Zadanie 10, matura maj 2017, język niemiecki rozszerzony
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
13 punktówWypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200 do 250 słów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej w poleceniu. Zaznacz temat, który wybrałeś(-aś), zakreślając jego numer.
1. Władze Twojego miasta chcą zorganizować międzynarodową imprezę sportową. Rozgorzała dyskusja na ten temat. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz pozytywne i negatywne strony zorganizowania takiej imprezy.
2. W Twojej szkole odbędą się wybory do nowego samorządu uczniowskiego. Trwa kampania wyborcza. Napisz list otwarty do społeczności szkolnej, w którym:
• uzasadnisz swoje niezadowolenie z działalności obecnego samorządu uczniowskiego
• zachęcisz uczniów do udziału w kampanii wyborczej.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający tworzy […] dłuższe wypowiedzi pisemne, bogate i spójne pod względem treści […].
Wymagania szczegółowe (rozprawka)
1. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych) […].
5.2.R. Zdający przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej tezie lub rozwiązaniu.
5.5. Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.
5.12. Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
5.13. Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.
Wymagania szczegółowe (list)
1. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych) […].
5.5. Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.
5.7. Zdający przedstawia zalety […] różnych rozwiązań […].
5.9. Zdający opisuje doświadczenia swoje […].
5.12. Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
5.13. Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.
Dodatkowe uwagi dotyczące oceny elementów treści
ROZPRAWKA
Temat
Władze Twojego miasta chcą zorganizować międzynarodową imprezę sportową. Rozgorzała dyskusja na ten temat. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz pozytywne i negatywne strony zorganizowania takiej imprezy.
Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu, przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym zakończeniem.
Dobrze napisana rozprawka:
• omawia zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny; wszystkie jej części (wstęp, rozwinięcie, zakończenie) są podporządkowane jednej myśli głównej
• zawiera jasno sformułowaną tezę, odpowiednią do formy rozprawki
• charakteryzuje się stylem formalnym.
Teza
1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się do zamiaru zorganizowania międzynarodowej imprezy sportowej przez władze miasta, oraz zaznaczenie, że w pracy będą rozpatrywane pozytywne i negatywne strony tej imprezy (wymaga tego ten typ rozprawki), np. Der Stadtrat will im Juni eine internationale sportliche Veranstaltung organisieren. Das wird sicher das sportliche Leben unserer Stadt bereichern, aber man muss auch verschiedene Beschwerlichkeiten für die Bewohner berücksichtigen.
2. Opisanie problemu, który jest podany w temacie rozprawki, np. stwierdzenie, że organizacja sportowych imprez jest trudna, nie jest tezą.
3. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane będą wady i zalety. Na przykład: Władze miasta chcą, aby międzynarodowy maraton odbył się właśnie u nas. Jest dużo minusów takiej inicjatywy, ale trzeba przyznać, że plusów jest równie dużo. / Międzynarodowy mecz piłki nożnej w naszym mieście ma na pewno wiele zalet, ale spowoduje też wiele problemów.
4. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry pomysł?, uznaje się ją za odbiegającą od tematu.
5. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0 (np. rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).
6. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego zjawiska.
7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy bierze się pod uwagę jej zgodność z rozwinięciem wypracowania.
