Zadanie 10, specimen 2015, język niemiecki rozszerzony
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
13 punktówWypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200 do 250 słów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej w poleceniu. Zaznacz temat, który wybrałeś(-aś), zakreślając jego numer.
1. Kupon na wykonanie skoku na bungee lub skoku ze spadochronem stał się ostatnio popularnym prezentem urodzinowym wśród młodzieży. Czy taki prezent to dobry pomysł? Napisz rozprawkę na ten temat, rozważając go z punktu widzenia osoby kupującej prezent oraz osoby, która taki prezent otrzymuje.
2. Na jednej z niemieckich stron internetowych przeczytałeś(-aś) artykuł nastolatka, który narzeka na brak w jego dzielnicy miejsc, gdzie młodzi ludzie mogliby ciekawie spędzać czas wolny. Napisz list do gazety internetowej, w którym zaproponujesz różne sposoby rozwiązania tego problemu oraz opiszesz własne doświadczenie w organizacji klubu młodzieżowego w swojej okolicy.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający tworzy […] dłuższe wypowiedzi pisemne, bogate i spójne pod względem treści […].
Wymagania szczegółowe (rozprawka)
1. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych) […].
5.2.R. Zdający przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej tezie lub rozwiązaniu.
5.5. Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.
5.12. Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
5.13. Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.
Wymagania szczegółowe (list)
1. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych) […].
5.5. Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.
5.7. Zdający przedstawia zalety […] różnych rozwiązań […].
5.9. Zdający opisuje doświadczenia swoje i innych.
5.12. Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
5.13. Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.
Przykładowe wypowiedzi
Temat 1.
Extreme Sportarten werden bei Jugendlichen immer beliebter. Es ist daher kein Wunder, dass in letzter Zeit ein Fallschirmsprung zu einem populären Geburtstagsgeschenk wurde. Aber ist das eine gute Idee? Meiner Meinung nach ist es schwer, auf diese Frage eine eindeutige Antwort zu geben.
Für den Schenkenden ist es immer wichtig, dass sein Geschenk Freude bereitet und außergewöhnlich ist. Auf einen Fallschirmsprung trifft das zu, da er dem Beschenkten völlig neue Erfahrungen, wie das Gefühl der Freiheit, ermöglicht. Ein Fallschirmsprung ist ideal für Leute, die gierig nach Abenteuern und Nervenkitzel sind. Wenn sich der Beschenkte über den Sprung freut, gilt der Schenkende als originell, großzügig und einfach cool. Das Geschenk ist perfekt gelungen. Aus der Sicht des Schenkenden ist ein Fallschirmsprung daher ein gutes Geschenk.
Der Beschenkte kann das Geschenk jedoch unterschiedlich verstehen. Nicht alle werden sich darüber freuen. Manche sind sicher überrascht und begeistert: Sie wollten schon lange einmal etwas Neues ausprobieren, bis an ihre Grenzen gehen und ihre Schwächen überwinden. Dann ist das Geschenk perfekt. Andere aber können mit so einem Geschenk ein Dilemma haben und es nicht annehmen wollen. Es gefällt ihnen nicht, weil es gefährlich ist und sie ihr Leben nicht riskieren möchten. Und dann ist es für sie oft schwer, das Geschenk abzulehnen, weil sie weder als feige dastehen noch die Freundschaft gefährden wollen.
Bestimmt gefällt so ein Geschenk manchen, anderen aber vielleicht nicht. Wenn man sich als Schenkender zu einem solchen Geschenk entschließt, muss man sich überlegen, ob die Person, der man es geben möchte, sich darüber freuen wird.
