Zacznij za darmoZacznij

Baza wiedzy · matura

Poli(kwas mlekowy) PLA na maturze z chemii: polikondensacja i biodegradacja

Poli(kwas mlekowy), PLA, to poliester zbudowany z reszt kwasu mlekowego (kwasu 2-hydroksypropanowego). Powstaje w reakcji polikondensacji: grupa –OH jednej cząsteczki reaguje z grupą –COOH drugiej, tworząc wiązanie estrowe i wydzielając wodę. PLA jest biodegradowalny i otrzymuje się go z surowców roślinnych.

Sprawdzone 18 października 2026

Co trzeba umieć

  • Monomer: kwas mlekowy CH3–CH(OH)–COOH, ma grupę hydroksylową i karboksylową, więc może tworzyć łańcuch estrowy.
  • Polikondensacja a poliaddycja: w polikondensacji wydziela się mała cząsteczka (tu woda), w poliaddycji nie.
  • Mer: fragment –O–CH(CH3)–CO– powtarzający się w łańcuchu.
  • Hydroliza: wiązania estrowe ulegają hydrolizie, co odpowiada za rozkład PLA w środowisku.
  • Chiralność: kwas mlekowy ma asymetryczny atom węgla (dwa enancjomery).

Typowe pułapki

  • Rysowanie meru z grupą –OH i –COOH zamiast wiązania estrowego.
  • Nazywanie reakcji otrzymywania PLA polimeryzacją addycyjną.

Zadania z matury

  1. 1.Zadanie 25.1, maj 2025Uzupełnij poniższy schemat tak, aby przedstawiał on wzory obu enancjomerów kwasu mlekowego.60%wykonalność
  2. 2.Zadanie 25.2, maj 2025Napisz wzór półstrukturalny (grupowy) poli(kwasu mlekowego).15%wykonalność
  3. 3.Zadanie 26, maj 2025Rozstrzygnij, do której probówki (I, II albo III) wprowadzono roztwór kwasu mlekowego. Napisz w formie cząsteczkowej równanie…22%wykonalność
  4. 4.Zadanie 20.1, czerwiec 2024Uzupełnij tabelę. Wpisz nazwy kwasów, które były obecne w zlewkach I, II i III.
  5. 5.Zadanie 20.2, czerwiec 2024Podczas drugiej próby w dwóch probówkach zaobserwowano zmiany świadczące o przebiegu reakcji chemicznej. Uzupełnij poniższe…
  6. 6.Zadanie 21, czerwiec 2024Poniżej przedstawiono wzór pewnego polimeru: Napisz nazwę systematyczną monomeru o budowie łańcuchowej, z którego można otrzymać…
  7. 7.Zadanie 28, maj 2023Do reaktora o pojemności 4,0 dm3 wprowadzono gazowe substraty: 0,40 mol CO i 0,20 mol Cl2. Gdy w…39%wykonalność
  8. 8.Zadanie 29, maj 2023Napisz równanie reakcji fosgenu z metanolem w stosunku molowym 1 : 2. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków…26%wykonalność
  9. 9.Zadanie 30, maj 2023Bisfenol A, którego wzór przedstawiono poniżej, stosuje się do otrzymywania poliwęglanu. W tym celu bisfenol A poddaje się…22%wykonalność
  10. 10.Zadanie 39, czerwiec 2018Napisz równanie reakcji fermentacji mlekowej laktozy – uzupełnij poniższy schemat. Zastosuj wzór półstrukturalny (grupowy) kwasu…

Zadania z arkuszy CKE z rozwiązaniem z klucza. Wykonalność to średni procent punktów zdobytych przez zdających (raporty CKE).

Najczęstsze pytania

Jak powstaje poli(kwas mlekowy)?

W polikondensacji kwasu mlekowego: grupy –OH i –COOH tworzą wiązania estrowe, a wydziela się woda.

Dlaczego PLA jest biodegradowalny?

Bo jego wiązania estrowe ulegają hydrolizie, a produkty rozkładu są przetwarzane przez mikroorganizmy.

Czytaj dalej