| Die Stadt möchte einen internationalen Basketball-Wettkampf in unserer Stadt veranstalten. Das hat sowohl positive als auch negative Seiten. | Teza zgodna z tematem, zapowiada strukturę rozprawki |
| Der Stadtrat will eine Schach-Veranstaltung in unserer Stadt organisieren. Das hat viele Vorteile, aber mit Nachteilen muss auch gerechnet werden. | Teza zgodna z tematem, zapowiada strukturę rozprawki |
| Es ist sehr schwer, internationale Leichtathletik-Wettkämpfe zu organisieren. | Brak tezy (To jest opinia.) |
| Die Tatsache, dass der Stadtrat im Juni eine internationale sportliche Veranstaltung in unserer Stadt organisieren will, ist sehr positiv. | Teza odbiegająca od tematu |
| In diesem Jahr findet in unserer Stadt eine internationale Schach-Veranstaltung statt. Ist das eine gute Idee? | Teza odbiegająca od tematu (nie zapowiada struktury rozprawki) |
| Zurzeit gibt es viele internationale Leichtathletik-Wettkämpfe. | Brak tezy |
| Sport ist sehr wichtig. Es wäre schwer, ohne Sport zu leben. | Teza niezgodna z tematem |
| Ist es gut oder schlecht, eine internationale Sportveranstaltung zu organisieren? | Teza odbiegająca od tematu (nie zapowiada struktury rozprawki) |
Elementy tematu
1. Elementami są: (1) pozytywne strony organizacji międzynarodowej imprezy sportowej przez władze miasta (2) negatywne strony organizacji międzynarodowej imprezy sportowej przez władze miasta.
2. Pozytywne i negatywne strony zorganizowania takiej imprezy mogą być rozpatrywane z punktu widzenia władz miasta, mieszkańców, sportowców.
Zgodność z tematem
Władze Twojego miasta chcą zorganizować międzynarodową imprezę sportową. Rozgorzała dyskusja na ten temat. („główka”) Napisz rozprawkę, w której przedstawisz pozytywne i negatywne strony zorganizowania takiej imprezy. (elementy tematu)
[Schemat CKE: fragmenty A, B – związane z „główką” i elementami tematu; C, D – związane z „główką”, ale nie z elementami tematu; X, Y – fragmenty odbiegające od tematu; poza nimi – fragmenty nie na temat.]
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
– powody organizacji takiej imprezy sportowej, bez nawiązywania do plusów lub minusów takiej imprezy, np. (rozgrywki sportowe między miastami)
– nawiązanie do doświadczeń miasta w dziedzinie organizacji (międzynarodowej) imprezy sportowej (bez wskazania na pozytywne lub negatywne strony organizowania takiej imprezy).
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami tematu (X, Y), np.
– relacja z obejrzanego meczu
– odniesienie się do inicjatyw władz miasta niezwiązanych z organizacją (międzynarodowych/sportowych) imprez.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy nawiasami kwadratowymi. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
– opis wydarzenia (które nie jest imprezą sportową, np. opis wydarzenia kulturalnego, …), które już się odbyło
– krytyka władz miasta za brak inicjatywy.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika, uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa, które jest kluczowe dla pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo element wstępu/zakończenia. Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja oceniana jest na 0.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę zgodność tej części pracy z rozwinięciem wypracowania.
2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje pozytywne i negatywne strony, a w podsumowaniu pisze, zgodnie z przedstawioną argumentacją, że jest więcej pozytywnych stron / negatywnych stron, takie zakończenie jest akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.
| Przykłady schematycznego zakończenia rozprawki | Przykłady zakończenia luźno związanego z tematem |
|---|---|
| Einerseits wird das sportliche Leben unserer Stadt bereichert, andererseits kommen Schwierigkeiten vor. | Zusammenfassend kann man sagen, dass die Veranstaltung sehr viele Vorteile hat und unsere Stadt braucht das. |
| Zusammenfassend gibt es sowohl Vorteile als auch Nachteile für solch eine sportliche Veranstaltung in unserer Stadt. | Ich hoffe, dass ich alle Nachteile dieser Sportveranstaltung gezeigt habe. |
LIST FORMALNY
Temat
W Twojej szkole odbędą się wybory do nowego samorządu uczniowskiego. Trwa kampania wyborcza. Napisz list otwarty do społeczności szkolnej, w którym:
– uzasadnisz swoje niezadowolenie z działalności obecnego samorządu uczniowskiego
– zachęcisz uczniów do udziału w kampanii wyborczej.
