Baza wiedzy · matura

Rośliny jednoliścienne a dwuliścienne: różnice na maturze z biologii

Jednoliścienne i dwuliścienne różnią się przede wszystkim liczbą liścieni w zarodku (jeden albo dwa), unerwieniem liści (równoległe albo siateczkowate), układem wiązek przewodzących w łodydze i systemem korzeniowym (wiązkowy albo palowy).

Sprawdzone 18 października 2026

Co trzeba umieć

CechaJednoliścienneDwuliścienne
liścienie w zarodkujedendwa
unerwienie liścizwykle równoległezwykle siateczkowate
wiązki w łodydzerozproszoneułożone w pierścień
kambium i przyrost na grubośćzwykle brakjest (wiele gatunków)
system korzeniowywiązkowypalowy
liczba elementów kwiatuzwykle wielokrotność 3zwykle wielokrotność 4 albo 5
  • Przykłady jednoliściennych: trawy i zboża, lilie, tulipany, storczyki, palmy.
  • Przykłady dwuliściennych: fasola, róża, dąb, słonecznik, mniszek.

Typowe pułapki

  • Pojedyncza cecha nie zawsze rozstrzyga (są wyjątki), dlatego w zadaniach warto podać dwie cechy.
  • Zboża to jednoliścienne, choć są „roślinami uprawnymi” jak fasola.
  • Przyrost wtórny na grubość: drzewa iglaste też go mają, ale to nagonasienne, a nie dwuliścienne.

Zadania z matury

  1. 1.Zadanie 4.1, czerwiec 2024Podaj nazwy tkanek roślinnych oznaczonych na mikrofotografii cyframi 1 i 2. 12
  2. 2.Zadanie 4.2, czerwiec 2024Wyjaśnij, w jaki sposób parowanie wody przez aparaty szparkowe liścia przyczynia się do transportu wody w łodydze.
  3. 3.Zadanie 7.1, maj 2022Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3. Pełnik europejski należy do klasy roślin57%wykonalność
  4. 4.Zadanie 6.1, czerwiec 2021Podaj nazwy tkanek oznaczonych na rysunku literami X i Y. X: Y:
  5. 5.Zadanie 6.2, czerwiec 2021Określ, do której grupy tkanek – stałych czy twórczych – należy miazga, oraz podaj jej funkcję w rozwoju rośliny. Grupa tkanek:…
  6. 6.Zadanie 6.3, czerwiec 2021Podaj nazwy lub oznaczenia literowe dwóch tkanek widocznych na rysunku, które są utworzone z komórek o ścianach wysyconych…
  7. 7.Zadanie 6.4, czerwiec 2021Oceń, które informacje dotyczące wiązek przewodzących roślin są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F –…
  8. 8.Zadanie 7, czerwiec 2020Na schemacie przedstawiono budowę i działanie aparatu szparkowego rośliny dwuliściennej. Na podstawie: http://www.studyrankers.com…7%wykonalność
  9. 9.Zadanie 9.2, czerwiec 2020Zaznacz klasę roślin okrytonasiennych, do której należy rzodkiewnik. Odpowiedź uzasadnij, podając dwie, widoczne na rysunku, cechy…23%wykonalność
  10. 10.Zadanie 8.1, maj 2018Podaj jedną cechę budowy morfologicznej zarodka gryki odróżniającą go od zarodków pozostałych roślin zbożowych zaliczanych do…26%wykonalność

Zadania z arkuszy CKE z rozwiązaniem z klucza. Wykonalność to średni procent punktów zdobytych przez zdających (raporty CKE).

Najczęstsze pytania

Jak odróżnić roślinę jednoliścienną od dwuliściennej?

Po liściach (równoległe albo siateczkowate unerwienie), korzeniach (wiązkowy albo palowy system), wiązkach w łodydze (rozproszone albo w pierścieniu) i liczbie elementów kwiatu.

Czy kukurydza jest jednoliścienna?

Tak, jak wszystkie trawy i zboża.

Czytaj dalej