Baza wiedzy · matura

Restytucja a reintrodukcja gatunku na maturze z biologii

Reintrodukcja to ponowne wprowadzenie gatunku na obszar, na którym kiedyś żył, ale z którego wyginął (np. żubry wypuszczone do Puszczy Białowieskiej w 1952 r.). Restytucja to szersze pojęcie: odtworzenie populacji gatunku zagrożonego, zwykle przez hodowlę lub rozmnażanie w niewoli, a potem wzmocnienie albo odtworzenie populacji w naturze.

Sprawdzone 18 października 2026

Co trzeba umieć

  • Ochrona in situ i ex situ: in situ w naturalnym środowisku (parki narodowe, rezerwaty), ex situ poza nim (ogrody zoologiczne, ogrody botaniczne, banki nasion). Restytucja często zaczyna się ex situ.
  • Przykłady z Polski: żubr (odtworzony z osobników hodowanych w niewoli, potem reintrodukowany), bóbr europejski, sokół wędrowny, ryś.
  • Warunki powodzenia: usunięcie przyczyny wyginięcia, odpowiednie siedlisko, zmienność genetyczna populacji.
  • Introdukcja: wprowadzenie gatunku na obszar, na którym nigdy wcześniej nie występował; może prowadzić do inwazji gatunków obcych.

Typowe pułapki

  • Mylenie reintrodukcji z introdukcją.
  • Pomijanie problemu niskiej zmienności genetycznej przy odtwarzaniu gatunku z kilku osobników (efekt założyciela).

Zadania z matury

  1. 1.Zadanie 19.1, maj 2025Wyjaśnij, dlaczego podczas reintrodukcji szpaka balijskiego powinny być uwalniane osobniki pochodzące nie tylko z lokalnych…28%wykonalność
  2. 2.Zadanie 19.2, maj 2025Przedstaw znaczenie wpisania szpaka balijskiego do załącznika I konwencji waszyngtońskiej (CITES) dla skutecznej ochrony tego…42%wykonalność
  3. 3.Zadanie 20.2, czerwiec 2018Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące rdestowca ostrokończystego są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe,…

Zadania z arkuszy CKE z rozwiązaniem z klucza. Wykonalność to średni procent punktów zdobytych przez zdających (raporty CKE).

Najczęstsze pytania

Czym różni się restytucja od reintrodukcji?

Reintrodukcja to wprowadzenie gatunku z powrotem na obszar, na którym wyginął. Restytucja to szersze odtwarzanie populacji gatunku, zwykle przez hodowlę i późniejsze wypuszczanie osobników.

Podaj przykład reintrodukcji w Polsce.

Żubr: po wyginięciu w naturze odtworzono go z osobników z hodowli i wypuszczono do Puszczy Białowieskiej.

Czytaj dalej