Dobrze napisany list formalny:
• zawiera we wstępie określenie celu, w jakim został napisany
• omawia dane zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny
• zawiera elementy typowe dla formy: odpowiedni zwrot rozpoczynający i kończący, akapity itp.
Wstęp
1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający powinien odnieść się do: (zbliżających się) wyborów do nowego samorządu uczniowskiego I/LUB trwającej kampanii wyborczej przed wyborami do nowego samorządu uczniowskiego I/LUB konieczności przeprowadzenia wyborów do nowego samorządu uczniowskiego.
Celem listu jest powiadomienie o wyborach do nowego samorządu uczniowskiego I/LUB zwrócenie uwagi społeczności szkolnej na trwającą kampanię wyborczą do samorządu uczniowskiego (zachęcenie uczniów do udziału w niej) I/LUB wyrażenie niezadowolenia z pracy dotychczasowego samorządu I/LUB inny logiczny, zgodny z tematem cel.
2. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do konkretnego uzasadnienia swojego niezadowolenia z działalności obecnego samorządu uczniowskiego, ani do zachęcania uczniów do udziału w kampanii wyborczej.
| Przykłady wstępów zgodnych z tematem | Przykłady wstępów odbiegających od tematu |
|---|---|
| Ich möchte Euch mitteilen, dass in unserer Schule die Wahlkampagne stattfindet. Es ist sehr wichtig für uns, gute Schülervertreter in unserer Schule zu haben, mit denen wir über alles sprechen können. | Wir bitten Euch, einen Vertreter auszuwählen, weil wir keinen haben. |
| Ich schreibe Euch, weil ich Euch bitten möchte, an der Wahlkampagne teilzunehmen. Wir brauchen „frisches Blut“ für unsere Vertretung. Wir wären dankbar, wenn Ihr uns dabei unterstützen würdet, die besten Vertreter auszuwählen. | Ich schreibe Euch, weil wir in den nächsten Tagen Wahlen haben. |
Elementy tematu
Elementami są: (1) uzasadnienie swojego niezadowolenia z działalności obecnego samorządu uczniowskiego; (2) zachęcenie uczniów do udziału w kampanii wyborczej.
(1) uzasadnienie swojego niezadowolenia z działalności obecnego samorządu uczniowskiego
Akceptowane są uzasadnienia odnoszące się do złej działalności obecnego samorządu uczniowskiego, np.:
• braku lub niewielu / nieatrakcyjnych inicjatyw obecnego samorządu / braku lub niedostatecznej realizacji złożonych obietnic / braku lub niedostatecznego zaangażowania w prace szkoły / braku lub nielicznych imprez organizowanych przez samorząd
• utrudnionego dostępu do obecnego samorządu uczniowskiego
• braku lub niewystarczających pozytywnych efektów działalności obecnego samorządu uczniowskiego
• braku lub niewystarczającego wsparcia uczniów ze strony obecnego samorządu uczniowskiego / braku lub niedostatecznego reprezentowania interesów uczniów
• złej sytuacji w szkole (funkcjonowanie, wystrój szkoły itd.).
Może to być również np. opis działalności samorządu uczniowskiego, który zdający zna z innej szkoły, w celu porównania.
(2) zachęcenie uczniów do udziału w kampanii wyborczej
Akceptowane są wszystkie możliwości zachęcenia uczniów do udziału w kampanii wyborczej, np.
• uświadomienie znaczenia uczestnictwa uczniów w kampanii wyborczej / w wyborach
• informacje o ciekawych wydarzeniach związanych z kampanią wyborczą
• powołanie się na opinie uczniów, przytoczenie życzeń/potrzeb/oczekiwań uczniów mających na celu poprawę sytuacji w szkole
• promowanie nowych kandydatów do samorządu uczniowskiego (opisy odnoszące się do charakteru, zachowania, działalności kandydatów, osiągnięć szkolnych i zdolności kandydatów, programu wyborczego).
