Fotoperiodyzm: rośliny dnia długiego i krótkiego na maturze z biologii

Fotoperiodyzm to reakcja rośliny na długość dnia i nocy, najczęściej regulująca zakwitanie. Rośliny dnia długiego kwitną, gdy noc jest krótsza od nocy krytycznej, rośliny dnia krótkiego, gdy noc jest dłuższa od krytycznej. Rośliny neutralne kwitną niezależnie od długości dnia. Długość nocy roślina „mierzy” dzięki fitochromowi.

Sprawdzono 18.10.20261 min czytania

Co trzeba umieć

  • Noc krytyczna: to długość ciemności decyduje o kwitnieniu. Przerwanie długiej nocy krótkim błyskiem światła działa jak skrócenie nocy.
  • Fitochrom: barwnik w dwóch formach przechodzących w siebie pod wpływem światła czerwonego i dalekiej czerwieni.
  • Doświadczenia: matura często pokazuje wyniki naświetlania roślin w różnych układach dnia i nocy; trzeba ustalić typ rośliny i uzasadnić.
  • Znaczenie: synchronizacja kwitnienia z porą roku i z zapylaczami.

Typowe pułapki

  • Patrzenie na długość dnia zamiast nocy przy doświadczeniach z przerwaną nocą.
  • Uznanie rośliny neutralnej za dnia krótkiego, gdy kwitnie w każdym wariancie doświadczenia.

Zadania z matury

Zadania z tego tematu

  1. 1.Zadanie 5.1, czerwiec 2026Na podstawie przedstawionych informacji sformułuj wniosek z doświadczenia.
  2. 2.Zadanie 5.2, czerwiec 2026Uzasadnij, że w celu otrzymania wiarygodnych wyników było konieczne: 1. utrzymanie tej samej temperatury we wszystkich grupach 2.…
  3. 3.Zadanie 5.3, czerwiec 2026Dokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1. albo 2. Wyniki w próbie T2 były A. mniej B. bardziej…
  4. 4.Zadanie 5.4, czerwiec 2026Uzupełnij zdania. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz odpowiedź spośród oznaczonych literami C i D. Rośliny…
  5. 5.Zadanie 6.1, czerwiec 2019Na podstawie wyników wariantów A–C przeprowadzonego doświadczenia określ właściwości fotoperiodu konieczne do zakwitnięcia dalii.…
  6. 6.Zadanie 6.2, czerwiec 2019Na podstawie wyników wariantów B, D i E przeprowadzonego doświadczenia sformułuj wniosek dotyczący zależności między przerywaniem…
  7. 7.Zadanie 3.1, maj 2019Na podstawie schematu oceń, czy poniższe informacje dotyczące fitochromu są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa,…40%wykonalność
  8. 8.Zadanie 3.2, maj 2019Na podstawie przedstawionych informacji uzupełnij tabelę dotyczącą zakwitania roślin krótkiego dnia (RKD).33%wykonalność
  9. 9.Zadanie 7, czerwiec 2016Fotoperiodyzm jest wynikiem ewolucyjnego przystosowania się roślin do życia w warunkach panujących na określonych szerokościach…
  10. 10.Zadanie 17, maj 2015Rośliny dnia długiego to rośliny zakwitające podczas pory roku, w której dni są dłuższe od pewnej krytycznej wartości długości…36%wykonalność

Zadania z arkuszy CKE z rozwiązaniem z klucza. Wykonalność to średni procent punktów zdobytych przez zdających (raporty CKE).

Najczęstsze pytania

Co to są rośliny dnia długiego?

Rośliny, które zakwitają, gdy noc jest krótsza od nocy krytycznej, czyli w okresie długich dni.

Co mierzy roślina w fotoperiodyzmie?

Długość nieprzerwanej ciemności, dzięki fitochromowi.

Czytaj dalej