Baza wiedzy · matura

Budowa kwiatu na maturze z biologii: elementy i ich funkcje

Kwiat to skrócony pęd służący do rozmnażania płciowego roślin nasiennych. U okrytonasiennych składa się z okwiatu (działki kielicha i płatki korony), pręcików (męskie: nitka i główka z pylnikami) i słupka (żeński: znamię, szyjka, zalążnia z zalążkami), osadzonych na dnie kwiatowym.

Sprawdzone 18 października 2026

Co trzeba umieć

  • Okwiat: działki kielicha (zwykle zielone, ochrona pąka) i płatki korony (często barwne, wabią zapylaczy). Gdy elementy są jednakowe, mówi się o okwiecie pojedynczym.
  • Pręcik: nitka i główka z pylnikami, w których powstają ziarna pyłku (mikrospory przekształcające się w gametofit męski).
  • Słupek: znamię (przyjmuje pyłek), szyjka, zalążnia z zalążkami. W zalążku powstaje woreczek zalążkowy (gametofit żeński).
  • Po zapłodnieniu: z zalążka powstaje nasienie, ze ściany zalążni owocnia, czyli owoc.
  • Podwójne zapłodnienie: jedna komórka plemnikowa łączy się z komórką jajową (zygota, 2n), druga z komórką centralną (bielmo wtórne, 3n).
  • Kwiaty obupłciowe i rozdzielnopłciowe, rośliny jednopienne i dwupienne, przystosowania do zapylania przez wiatr i owady.

Typowe pułapki

  • Mylenie zalążni z zalążkiem: z zalążni powstaje owoc, z zalążka nasienie.
  • Ploidalność bielma u okrytonasiennych: 3n.
  • Kwiaty wiatropylne mają zwykle niepozorny okwiat, dużo lekkiego pyłku i duże, pierzaste znamiona.

Zadania z matury

  1. 1.Zadanie 4.1, czerwiec 2026Dokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3. Topola osikowa jest A. jednopienna, B. dwupienna,…
  2. 2.Zadanie 6.1, czerwiec 2025Określ, który element (1.-5.) budowy morfologicznej kwiatu dwulistnika muszego naśladuje czułki, a który - odwłok samicy…
  3. 3.Zadanie 6.2, czerwiec 2025Wyjaśnij, na czym polega następująca adaptacja: Zapylone kwiaty dwulistnika muszego mają zapach taki jak zapłodnione samice…
  4. 4.Zadanie 6.3, czerwiec 2025Uzasadnij, że usuwanie krzewów i drzew ze stanowisk występowania dwulistnika muszego prowadzi do zwiększenia liczebności populacji…
  5. 5.Zadanie 18.1, maj 2025Rozstrzygnij, czy wytwarzanie form poduszkowatych wśród roślin wysokogórskich jest wynikiem konwergencji, czy - dywergencji.…20%wykonalność
  6. 6.Zadanie 18.2, maj 2025Podaj jeden przykład czynnika abiotycznego, do którego przystosowaniem jest występowanie u lepnicy bezłodygowej poduszkowatego…53%wykonalność
  7. 7.Zadanie 18.3, maj 2025Uzupełnij tabelę - określ zdolność do wytwarzania ziaren pyłku i owoców przez osobniki żeńskie i przez osobniki obupłciowe lepnicy…56%wykonalność
  8. 8.Zadanie 4.4, maj 2025Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące aktinidii smakowitej są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F…53%wykonalność
  9. 9.Zadanie 17.1, czerwiec 2023Wykaż, że usuwanie siewek drzew i krzewów na terenie występowania miodokwiatu krzyżowego w Puszczy Augustowskiej sprzyja…
  10. 10.Zadanie 17.2, czerwiec 2023Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Miodokwiat krzyżowy podlega ochronie na mocy konwencji CITES, co…

Zadania z arkuszy CKE z rozwiązaniem z klucza. Wykonalność to średni procent punktów zdobytych przez zdających (raporty CKE).

Najczęstsze pytania

Z czego zbudowany jest kwiat?

Z okwiatu (działki kielicha i płatki korony), pręcików, słupka i dna kwiatowego.

Co powstaje z zalążka, a co z zalążni?

Z zalążka nasienie, a ze ściany zalążni owocnia, czyli owoc.

Czytaj dalej