Zgodność z tematem
W Twojej szkole odbędą się wybory do nowego samorządu uczniowskiego. Trwa kampania wyborcza. Napisz list otwarty do społeczności szkolnej, w którym: („główka”)
– uzasadnisz swoje niezadowolenie z działalności obecnego samorządu uczniowskiego (element 1.)
– zachęcisz uczniów do udziału w kampanii wyborczej. (element 2.)
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
– opisanie zasad przeprowadzania wyborów nowego samorządu uczniowskiego
– odniesienie się do doświadczeń związanych z poprzednimi wyborami do samorządu uczniowskiego
– opisanie kampanii wyborczej do samorządu uczniowskiego.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami tematu (X, Y), np.
– opis wydarzenia, święta szkolnego (bez odniesienia się do pracy obecnego samorządu uczniowskiego)
– charakterystyka społeczności uczniowskiej (bez odniesienia się do pracy obecnego samorządu uczniowskiego i nowych kandydatów do samorządu uczniowskiego)
– przedstawienie konfliktów społeczności uczniowskiej z rodzicami/nauczycielami.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego klamrą. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. W Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
– opis/ocena nauczycieli, lekcji
– opis budynku szkoły.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, praca zdającego jest kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika, uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa, które jest kluczowe dla pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo element wstępu/zakończenia. Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia).
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja oceniana jest na 0.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy bierze się pod uwagę zgodność tej części pracy z rozwinięciem wypracowania.
| Przykłady schematycznego zakończenia listu | Przykłady zakończenia luźno związanego z tematem |
|---|---|
| Ich hoffe, dass Ihr mit unserer Meinung einverstanden seid. In Erwartung einer aktiven Teilnahme verbleibe ich mit freundlichen Grüßen (podpis) | Die Schüler in unserer Schule haben heute viele Probleme. Wir brauchen neue Ideen. |
| Wir hoffen, dass Ihr auf unsere Bitte positiv reagiert. Mit freundlichen Grüßen (podpis) | Ich hoffe, dass Sie mich verstehen. Mein Traum ist es, eine gute Schule zu besuchen. |
Akceptujemy formalne i półformalne zwroty rozpoczynające list (np. Sehr geehrte Damen und Herren; Liebe Frau X) oraz zwroty kończące list (np. Hochachtungsvoll; Mit freundlichen Grüßen, Herzliche Grüße; Grüße)
Schemat punktowania
Maksymalnie 13 pkt: zgodność z poleceniem 0–5, spójność i logika wypowiedzi 0–2, zakres środków językowych 0–3, poprawność środków językowych 0–3.
Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.
Zgodność z poleceniem
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę liczbę zrealizowanych w wypowiedzi zdającego elementów treści (Tabela A) oraz elementów formy (Tabela B). Następnie przyznaje się punkty w kryterium zgodności z poleceniem zgodnie z tabelą C.
