativos. Rozprawka w formie listu (ze zwrotem rozpoczynającym i/lub kończącym) – segmentacja na poziomie 0.
ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY (temat 2)
W artykule zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu wskazanego w poleceniu; celem jest rzeczowe przedstawienie omawianej kwestii (artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji, komentarze, ocenę faktów, elementy opinii, próbę kształtowania opinii czytelników). Dobrze napisany artykuł ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika, wstęp zachęcający do przeczytania tekstu (np. fakt, anegdota, pytanie, barwny język) i może zawierać pytania zachęcające do dalszych rozważań.
Wstęp: zdający powinien zasygnalizować problem barier/trudności, na które napotykają osoby z niepełnosprawnościami (np. bariery architektoniczne, poczucie bezradności, brak pomocy i zrozumienia otoczenia), lub odnieść się do akcji związanych z niepełnosprawnością; nie musi użyć słowa discapacitado, ale z wstępu powinno wynikać, że chodzi o takie osoby. Może, ale nie musi, wspominać o udziale swojej klasy w akcji, jej przebiegu ani skutkach. Nie jest akceptowany wstęp, który w żaden sposób nie nawiązuje do problemu z tematu. Przykład wstępu zgodnego z tematem i ciekawego: Hace unos meses me rompí una pierna y me pusieron yeso. Cada vez que me paraba delante de unas escaleras, estas se convertían en un gran obstáculo. Entonces me di cuenta de las barreras a las que se enfrentan los discapacitados, y no durante unas semanas, sino toda su vida. Przykład wstępu schematycznego: El día 24 de abril organizamos en nuestra escuela una acción solidaria con los discapacitados.
Elementy tematu:
(1) opis przebiegu akcji uświadamiającej uczniom bariery, na które napotykają osoby z niepełnosprawnościami – np. miejsce i czas, uczestnicy i/lub organizatorzy, cel i program, zainscenizowane sytuacje (rekwizyty, adaptacja otoczenia), atmosfera, reakcje osób. Może dotyczyć jednego typu niepełnosprawności (np. osób niesłyszących, niewidomych, z niepełnosprawnością ruchową) albo jednego konkretnego problemu (np. braku windy). Zdający nie musi informować, że akcję zorganizowała jego klasa ani że była skierowana do uczniów, ale kontekst nie powinien tego wykluczać. Plan akcji, która dopiero ma się odbyć – maksymalnie poziom 1.
(2) skutki przeprowadzonej akcji – np. działania dyrekcji szkoły lub władz miasta ułatwiające życie osobom z niepełnosprawnościami, wpływ na relacje z uczniami z niepełnosprawnościami z klas integracyjnych; akceptuje się skutki w środowisku pozaszkolnym oraz opinię o zasadności podobnych akcji, pod warunkiem wspomnienia o skutkach akcji z polecenia. Jeśli cały ostatni akapit realizuje drugi element, jest traktowany jako rozwinięcie (zdający pominął zakończenie).
Fragmenty zgodne z tematem, ale niebędące realizacją elementów (C, D): np. czynności organizacyjne przed akcją lub po niej (przydział obowiązków, zdobywanie środków), powody zorganizowania akcji, problemy organizacyjne bez nawiązania do przebiegu, opinia o traktowaniu osób z niepełnosprawnościami i ich odbiorze w społeczeństwie. Fragmenty odbiegające od tematu (X, Y): np. opis innego rodzaju akcji związanych ze zdrowiem. Fragmenty nie na temat: np. promowanie wolontariatu bez nawiązania do problemów osób z niepełnosprawnościami. Nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Estimados Señores.
Wspólne dla obu tematów: fragmenty nie na temat nie są liczone w liczbie słów ani oceniane w zakresie i poprawności; fragment (1–2 zdania) pełniący funkcję logicznego łącznika uznaje się za zgodny z tematem; konsekwentne używanie niewłaściwego słowa kluczowego – maksymalnie poziom 1 danej części; ten sam fragment nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu i częścią wstępu/zakończenia; wydzielenie wstępu/zakończenia z dłuższego fragmentu jest dopuszczalne, ale wtedy segmentacja oceniana jest na 0; zgodność zakończenia ocenia się względem rozwinięcia.