Ocena wypowiedzi
Zgodność z poleceniem – 5 punktów:
elementy treści: teza adekwatna do tematu, zgodna z tematem oraz treścią rozprawki. Zdający rozpatruje problem zarówno z punktu widzenia osoby kupującej prezent, jak i osoby, która taki prezent otrzymuje. Argumentacja jest rozwinięta, przedstawiona z pozycji każdej ze stron. Podsumowanie wypowiedzi jest adekwatne do tematu i konsekwentnie wynika z całości pracy. Rozprawka nie zawiera fragmentów odbiegających od tematu.
elementy formy: poprawnie umiejscowiona teza, uwzględnione wszystkie części pracy (wstęp, rozwinięcie i zakończenie) z zachowaniem właściwych proporcji między nimi, pełna konsekwencja w układzie graficznym pracy, długość pracy w granicach określonych w poleceniu.
Spójność i logika wypowiedzi – 2 punkty: wypowiedź nie zawiera usterek w spójności i logice.
Zakres środków językowych – 3 punkty: szeroki zakres środków językowych, liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych (np. kein Wunder, dass … ein Fallschirmsprung zu einem populären Geburtstagsgeschenk wurde. Meiner Meinung nach ist es schwer, auf diese Frage eine eindeutige Antwort zu geben. … ideal für Leute, die gierig nach Abenteuern und Nervenkitzel sind. Wenn sich der Beschenkte über den Sprung freut, gilt der Schenkende als originell, großzügig und einfach cool. Sie wollten schon lange … bis an ihre Grenzen gehen und ihre Schwächen überwinden. Und dann ist es für sie oft schwer, das Geschenk abzulehnen, weil sie weder als feige dastehen noch die Freundschaft gefährden wollen.), zachowany jednorodny, stosowny styl.
Poprawność środków językowych – 3 punkty: brak błędów.
Uwagi dodatkowe:
Zaproponowany temat rozprawki wymaga od zdającego omówienia go z punktu widzenia osoby kupującej prezent oraz osoby obdarowanej. Są to dwa kluczowe elementy polecenia, które będą oceniane przez egzaminatora.
W temacie rozprawki postawione jest pytanie, które wymaga od zdającego wyrażenia własnej opinii. Odpowiadając na nie zdający może uznać tego rodzaju prezent jednoznacznie za dobry i konsekwentnie podać argumenty tylko na „tak”. Jeśli we wstępie taki prezent jest uznany przez zdającego za zły pomysł, to argumenty powinny wspierać tę tezę. Jeśli w pracy pojawiają się argumenty przeciwne do postawionej w rozprawce tezy, to zdający powinien uznać je za niezasadne. Zdający może również wyrazić opinię bardziej neutralną, tak jak jest to na przykład w ocenianej pracy. Należy zauważyć, że ten temat rozprawki nie wymaga od zdającego rozpatrywania argumentów za i przeciw, jest to tylko jedna z możliwych opcji. Jest istotne, aby wyrażona we wstępie opinia oraz podsumowanie były spójne z argumentacją przedstawioną w rozwinięciu.
Temat 2.
Sehr geehrte Damen und Herren,
ich freue mich, dass Sie das Thema Jugend und Freizeit behandeln. Da es mich sehr interessiert, möchte ich Ihnen meine Erfahrungen mitteilen. Ich bin der gleichen Meinung wie der Autor des Artikels: In unseren Städten gibt es zu wenige Möglichkeiten für Jugendliche, ihre Freizeit sinnvoll zu nutzen. Die vielen Spielplätze sind nicht für uns Teenager.
Wir dürfen uns aber nicht nur beklagen, sondern müssen die Sache selbst in die Hand nehmen. Es gibt verschiedene Möglichkeiten, das Problem zu lösen. Erstens muss man kreative Leute finden, die etwas für die Freizeitgestaltung in Jugendklubs tun möchten. Es wäre gut, wenn es erfahrene Leute wären, die auch eigene Hobbys haben. Zweitens müssen die Angebote die Bedürfnisse der Jugendlichen berücksichtigen. Das ist sehr wichtig. Für spannende Angebote werden sich bestimmt viele Jugendliche interessieren. Davon bin ich überzeugt.
