Baza wiedzy · matura

Porosty jako organizmy symbiotyczne na maturze z biologii

Porost to organizm złożony z grzyba (mykobiontu) i glonu lub sinicy (fotobiontu) żyjących w symbiozie (mutualizmie). Glon albo sinica przeprowadza fotosyntezę i dostarcza związków organicznych, a grzyb zapewnia wodę, sole mineralne i ochronę. Porosty są bioindykatorami czystości powietrza, bo są wrażliwe na tlenek siarki(IV).

Sprawdzone 18 października 2026

Co trzeba umieć

  • Partnerzy: grzyb (najczęściej z workowców) i zielenica albo sinica.
  • Korzyści: fotobiont daje cukry, grzyb chroni przed wysychaniem i dostarcza wodę i sole mineralne.
  • Pionierzy: porosty zasiedlają nagie skały, rozpoczynając tworzenie gleby (sukcesja pierwotna).
  • Skala porostowa: obecność i rodzaj porostów (skorupiaste, listkowate, krzaczkowate) pozwala ocenić zanieczyszczenie powietrza SO2. Najbardziej wrażliwe są porosty krzaczkowate.
  • Rozmnażanie: wegetatywne, m.in. przez urwistki i wyrostki.

Typowe pułapki

  • Nazywanie porostu rośliną.
  • Mylenie mutualizmu z komensalizmem: w porostach korzystają oba organizmy.

Zadania z matury

  1. 1.Zadanie 20.1, czerwiec 2025Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące przeprowadzonych obserwacji są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe,…
  2. 2.Zadanie 20.2, czerwiec 2025Uzasadnij, że opisana obserwacja jest dowodem na działanie doboru naturalnego, a nie - doboru sztucznego.
  3. 3.Zadanie 20.3, czerwiec 2025Opisz doświadczenie pozwalające na weryfikację hipotezy, że w zanieczyszczonym środowisku jasne owady częściej padają ofiarami…
  4. 4.Zadanie 5.4, maj 2025Rozstrzygnij, czy obydwa opisane powyżej gatunki raków - rak szlachetny i rak pręgowaty - mogą służyć jako gatunki wskaźnikowe…60%wykonalność
  5. 5.Zadanie 20.2, czerwiec 2018Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące rdestowca ostrokończystego są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe,…
  6. 6.Zadanie 23.1, czerwiec 2018Na podstawie tekstu oceń, czy poniższe informacje dotyczące dębika ośmiopłatkowego, występującego w górach Europy, są prawdziwe.…
  7. 7.Zadanie 23.2, czerwiec 2018Określ, jakie znaczenie dla dębika ośmiopłatkowego ma symbioza z bakteriami wiążącymi azot atmosferyczny.
  8. 8.Zadanie 21.1, czerwiec 2017Na podstawie tekstu uzupełnij tabelę: wpisz w każdym z jej wierszy nazwę zależności międzygatunkowych, które występują między…
  9. 9.Zadanie 21.2, czerwiec 2017Zaznacz prawidłowe dokończenie poniższego zdania. Kozica tatrzańska jest uważana za podgatunek reliktowy, ponieważ A. jej…
  10. 10.Zadanie 21.3, czerwiec 2017Wyjaśnij, dlaczego stosunkowo niewielka liczebność populacji kozic tatrzańskich jest zagrożeniem dla tego gatunku. Uwzględnij…

Zadania z arkuszy CKE z rozwiązaniem z klucza. Wykonalność to średni procent punktów zdobytych przez zdających (raporty CKE).

Najczęstsze pytania

Dlaczego porosty są organizmami symbiotycznymi?

Bo są złożone z grzyba i glonu lub sinicy, które żyją razem i oba odnoszą korzyść.

Dlaczego porosty są bioindykatorami?

Bo są wrażliwe na zanieczyszczenie powietrza, zwłaszcza tlenkiem siarki(IV); ich brak albo obecność świadczy o czystości powietrza.

Czytaj dalej