Tabela A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
| Elementy treści | Forma | 2 | 1 | 0 |
|---|---|---|---|---|
| 1. wstęp: właściwe i adekwatne do tematu rozpoczęcie wypowiedzi | R* | teza zgodna z tematem ORAZ treścią wypowiedzi (teza „zapowiada” zawartość treściową oraz typ rozprawki) | teza nie jest w pełni poprawna, np. jest zgodna z tematem ALBO z treścią wypowiedzi; odbiegająca od tematu LUB treści wypowiedzi | brak tezy; teza niezgodna z tematem ORAZ treścią wypowiedzi; teza nieczytelna, niejasna, trudna do wskazania; wstęp niekomunikatywny |
| 1. wstęp: właściwe i adekwatne do tematu rozpoczęcie wypowiedzi | A* | wprowadzenie zgodne z tematem ORAZ np. ciekawe, oryginalne, zachęcające do czytania, w ciekawej formie (np. pytanie, cytat) | wprowadzenie nie jest w pełni poprawne, np. wprowadzenie zgodne z tematem, ale schematyczne ALBO bardziej typowe dla innego typu tekstu (np. rozprawki) ALBO ciekawe, oryginalne, ale odbiegające od tematu | brak wprowadzenia; wprowadzenie niezgodne z tematem, niejasne, nieczytelne, trudne do wskazania; wprowadzenie niekomunikatywne |
| 1. wstęp: właściwe i adekwatne do tematu rozpoczęcie wypowiedzi | L* | wstęp zgodny z tematem i treścią wypowiedzi ORAZ wskazujący cel/powód pisania listu | wstęp nie jest w pełni poprawny, np. nie określa celu ALBO określa cel/powód pisania listu, ale odbiega od tematu ALBO cel nie jest określony jasno ALBO wstęp nie jest zgodny z treścią listu (np. zapowiada poparcie, a opisuje argumenty przeciwne) | brak wstępu; wstęp niezgodny z tematem, niejasny, nieczytelny, trudny do wskazania; wstęp niekomunikatywny |
| 2. pierwszy element tematu; 3. drugi element tematu | R, A, L | wieloaspektowa ORAZ/LUB pogłębiona realizacja elementu (np. wsparta przykładami, szczegółowo omówiona) | powierzchowna realizacja elementu, wypowiedzi brak głębi, np. zdający podaje tylko „listę” argumentów/cech/określeń, żadnego nie rozwijając/uzasadniając | brak wypowiedzi LUB wypowiedź nie jest komunikatywna LUB wypowiedź nie jest związana z tematem / nie realizuje elementu; wypowiedź bardzo pobieżnie dotykająca tematu, np. zdający podaje tylko jeden argument/cechę/określenie, nie rozwijając go |
| 4. podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi | R, A, L | zakończenie zgodne z tematem oraz treścią wypowiedzi; jeżeli zdający powtarza wstęp – czyni to innymi słowami | zakończenie nie jest w pełni poprawne, np. jest zgodne z tematem ALBO treścią wypowiedzi; odbiega trochę od tematu LUB treści wypowiedzi; zdający stosuje zakończenie schematyczne (sztampowe) LUB powtarza wstęp praktycznie tymi samymi słowami | brak zakończenia LUB zakończenie nie jest komunikatywne LUB zakończenie jest jedynie luźno związane z tematem oraz treścią wypowiedzi (też jeśli nie jest zgodne) |
| 5. fragmenty odbiegające od tematu i/lub nie na temat | R, A, L | wypowiedź nie zawiera fragmentów odbiegających od tematu i/lub nie na temat | wypowiedź zawiera dłuższy fragment / nieliczne krótkie fragmenty odbiegające od tematu i/lub nie na temat | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny
Tabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
| Elementy formy | Forma | 1 | 0 |
|---|---|---|---|
| 1. elementy charakterystyczne dla formy | R | teza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
| 1. elementy charakterystyczne dla formy | A | wypowiedź jest zatytułowana | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
| 1. elementy charakterystyczne dla formy | L | wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający i kończący | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
| 2. kompozycja | R, A, L | wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach wstępu, rozwinięcia i zakończenia | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
| 3. segmentacja | R, A, L | tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na akapity) jest konsekwentny | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
| 4. długość pracy | R, A, L | długość pracy mieści się w granicach 180–280 słów | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 punktów w danym podkryterium.
Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny elementów treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.
Tabela C.
| Elementy treści | Elementy formy 4–3 | Elementy formy 2–1 | Elementy formy 0 |
|---|---|---|---|
| 10–9 | 5 pkt | 4 pkt | 3 pkt |
| 8–7 | 4 pkt | 3 pkt | 2 pkt |
| 6–5 | 3 pkt | 2 pkt | 1 pkt |
| 4–3 | 2 pkt | 1 pkt | 0 pkt |
| 2–1 | 1 pkt | 0 pkt | 0 pkt |
| 0 | 0 pkt | 0 pkt | 0 pkt |
Na przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5 punktów, a elementy formy oceniono na 2 punkty, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.
