Najważniejsze informacje
| Autor | William Szekspir |
|---|---|
| Powstanie lub wydanie | ok. 1600 |
| Gatunek | tragedia |
| Epoka | renesans (teatr elżbietański) |
| Czas akcji | średniowiecze, czas nieokreślony |
| Miejsce akcji | Dania, zamek Elsynor |
| Bohaterowie | Hamlet, Klaudiusz, Gertruda, Ofelia, Poloniusz, Horacy, Laertes |
| Na maturze | lektura obowiązkowa na poziomie rozszerzonym |
| Zadania w arkuszach CKE | brak w naszej bazie |
Ściąga maturalna
Najkrótsza powtórka przed zadaniem. Nie zastąpi lektury: na maturze liczy się znajomość tekstu.
Plan wydarzeń
- Elsynor: duch zmarłego króla wyjawia synowi, że zabił go brat Klaudiusz, który przejął tron i poślubił królową Gertrudę.
- Hamlet przysięga zemstę i udaje obłęd; odtrąca Ofelię.
- Każe aktorom odegrać scenę zabójstwa („Pułapka na myszy”); reakcja Klaudiusza potwierdza winę.
- Nie zabija króla podczas modlitwy; w komnacie matki przebija ukrytego za kotarą Poloniusza.
- Klaudiusz wysyła go do Anglii z rozkazem zgładzenia; Hamlet odkrywa list i wraca.
- Ofelia po śmierci ojca traci rozum i tonie; scena na cmentarzu z czaszką Yoricka.
- Pojedynek z Laertesem: zatruty rapier i zatrute wino.
- Giną Gertruda, Laertes, Klaudiusz i Hamlet; władzę obejmuje Fortynbras.
Bohaterowie
- Hamlet
- książę myśliciel; rozdarty między obowiązkiem zemsty a wątpliwościami.
- Klaudiusz
- bratobójca i sprawny władca; dręczy go sumienie, ale nie odda zdobyczy.
- Gertruda
- matka; jej szybkie małżeństwo rani Hamleta.
- Ofelia
- posłuszna ojcu, kochająca Hamleta; ofiara cudzej gry.
- Poloniusz
- gadatliwy dworzanin i szpieg.
- Horacy
- wierny przyjaciel, który ma opowiedzieć prawdę.
Motywy i konteksty
- Zemsta i jej moralna cena
- Działanie kontra zwątpienie i refleksja
- Władza zdobyta zbrodnią
- Szaleństwo prawdziwe i udawane
Motywy z przykładem
| zemsta | Hamlet zwleka, Laertes działa od razu. |
|---|---|
| szaleństwo | obłęd udawany Hamleta i prawdziwy Ofelii. |
| teatr w teatrze | przedstawienie jako sposób dojścia do prawdy. |
| śmierć i marność | rozmowa z czaszką błazna na cmentarzu. |
| władza | Dania jako więzienie pełne podsłuchujących. |
Konteksty do wypracowania
- tragedia elżbietańska; monolog „Być albo nie być” jako pytanie o sens działania
- hamletyzm: niezdolność do czynu z nadmiaru refleksji
- Kordian i inni bohaterowie romantyczni jako spadkobiercy Hamleta
- „Makbet”: zbrodnia dla władzy widziana od strony sprawcy
Pasuje do tematów wypracowań: Człowiek wobec zła; Bunt i samotność jednostki; Władza; Granice poznania.
Tematy wypracowań z tą lekturą
Tematy z arkuszy CKE, w których ta lektura jest wskazana z tytułu. Każdy prowadzi do zadania z wymaganiami i kryteriami oceniania.
- Specimen 2023, poziom rozszerzony, temat 2: Kształtowanie własnej tożsamości […] wiąże się z poczuciem odkrywania „ja” i własnego miejsca na świecie, poczuciem bycia całością oraz tworzeniem fundamentów do dalszego rozwoju. Poszukiwanie tożsamości jest jednym z najistotniejszych i najtrudniejszych zadań w ciągu całego życia człowieka. To, kim się czujemy, z jakimi wartościami się utożsamiamy, wpływa na nasze wybory życiowe, pełnione funkcje w społeczeństwie, wchodzenie w nowe role i determinuje naszą przyszłość. (Mirosław Babiarz, Paweł Garbuzik)
Najczęstsze pytania
Czy Hamlet jest lekturą obowiązkową na maturze?
Tak. Według informatora CKE to lektura obowiązkowa na poziomie rozszerzonym.
Czy Hamlet była na maturze?
W arkuszach CKE w naszej bazie nie znaleźliśmy zadania, które odwołuje się do tej lektury wprost. Może pojawić się na maturze ustnej albo jako lektura do wyboru w wypracowaniu.