Schemat punktowania
Wypowiedź ocenia się w czterech kryteriach: zgodność z poleceniem (0–5 pkt), spójność i logika wypowiedzi (0–2 pkt), zakres środków językowych (0–3 pkt), poprawność środków językowych (0–3 pkt). Razem 0–13 pkt.
ZGODNOŚĆ Z POLECENIEM (0–5 pkt)
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę liczbę zrealizowanych w wypowiedzi zdającego elementów treści (Tabela A) oraz elementów formy (Tabela B). Następnie przyznaje się punkty w kryterium zgodności z poleceniem zgodnie z Tabelą C.
Tabela A. Zgodność z poleceniem: elementy treści (R – rozprawka; A – artykuł)
| Elementy treści | Forma | 2 | 1 | 0 |
| 1. wstęp: właściwe i adekwatne do tematu rozpoczęcie wypowiedzi | R | teza zgodna z tematem ORAZ treścią wypowiedzi (teza „zapowiada” zawartość treściową oraz typ rozprawki) | teza nie jest w pełni poprawna, np. jest zgodna z tematem ALBO z treścią wypowiedzi; odbiegająca od tematu LUB treści wypowiedzi | brak tezy; teza niezgodna z tematem ORAZ treścią wypowiedzi; teza nieczytelna, niejasna, trudna do wskazania; wstęp niekomunikatywny |
| | A | wprowadzenie zgodne z tematem ORAZ np. ciekawe, oryginalne, zachęcające do czytania, w ciekawej formie (np. pytanie, cytat) | wprowadzenie nie jest w pełni poprawne, np. wprowadzenie zgodne z tematem, ale schematyczne ALBO bardziej typowe dla innego typu tekstu (np. rozprawki) ALBO ciekawe, oryginalne, ale odbiegające od tematu | brak wprowadzenia; wprowadzenie niezgodne z tematem, niejasne, nieczytelne, trudne do wskazania; wprowadzenie niekomunikatywne |
| 2. pierwszy element tematu; 3. drugi element tematu | R, A | wieloaspektowa ORAZ/LUB pogłębiona realizacja elementu (np. wsparta przykładami, szczegółowo omówiona) | powierzchowna realizacja elementu, wypowiedzi brak głębi, np. zdający podaje tylko „listę” argumentów/cech/określeń, żadnego nie rozwijając/uzasadniając | brak wypowiedzi LUB wypowiedź nie jest komunikatywna LUB wypowiedź nie jest związana z tematem / nie realizuje elementu; wypowiedź bardzo pobieżnie dotykająca tematu, np. zdający podaje tylko jeden argument/cechę/określenie, nie rozwijając go |
| 4. podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi | R, A | zakończenie zgodne z tematem oraz treścią wypowiedzi; jeżeli zdający powtarza wstęp – czyni to innymi słowami | zakończenie nie jest w pełni poprawne, np. jest zgodne z tematem ALBO treścią wypowiedzi; odbiega trochę od tematu LUB treści wypowiedzi; zdający stosuje zakończenie schematyczne (sztampowe) LUB powtarza wstęp praktycznie tymi samymi słowami | brak zakończenia LUB zakończenie nie jest komunikatywne LUB zakończenie jest jedynie luźno związane z tematem oraz treścią wypowiedzi (też jeśli nie jest zgodne) |
| 5. fragmenty odbiegające od tematu i/lub nie na temat | R, A | wypowiedź nie zawiera fragmentów odbiegających od tematu i/lub nie na temat | wypowiedź zawiera dłuższy fragment / nieliczne krótkie fragmenty odbiegające od tematu i/lub nie na temat | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
Tabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
| Elementy formy | Forma | 1 | 0 |
| 1. elementy charakterystyczne dla formy | R | teza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
| | A | wypowiedź jest zatytułowana | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
| 2. kompozycja | R, A | wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach wstępu, rozwinięcia i zakończenia | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
| 3. segmentacja | R, A | tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na akapity) jest konsekwentny | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
| 4. długość pracy | R, A | długość pracy mieści się w granicach 180–280 słów | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym podkryterium.
Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny elementów treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.
