Co trzeba umieć
- Przeobrażenie zupełne: stadium poczwarki, w którym przebudowuje się całe ciało. Larwa i dorosły często mają inny pokarm i środowisko, więc nie konkurują ze sobą.
- Przeobrażenie niezupełne: larwa przypomina dorosłego, rośnie przez kolejne linienia, a skrzydła rozwijają się stopniowo.
- Rozwój złożony a prosty: rozwój złożony to rozwój z przeobrażeniem (z larwą), rozwój prosty to taki, w którym z jaja wychodzi osobnik podobny do dorosłego.
- Regulacja hormonalna: linienie wywołuje ekdyzon, a hormon juwenilny utrzymuje cechy larwalne; spadek hormonu juwenilnego pozwala na przeobrażenie.
- Przykłady: zupełne: motyle, chrząszcze, błonkówki, muchówki; niezupełne: ważki, szarańczaki, karaczany, pluskwiaki.
Typowe pułapki
- Nazywanie larwy owada z przeobrażeniem niezupełnym poczwarką.
- Zaliczanie płazów do przeobrażenia zupełnego: u płazów mówi się o rozwoju złożonym z przeobrażeniem, ale pojęcia zupełne i niezupełne dotyczą owadów.
- Mylenie rozwoju złożonego z niezupełnym.
Zadania z matury
Zadania z tego tematu
- 1.Zadanie 6.1, czerwiec 2026Sformułuj wniosek z przeprowadzonego eksperymentu.
- 2.Zadanie 6.2, czerwiec 2026Określ, w jakim celu po trzech dniach od wprowadzenia na hipokotyle roślin larw śmietki kapuścianej usunięto z liści owady - larwy…
- 3.Zadanie 6.3, czerwiec 2026Uzasadnij, że zastosowanie wielokrotnych powtórzeń w przedstawionym doświadczeniu było konieczne, aby uzyskane wyniki były…
- 4.Zadanie 6.4, czerwiec 2026Dokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1. albo 2. U śmietki kapuścianej występuje rozwój złożony z…
- 5.Zadanie 6.3, maj 2025Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące zaskrońca zwyczajnego są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F…61%wykonalność
- 6.Zadanie 10.3, czerwiec 2024Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz odpowiedź 1., 2. albo 3. Motyl P. androgeus przechodzi przeobrażenie
- 7.Zadanie 7.3, maj 2022Określ typ przeobrażenia występujący u muchówki z rodzaju Chiastocheta. Odpowiedź uzasadnij. Typ przeobrażenia: 40%wykonalność
- 8.Zadanie 7.1, czerwiec 2021Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz odpowiedź 1., 2. albo 3. Kolczurka klapowana jest rośliną
- 9.Zadanie 7.2, czerwiec 2021Wypisz z tekstu dwie cechy kolczurki klapowanej, które sprawiają, że wygrywa ona konkurencję z gatunkami rodzimymi, oraz określ, w…
- 10.Zadanie 7.1, czerwiec 2018Uzupełnij poniższe zdania tak, aby poprawnie opisywały mechanizm osmoregulacji u węgorza. Podkreśl w każdym nawiasie właściwe…
Zadania z arkuszy CKE z rozwiązaniem z klucza. Wykonalność to średni procent punktów zdobytych przez zdających (raporty CKE).
Najczęstsze pytania
Czym różni się przeobrażenie zupełne od niezupełnego?
Przeobrażenie zupełne ma stadium poczwarki, a larwa nie przypomina postaci dorosłej. W niezupełnym poczwarki nie ma, a larwa jest podobna do dorosłego.
Jakie owady mają przeobrażenie zupełne?
Między innymi motyle, chrząszcze, błonkówki (pszczoły, mrówki) i muchówki.