Im Bereich der Freizeitgestaltung für Jugendliche habe ich ein bisschen Erfahrung in unserem Jugendklub gesammelt. Zusammen mit meinen Freunden haben wir ihn attraktiver gestaltet. Wir organisieren selbst coole Veranstaltungen, und einige Nachbarn helfen uns dabei. So haben wir z.B. eine Film-Arbeitsgemeinschaft, die auch selbst Filme dreht. Da kann man viel lernen. Wir haben einen Literaturkreis, eine Musikgruppe usw. Vor Kurzem haben wir sogar eine Schnitzeljagd durchgeführt. Bei der Vorbereitung hat jeder einen großen Beitrag geleistet. Wir hatten alle viel Spaß dabei.
Ich denke, wir müssen selbst etwas tun, damit sich etwas ändert. Viele Jugendliche wollen ihre Freizeit auf interessante Art und Weise verbringen und möchten sich dafür auch engagieren.
Mit freundlichen Grüßen
Ihr
XYZ
Ocena wypowiedzi
Zgodność z poleceniem – 5 punktów:
elementy treści: wstęp zgodny z tematem i treścią wypowiedzi, określający cel pisania listu, wieloaspektowa realizacja dwóch elementów tematu (zaproponowanie różnych sposobów rozwiązania problemu oraz opisanie własnych doświadczeń w organizacji klubu młodzieżowego w swojej okolicy), zakończenie zgodne z tematem i treścią wypowiedzi, praca nie zawiera fragmentów odbiegających od tematu;
elementy formy: odpowiedni zwrot rozpoczynający i kończący list, uwzględnione wszystkie części pracy (wstęp, rozwinięcie i zakończenie) z zachowaniem właściwych proporcji między nimi, pełna konsekwencja w układzie graficznym pracy, długość pracy w granicach określonych w poleceniu.
Spójność i logika wypowiedzi – 2 punkty: wypowiedź nie zawiera usterek w spójności i logice.
Zakres środków językowych – 3 punkty: szeroki zakres środków językowych, liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych (np. ich freue mich, dass Sie das Thema Jugend und Freizeit behandeln. … Erfahrungen mitteilen. Ich bin der gleichen Meinung wie …, zu wenige Möglichkeiten, ihre Freizeit sinnvoll zu nutzen, … nicht nur beklagen, sondern müssen die Sache selbst in die Hand nehmen. erstens muss man …, zweitens müssen die Angebote die Bedürfnisse der Jugendlichen berücksichtigen. es wäre gut, wenn es erfahrene Leute wären, die …, Bei der Vorbereitung hat jeder einen großen Beitrag geleistet. Viele Jugendliche wollen ihre Freizeit auf interessante Art und Weise verbringen …), zachowany jednorodny, stosowny styl.
Poprawność środków językowych – 3 punkty: brak błędów.
Schemat punktowania
Maksymalnie 13 pkt: zgodność z poleceniem 0–5, spójność i logika wypowiedzi 0–2, zakres środków językowych 0–3, poprawność środków językowych 0–3.
Kryteria oceniania wypowiedzi pisemnych na poziomie rozszerzonym
Zgodność z poleceniem (Elementy treści i formy)
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę elementy treści oraz elementy formy, które zostały zrealizowane w wypowiedzi, oraz jakość realizacji tych elementów.
Elementy treści. Realizację każdego z pięciu elementów treści ocenia się na skali 2–1–0 zgodnie z Tabelą A.