Tabela C
| Elementy treści | Elementy formy 4–3 | Elementy formy 2–1 | Elementy formy 0 |
| 10–9 | 5 pkt | 4 pkt | 3 pkt |
| 8–7 | 4 pkt | 3 pkt | 2 pkt |
| 6–5 | 3 pkt | 2 pkt | 1 pkt |
| 4–3 | 2 pkt | 1 pkt | 0 pkt |
| 2–1 | 1 pkt | 0 pkt | 0 pkt |
| 0 | 0 pkt | 0 pkt | 0 pkt |
Na przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.
SPÓJNOŚĆ I LOGIKA WYPOWIEDZI (0–2 pkt)
wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Jeśli w pracy występuje dłuższy niekomunikatywny fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej, przyznaje się 0 punktów.
W ocenie spójności bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu tekst funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami/akapitami tekstu. W ocenie logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest klarowna (np. czy nie jest jedynie zbiorem przypadkowo zebranych myśli, czy wnioski wynikają logicznie z przesłanek).
Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z: braku połączenia między częściami tekstu; odwoływania się do czegoś, co nie jest wcześniej wspomniane; nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych („przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny); błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują, że odbiorca gubi się, czytając tekst; poważnych zakłóceń komunikacji w tekście w wyniku błędów językowych; braku logiki w tekście, np. przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu, który tłumaczyłby taką właśnie realizację polecenia). Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność i logikę wypowiedzi. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać 2 punkty w tym kryterium.
ZAKRES ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH (0–3 pkt)
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję środków leksykalno-gramatycznych użytych w wypowiedzi.
szeroki zakres środków językowych; w pracy występują dość liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych.
zadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości.
ograniczony zakres środków językowych; w pracy użyte są głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości.
bardzo ograniczony zakres środków językowych; w pracy użyte są wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości.
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości stylu, wówczas liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć o 1 punkt (maksymalnie do zera). Za zbyt nieformalny język i/lub personalne rozważanie problemu w rozprawce, zwłaszcza typu „za i przeciw”, egzaminator odejmuje punkty w zakresie środków językowych (uchybienia w stylu).
POPRAWNOŚĆ ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH (0–3 pkt)
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne, leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne.
| Poprawność językowa (leksykalno-gramatyczna) | nieliczne błędy zapisu | liczne LUB bardzo liczne błędy zapisu |
| nieliczne błędy językowe | 3 pkt | 2 pkt |
| liczne błędy językowe | 2 pkt | 1 pkt |
| bardzo liczne błędy językowe | 1 pkt | 0 pkt |
W przypadku wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy do niższej lub wyższej kategorii punktowej decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację. Błędy interpunkcyjne traktowane są jako mniej istotne niż błędy ortograficzne. W wypowiedziach zdających ze stwierdzoną dysleksją w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt; jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się 0 punktów.
UWAGI DODATKOWE
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów we wszystkich kryteriach, jeżeli jest w całości nieczytelna LUB całkowicie niezgodna z poleceniem LUB niekomunikatywna dla odbiorcy (np. w całości napisana fonetycznie).
2. Praca, która zawiera fragmenty odtworzone z podręcznika, zadania zawartego w arkuszu egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane od innego zdającego, jest uznawana za niesamodzielną.
3. Jeżeli praca zawiera fragmenty na zupełnie inny temat, wyuczone na pamięć lub całkowicie nienawiązujące do polecenia, a jednocześnie zaburzające spójność i logikę tekstu, nie są one brane pod uwagę przy liczeniu wyrazów i ocenie zakresu oraz poprawności środków językowych.
4. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, przyznaje się 0 punktów za zakres i poprawność środków językowych.
5. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem, we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.
6. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp), przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
7. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem, we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie po 1 punkcie.
8. W ocenie poprawności środków językowych w wypowiedziach zdających ze stwierdzoną dysleksją nie bierze się pod uwagę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych; błąd ortograficzny zmieniający znaczenie wyrazu to błąd językowy.
9. Liczone są słowa oddzielone spacją, np. en casa (2 słowa), 10.01.2015 (1 słowo), 10 de enero de 2015 (5 słów); jako jeden wyraz liczy się słowa łączone dywizem, oznaczenia i symbole literowe, adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu. Adres i podpis nie są liczone w liście.
Komentarz. W rozprawce teza musi jasno zapowiadać strukturę „za i przeciw