Spójność i logika wypowiedzi
| 2 pkt | wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu |
| 1 pkt | wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu |
| 0 pkt | wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu |
Jeśli w pracy występuje dłuższy niekomunikatywny fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej, przyznaje się 0 punktów.
W ocenie spójności bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu tekst funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami/akapitami tekstu.
W ocenie logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest klarowna (np. czy nie jest jedynie zbiorem przypadkowo zebranych myśli, czy wnioski wynikają logicznie z przesłanek).
Dodatkowe uwagi dotyczące spójności
1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu; odwoływanie się do czegoś, co nie jest wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych („przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny), np. Sie möchten eine Sportveranstaltung für junge Leute machen. Das hat uns sehr gefallen.
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują, że odbiorca gubi się, czytając tekst
• poważnych zakłóceń komunikacji w tekście w wyniku błędów językowych
• braku logiki w tekście, np. przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania.
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać 2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się, czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy lub braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest sprzeczne z zasadami logiki.
6. Słowa napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.
Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję środków leksykalno-gramatycznych użytych w wypowiedzi.
| 3 pkt | szeroki zakres środków językowych; w pracy występują dość liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych |
| 2 pkt | zadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości |
| 1 pkt | ograniczony zakres środków językowych; w pracy użyte są głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości |
| 0 pkt | bardzo ograniczony zakres środków językowych; w pracy użyte są wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości |
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości stylu, wówczas liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć o 1 punkt (maksymalnie do zera).
Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania znaczeń, natomiast przez „precyzyjne sformułowania” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa swoistego dla tematu i unikanie słów oraz struktur o wysokim stopniu pospolitości, takich jak miły, interesujący, fajny.
Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity, jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.
Za zbyt nieformalny język i/lub personalne rozważanie problemu w rozprawce, zwłaszcza typu „za i przeciw”, egzaminator odejmuje punkty w zakresie środków językowych (uchybienia w stylu).
Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne, leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.
| Poprawność językowa (leksykalno-gramatyczna) | Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna): nieliczne błędy zapisu | Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna): liczne LUB bardzo liczne błędy zapisu |
|---|---|---|
| nieliczne błędy językowe | 3 pkt | 2 pkt |
| liczne błędy językowe | 2 pkt | 1 pkt |
| bardzo liczne błędy językowe | 1 pkt | 0 pkt |
1. W przypadku wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy do niższej lub wyższej kategorii punktowej decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne traktowane są jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających ze stwierdzoną dysleksją w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt. Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się 0 punktów.
Kwalifikowanie i oznaczanie błędów
| rodzaj błędu | sposób oznaczania | przykład |
|---|---|---|
| błąd językowy (leksykalny, gramatyczny) | podkreślenie linią prostą | Marek lubić czekoladę. |
| błąd językowy spowodowany brakiem wyrazu | znak √ w miejscu brakującego wyrazu | Marek √ czekoladę. |
| błąd ortograficzny | otoczenie słowa kołem | Słońce gżeje. |
| błąd językowy i ortograficzny w jednym słowie | podkreślenie linią prostą i otoczenie kołem | Słońce gżać w lecie. |
| błędy w spójności / logice | podkreślenie linią falistą | Założyłem kurtkę, bo było gorąco. |
| fragment odbiegający od tematu | otaczamy nawiasami kwadratowymi | Fragment odbiegający od tematu |
| fragment niezgodny z tematem | otaczamy chmurką | Fragment niezgodny z tematem |
| błędy interpunkcyjne | otoczenie zbędnego znaku kółkiem; znak √ w kółku w miejscu brakującego znaku | Było ciepło , i deszczowo. Zrobiłem to√ ponieważ… |
Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe i oznaczane poprzez podkreślenie wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane „pionową falą” na marginesie.