Tabela A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
| Elementy treści | Forma | 2 | 1 | 0 |
|---|---|---|---|---|
| 1. wstęp: właściwe i adekwatne do tematu rozpoczęcie wypowiedzi | R* | teza zgodna z tematem ORAZ treścią wypowiedzi (teza „zapowiada” zawartość treściową oraz typ rozprawki) | teza nie jest w pełni poprawna, np. jest zgodna z tematem ALBO z treścią wypowiedzi; odbiegająca od tematu LUB treści wypowiedzi | brak tezy; teza niezgodna z tematem ORAZ treścią wypowiedzi; teza nieczytelna, niejasna, trudna do wskazania; wstęp niekomunikatywny |
| 1. wstęp: właściwe i adekwatne do tematu rozpoczęcie wypowiedzi | A* | wprowadzenie zgodne z tematem ORAZ np. ciekawe, oryginalne, zachęcające do czytania, w ciekawej formie (np. pytanie, cytat) | wprowadzenie nie jest w pełni poprawne, np. wprowadzenie zgodne z tematem, ale schematyczne ALBO bardziej typowe dla innego typu tekstu (np. rozprawki) ALBO ciekawe, oryginalne, ale odbiegające od tematu | brak wprowadzenia; wprowadzenie niezgodne z tematem, niejasne, nieczytelne, trudne do wskazania; wprowadzenie niekomunikatywne |
| 1. wstęp: właściwe i adekwatne do tematu rozpoczęcie wypowiedzi | L* | wstęp zgodny z tematem i treścią wypowiedzi ORAZ wskazujący cel/powód pisania listu | wstęp nie jest w pełni poprawny, np. nie określa celu ALBO określa cel/powód pisania listu, ale odbiega od tematu ALBO cel nie jest określony jasno ALBO wstęp nie jest zgodny z treścią listu (np. zapowiada poparcie, a opisuje argumenty przeciwne) | brak wstępu; wstęp niezgodny z tematem, niejasny, nieczytelny, trudny do wskazania; wstęp niekomunikatywny |
| 2. pierwszy element tematu; 3. drugi element tematu | R, A, L | wieloaspektowa ORAZ/LUB pogłębiona realizacja elementu (np. wsparta przykładami, szczegółowo omówiona) | powierzchowna realizacja elementu, wypowiedzi brak głębi, np. zdający podaje tylko „listę” argumentów/cech/określeń, żadnego nie rozwijając/uzasadniając | brak wypowiedzi LUB wypowiedź nie jest komunikatywna LUB wypowiedź nie jest związana z tematem / nie realizuje elementu; wypowiedź bardzo pobieżnie dotykająca tematu, np. zdający podaje tylko jeden argument/cechę/określenie, nie rozwijając go |
| 4. podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi | R, A, L | zakończenie zgodne z tematem oraz treścią wypowiedzi; jeżeli zdający powtarza wstęp – czyni to innymi słowami | zakończenie nie jest w pełni poprawne, np. jest zgodne z tematem ALBO treścią wypowiedzi; odbiega trochę od tematu LUB treści wypowiedzi; zdający stosuje zakończenie schematyczne (sztampowe) LUB powtarza wstęp praktycznie tymi samymi słowami | brak zakończenia LUB zakończenie nie jest komunikatywne LUB zakończenie jest jedynie luźno związane z tematem oraz treścią wypowiedzi |
| 5. fragmenty odbiegające od tematu i/lub nie na temat | R, A, L | wypowiedź nie zawiera fragmentów odbiegających od tematu i/lub nie na temat | wypowiedź zawiera dłuższy fragment / nieliczne krótkie fragmenty odbiegające od tematu i/lub nie na temat | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny
Opisy w Tabeli A będą doprecyzowywane w odniesieniu do poszczególnych tematów w każdej sesji egzaminu maturalnego.
Elementy formy. Realizację każdego z czterech elementów formy ocenia się na skali 1–0 zgodnie z Tabelą B.
Tabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
| Elementy formy | Forma | 1 | 0 |
|---|---|---|---|
| 1. elementy charakterystyczne dla formy | R | teza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
| 1. elementy charakterystyczne dla formy | A | wypowiedź jest zatytułowana | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
| 1. elementy charakterystyczne dla formy | L | wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający i kończący | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
| 2. kompozycja | R, A, L | wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach wstępu, rozwinięcia i zakończenia | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
| 3. segmentacja | R, A, L | tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na akapity) jest konsekwentny | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
| 4. długość pracy | R, A, L | długość pracy mieści się w granicach 180–280 słów | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny elementów treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.
