Zadanie 9, matura poprawkowa sierpień 2025, język polski podstawowy

2 pkttest historycznoliterackiśrednie (szac.)Sierpień (poprawkowy) 2025

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

2 punkty

Przeczytaj poniższy fragment utworu literackiego.

Henryk Sienkiewicz

Potop

– At! co wuj gadasz! Dalibóg, zlezę z woza i na konia siędę. Nie ja będę miał wuja na sumieniu, jeno pan hetman. Pókim żyw, nie będzie z tego nic!

– Nie, to nie! – rzekł Zagłoba. – Wolę to, że szczerze mówisz, chociaż pierwej byłem twym wujem niż Radziwiłł twoim hetmanem. A czy ty wiesz, Rochu, co to jest wuj?

– Wuj – to wuj.

– Bardzoś to roztropnie wykalkulował, ale przecie, gdzie ojca nie ma, tam, Pismo mówi: wuja słuchał będziesz. Jest to jakby rodzicielska władza, której grzech, Rochu, się sprzeciwić... Bo nawet i to zauważ, że kto się ożeni, ten snadnie ojcem być może; ale w wuju płynie ta sama krew, co w matce. Nie jestem ci wprawdzie bratem twej matki, ale moja babka musiała być ciotką twej babki; więc poznaj to, że powaga kilku pokoleń we mnie spoczywa, bo jako wszyscy na tym świecie jesteśmy śmiertelni, tedy władza z jednych na drugich przechodzi i ani hetmańska, ani królewska nie może jej negować, ani nikogo zmuszać, żeby się oponował. Co prawda, to święte! Mali hetman wielki, czy też, dajmy na to, polny prawo nakazać, nie już szlachcicowi i towarzyszowi, ale lada jakiemu ciurze, żeby się na ojca, matkę, na dziada albo na starą ociemniałą babkę porywał? Odpowiedz na to, Rochu! Mali prawo?

– Hę? – spytał sennym głosem Kowalski.

Henryk Sienkiewicz, Potop, t. 1, Warszawa 1977.

Wykaż, że w podanym fragmencie Potopu Henryka Sienkiewicza Zagłoba posługuje się argumentem odwołującym się do autorytetu i argumentem odwołującym się do emocji.

Zanim zaczniesz pisaćOpcjonalnie

Jak odpowiadać w teście historycznoliterackim

Krótkie zadania z lektur obowiązkowych i epok. Liczy się konkretna wiedza o utworze przywołana w odpowiedzi.

  1. Rozpoznaj utwór i epokę

    Fragment, ilustracja albo cytat odsyłają do konkretnej lektury. Zanim odpowiesz, ustal tytuł, autora i epokę.

  2. Odpowiedz na to, o co pytają

    Podaj bohatera, motyw albo cechę i od razu ją pokaż na przykładzie z utworu: wydarzenie, postawa, scena.

  3. Uzasadniaj znajomością lektury

    W zadaniach z uzasadnieniem punkt jest za odwołanie do treści całego utworu, nie tylko do fragmentu z arkusza.

Czego unikać

  • ogólników bez przykładu z lektury
  • mylenia bohaterów i autorów (błąd rzeczowy odbiera punkt)
  • odpowiedzi dłuższych niż miejsce w arkuszu: liczy się trafność

Za co są punkty

Zadania są za 1-2 punkty; razem ta część daje 15 punktów.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Argument odwołujący się do autorytetu:

- Zagłoba posługuje się argumentem odwołującym się do autorytetu, przekonując Rocha, że powinien słuchać się swojego wuja, bo tak nakazuje Pismo/Biblia / powołuje się na szacunek wobec minionych pokoleń i osób starszych / odwołuje się do autorytetu władzy rodzicielskiej i jej wyższości nad władzą hetmańską.

Argument odwołujący się do emocji:

- Zagłoba posługuje się argumentem odwołującym się do emocji poprzez wskazanie na świętość więzów krwi / tłumaczeniem Rochowi, że porywanie się na osoby bezbronne (ojca, matkę, dziada, starą ociemniałą babkę) jest haniebne.

Schemat punktowania

2 pkt

trafne wykazanie posługiwania się przez Zagłobę argumentem odwołującym się do autorytetu ORAZ argumentem odwołującym się do emocji.

1 pkt

trafne wykazanie posługiwania się przez Zagłobę argumentem odwołującym się do autorytetu ALBO trafne wykazanie posługiwania się przez Zagłobę argumentem odwołującym się do emocji.

0 pkt

odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.