Zacznij za darmoZacznij

Fosforylacja substratowa, oksydacyjna i fotofosforylacja na maturze z biologii

Fosforylacja to przyłączenie reszty fosforanowej, w biologii najczęściej synteza ATP z ADP i fosforanu. Substratowa: grupa fosforanowa przechodzi bezpośrednio z substratu na ADP (glikoliza, cykl Krebsa). Oksydacyjna: ATP powstaje dzięki gradientowi protonów z łańcucha oddechowego i syntazie ATP. Fotofosforylacja: to samo w chloroplastach, napędzane światłem.

Sprawdzono 18.10.20261 min czytania

W tym artykule

Co trzeba umieć

  • Fosforylacja substratowa: bez udziału łańcucha transportu elektronów i syntazy ATP. Zachodzi w cytozolu (glikoliza) i w macierzy mitochondrium (cykl Krebsa). Działa też w warunkach beztlenowych, dlatego fermentacja daje trochę ATP.
  • Fosforylacja oksydacyjna: na grzebieniach mitochondrialnych (wewnętrzna błona). Elektrony z NADH i FADH2 płyną łańcuchem oddechowym do tlenu, energia przepompowuje protony do przestrzeni międzybłonowej, a ich powrót przez syntazę ATP napędza syntezę ATP (chemiosmoza). Daje najwięcej ATP w oddychaniu tlenowym.
  • Fotofosforylacja: w błonach tylakoidów, w fazie zależnej od światła fotosyntezy. Niecykliczna daje ATP i NADPH oraz uwalnia O2, cykliczna tylko ATP.
  • Wspólny mechanizm: oksydacyjna i fotofosforylacja wykorzystują gradient protonów i syntazę ATP.

Typowe pułapki

  • Przypisywanie fosforylacji substratowej mitochondrialnej syntazy ATP: substratowa jej nie potrzebuje.
  • Podawanie, że glikoliza zachodzi w mitochondrium: zachodzi w cytozolu.
  • W fotofosforylacji protony gromadzą się we wnętrzu tylakoidu, w mitochondrium w przestrzeni międzybłonowej.
  • Fermentacja nie zawiera fosforylacji oksydacyjnej.

Zadania z matury

Zadania z tego tematu

  1. 1.Zadanie 2.1, czerwiec 2024Wyjaśnij, dlaczego utlenienie jednej cząsteczki FADH2 prowadzi do syntezy mniejszej liczby cząsteczek ATP w porównaniu do…
  2. 2.Zadanie 2.2, czerwiec 2024Uzupełnij tabelę – uporządkuj kolejność zachodzenia etapów oddychania tlenowego oraz określ lokalizację każdego etapu w komórce…
  3. 3.Zadanie 2.3, czerwiec 2024Uzupełnij poniższe zdania tak, aby zawierały informacje prawdziwe dotyczące syntezy ATP podczas oddychania tlenowego. W każdym…
  4. 4.Zadanie 4.1, maj 2022Na podstawie schematu wyjaśnij, dlaczego do syntezy ATP w chloroplastach niezbędny jest przepływ elektronów przez łańcuch…25%wykonalność
  5. 5.Zadanie 4.2, maj 2022Określ, czy atrazyna zaburza syntezę ATP również w mitochondriach. Odpowiedź uzasadnij38%wykonalność
  6. 6.Zadanie 3.1, czerwiec 2021Wybierz i zaznacz rodzaj fosforylacji fotosyntetycznej przedstawionej na schemacie. Odpowiedź uzasadnij. A. fosforylacja cykliczna…
  7. 7.Zadanie 3.2, czerwiec 2021Wymień dwa produkty procesu przedstawionego na schemacie, które łącznie są określane jako „siła asymilacyjna”, oraz podaj, na…
  8. 8.Zadanie 2.1, czerwiec 2019Określ lokalizację białkowych kompleksów łańcucha oddechowego w komórce prokariotycznej i komórce eukariotycznej. W miejsce…
  9. 9.Zadanie 2.2, czerwiec 2019Wykaż związek między działaniem kompleksów białkowych łańcucha oddechowego, oznaczonych na schemacie cyframi I, III i IV, a…
  10. 10.Zadanie 2.3, czerwiec 2019Oceń, czy poniższe informacje dotyczące funkcjonowania łańcucha oddechowego są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest…

Zadania z arkuszy CKE z rozwiązaniem z klucza. Wykonalność to średni procent punktów zdobytych przez zdających (raporty CKE).

Najczęstsze pytania

Czym różni się fosforylacja substratowa od oksydacyjnej?

W substratowej fosforan przechodzi bezpośrednio z substratu na ADP (glikoliza, cykl Krebsa). W oksydacyjnej ATP powstaje w syntazie ATP dzięki gradientowi protonów wytworzonemu przez łańcuch oddechowy.

Gdzie zachodzi fosforylacja oksydacyjna?

Na wewnętrznej błonie mitochondrium (grzebieniach mitochondrialnych).

Czytaj dalej