Tabela C
| Elementy treści | Elementy formy 4–3 | Elementy formy 2–1 | Elementy formy 0 |
|---|---|---|---|
| 10–9 | 5 pkt | 4 pkt | 3 pkt |
| 8–7 | 4 pkt | 3 pkt | 2 pkt |
| 6–5 | 3 pkt | 2 pkt | 1 pkt |
| 4–3 | 2 pkt | 1 pkt | 0 pkt |
| 2–1 | 1 pkt | 0 pkt | 0 pkt |
| 0 | 0 pkt | 0 pkt | 0 pkt |
Na przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.
Spójność i logika wypowiedzi
W ocenie spójności bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu tekst funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami i akapitami tekstu.
W ocenie logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest klarowna (np. czy nie jest jedynie zbiorem przypadkowo zebranych myśli, czy wnioski wynikają logicznie z przesłanek).
| 2 pkt | wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu |
| 1 pkt | wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu |
| 0 pkt | wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu |
Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję środków leksykalno-gramatycznych użytych w wypowiedzi.
| 3 pkt | szeroki zakres środków językowych; w pracy występują dość liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych |
| 2 pkt | zadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości |
| 1 pkt | ograniczony zakres środków językowych; w pracy użyte są głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości |
| 0 pkt | bardzo ograniczony zakres środków językowych; w pracy użyte są wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości |
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości stylu, wówczas liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć o 1 punkt (maksymalnie do zera).
Przez „naturalność” rozumiemy charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania znaczeń, natomiast przez „precyzyjne sformułowania” rozumiemy wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa swoistego dla tematu i unikanie słów oraz struktur o wysokim stopniu pospolitości, takich jak miły, interesujący, fajny.
Przez „stosowność” stylu rozumiemy dostosowanie przez zdającego środków językowych do wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumiemy konsekwentne posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity, jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.
Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne, leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.
| Poprawność językowa (leksykalno-gramatyczna) | Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna): nieliczne błędy zapisu | Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna): liczne LUB bardzo liczne błędy zapisu |
|---|---|---|
| nieliczne błędy językowe | 3 pkt | 2 pkt |
| liczne błędy językowe | 2 pkt | 1 pkt |
| bardzo liczne błędy językowe | 1 pkt | 0 pkt |
Uwagi dodatkowe
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest:
• nieczytelna LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy (np. napisana fonetycznie).
2. Praca napisana niesamodzielnie, np. zawierająca fragmenty odtworzone z podręcznika, zadania zawartego w arkuszu egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane od innego zdającego, jest powodem do unieważnienia części pisemnej egzaminu z języka obcego. W przypadku stwierdzenia podczas przeprowadzania egzaminu lub podczas sprawdzania pracy egzaminacyjnej niesamodzielnego rozwiązywania przez zdającego zadań zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dyrektor komisji okręgowej, w porozumieniu z dyrektorem Komisji Centralnej, unieważnia zdającemu część pisemną egzaminu maturalnego z danego przedmiotu.
3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 słów, przyznaje się 0 punktów za zakres i poprawność środków językowych.
4. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem, we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.
5. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp), przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
6. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem, we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie po 1 punkcie.
7. W ocenie poprawności językowej w wypowiedziach uczniów ze stwierdzoną dysleksją nie bierze się pod uwagę błędów zapisu.
Komentarz. Wypowiedź musi zawierać od 200 do 250 słów. Dla rozprawki kluczowe jest omówienie perspektywy zarówno kupującego, jak i obdarowanego oraz wyrażenie spójnej opinii. Dla listu wymagane są właściwe zwroty początkowe i końcowe (Sehr geehrte Damen und Herren, Mit freundlichen Grüßen). Zdający może wyrazić opinię neutralną, ale musi być konsekwentny między wstępem, argumentacją a podsumowaniem.