Uwagi dodatkowe
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów we wszystkich kryteriach, jeżeli jest
• w całości nieczytelna (pod pracą zapisuje się „praca w całości nieczytelna”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium) LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem (pod pracą zapisuje się „praca całkowicie niezgodna z poleceniem”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium) LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy, np. w całości napisana fonetycznie (pod pracą zapisuje się „praca całkowicie niekomunikatywna”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium).
2. Praca, która zawiera fragmenty odtworzone z podręcznika, zadania zawartego w arkuszu egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane od innego zdającego, jest uznawana za niesamodzielną.
3. Jeżeli praca zawiera fragmenty na zupełnie inny temat, wyuczone na pamięć lub całkowicie nienawiązujące do polecenia, a jednocześnie zaburzające spójność i logikę tekstu, są one otaczane kołem i nie są brane pod uwagę przy liczeniu wyrazów i ocenie zakresu środków językowych i poprawności środków językowych.
4. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 słów, przyznaje się 0 punktów za zakres i poprawność środków językowych.
5. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem, we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.
6. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp), przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
7. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem, we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie po 1 punkcie.
8. Słowa zapisane przy użyciu skrótów ‘textspeak’, np. gn8 (Gute Nacht), AWS (Auf Wiedersehen), GUK (Gruß und Kuss) należy oznaczyć jako błędy ortograficzne.
9. W ocenie poprawności środków językowych w wypowiedziach zdających ze stwierdzoną dysleksją nie bierze się pod uwagę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych. Błąd ortograficzny zmieniający znaczenie wyrazu w pracy zdającego z opinią o dysleksji to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności językowej.
Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z dysgrafią, dysortografią, afazją, z zaburzeniami komunikacji językowej, mózgowym porażeniem dziecięcym, a także prac zdających, którzy korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego oraz prac pisanych na komputerze.
10. W przypadku obniżenia punktacji w zakresie środków językowych za usterki stylistyczne, pod pracą zapisuje się „rażące uchybienia w stylu” i wskazuje rodzaj usterki. Samo użycie form skróconych nie jest traktowane jako rażące uchybienie.
11. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych, nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych, tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie, grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie Film, Zeitschrift, np. der Film „M jak miłość”, die Zeitschrift „Świat Dysku”.
Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż zdawany i nie podaje objaśnienia, całe wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd językowy, np. Ich lese Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie podkreślane jest linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy jest kluczowe dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie treści.
12. Praca w brudnopisie jest sprawdzana, jeżeli słowo Brudnopis przekreślono i obok zostało napisane Czystopis.
13. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w brudnopisie i zakreślił, która część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.
Uwagi dotyczące zasad liczenia słów w wypowiedziach zdających
1. Liczone są słowa oddzielone spacją. Przez słowo rozumie się jeden element oddzielony od innych przez biały obszar/spację, np. zu Hause (2 słowa), für die Arbeit (3 słowa), 10 Januar 2012 (3 słowa), 1780 (1 słowo), dreihundertsiebenundzwanzig (1 słowo).
2. Jako jeden wyraz liczone są
• słowa łączone dywizem, np. Rock-Hits, Wegwerf-Gesellschaft
• formy skrócone, np. geht’s, gibt’s
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu.
3. Cyfry rzymskie traktuje się jak pozostałe cyfry i liczby, np. XX (1 słowo), Wilhelm II. (2 słowa).
4. Adres i podpis nie są liczone w liście.
5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie słów symboli graficznych używanych w Internecie (np. „buźki”).
6. Uwzględnia się w liczbie słów wyrazy w języku innym niż język egzaminu, np. Ich lese Nowe Horyzonty. (4 słowa).
Komentarz. Dla rozprawki: teza musi zapowiadać strukturę rozprawki „za i przeciw