Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Polecenie
Wybierz jeden z podanych tematów i napisz wypracowanie.
Materiał źródłowy do tematu 1.
Wykres. Wartość średniego wynagrodzenia 10% osób najbogatszych w stosunku do średniego wynagrodzenia 10% osób najbiedniejszych w krajach OECD [dane z raportu z 2008 roku]

Temat 1.
Struktura klasowo-warstwowa współczesnego społeczeństwa polskiego – powód do obaw czy naturalna konsekwencja rozwoju gospodarczego? Oceń problem, uwzględniając założenia myśli liberalnej i socjaldemokratycznej.
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Materialy źródłowe do tematu 2.
Tekst 1. Skrócenie kadencji Sejmu może być głosowane w końcu września lub na początku października – powiedział marszałek Ludwik Dorn
W Sejmie są dwa wnioski o skrócenie kadencji Sejmu i wcześniejsze wybory. Jeden złożony przez SLD, drugi – przez PO. Na posiedzeniu prezydium (marszałek i wicemarszałkowie) wicemarszałek Bronisław Komorowski (PO) domagał się, aby Sejm zajął się wnioskiem PO na najbliższym posiedzeniu, zaczynającym się 22 sierpnia [2007 r.]. Marszałek odmówił. Na zwołanej później konferencji prasowej oświadczył, że nie podda pod głosowanie wniosku o przyśpieszenie wyborów, dopóki Sejm nie przegłosuje kilku ważnych ustaw, których brak „mógłby narazić Polskę na wymierne straty". Wymienił ustawę o systemie informacji Schengen, ustawę o budownictwie społecznym oraz nowelizację art. 88 Karty nauczyciela (dotyczącego wcześniejszych emerytur).
Tekst 2. Senat podczas posiedzenia w dniu 20 czerwca 2013 r. zaproponował poprawki do nowelizacji ustawy o dozorze elektronicznym
Nowelizacja ustawy (przyjęta przez Sejm w dniu 24 maja 2013 r.) przewidywała rozszerzenie jej stosowania na przypadki orzeczenia środków zapobiegawczych karnych i zabezpieczających (art. 1 pkt 1 ustawy nowelizującej). Biuro Legislacyjne Senatu uznało jednak, że "ustawodawca wprowadzając nowy przepis nie wypełnił go nawet minimalną treścią merytoryczną. Ustawa nie zawiera przepisów materialnych, które określałyby do jakich środków karnych, zapobiegawczych in concreto się odnosi, nie zawiera żadnej regulacji szczegółowej". Ponadto, Biuro Legislacyjne wskazało, że "ustawa nie określa zasad wykonywania środków zapobiegawczych, karnych i zabezpieczających, których wykonanie łączy się z użyciem aparatury monitorującej".
Temat 2.
Sejm i Senat w Polsce. Porównaj pozycję ustrojową obu izb parlamentu, odwołując się do ich konstytucyjnych kompetencji.
Temat 3.
Scharakteryzuj rolę NATO w systemie bezpieczeństwa międzynarodowego po 1989 roku.
Wybór tematu 1:
Globalizacja współczesnego społeczeństwa polskiego jest konsekwencją jego rozwoju gospodarczego, ale jednocześnie stanowi powód do obaw. Według raportu OECD grupa 10% najbogatszych zarabia 13,5 razy więcej od 10% najbiedniejszych, co jest najwyższym wskaźnikiem w Europie. Wzrost nierówności społecznych wynika z transformacji gospodarczej po 1989 roku i zmian struktury klasowej (wzrost liczby pracowników umysłowych, przedsiębiorców; spadek robotników, chłopów). Liberalizm nie gwarantuje równości i pogłębia nierówności, podczas gdy socjaldemokracja proponuje reformy redystrybutywne (podatki progresywne, polityka socjalna) w celu zmniejszenia nierówności.
Wybór tematu 2:
Sejm ma znacznie wyższą pozycję ustrojową niż Senat. Sejm: uchwalanie ustaw (Senat tylko propozycje zmian), powoływanie/odwoływanie rządu (Senat bierny), funkcja kontrolna (komisje śledcze, interpelacje), wybór członków TK i TS (Senat nie). Senat: równy w funkcji ustrojodawczej (zmiana konstytucji), uczestniczy w powołaniu KRS i Rady Polityki Pieniężnej. Marszałek Sejmu zastępuje prezydenta. NIK podlega Sejmowi. Sejm decyduje o wojnie, stanach nadzwyczajnych, referendum. Praktyka pokazuje, że Senat nie pełni roli "izby refleksji".
Wybór tematu 3:
NATO (powstałe 1949 r.) po upadku ZSRR przedefiniowało swoją rolę. Zamiast obrony przed ZSRR zajęło się bezpieczeństwem regionalnym poprzez rozszerzenie (1999: Polska, Czechy, Węgry; 2004: siedmiu członków; 2009: Albania, Chorwacja). Program "Partnerstwo dla pokoju" (1991) wspierał transformację krajów. NATO interweniowało w konfliktach: operacje na Bałkanach (Deny Flight, Deliberate Force, IFOR, SFOR - podziały etniczne), Kosovo 1999 (represje wobec Albańczyków). NATO przeobraziło się w strukturę reagującą na terroryzm, konflikty etniczne, broń masowego rażenia.
Poziom III (12 pkt): Zdający przedstawił w pełni wszystkie istotne aspekty zagadnienia, wykorzystał znajomość doktryn/instytucji, prawidłowo używał pojęć, dokonał spójnej oceny.
Poziom II (8 pkt): Zdający przedstawił większość aspektów lub pominął jeden, wykorzystał wybrane aspekty bez wystarczającego kontekstu, wykazał się znajomością wybranych pojęć.
Poziom I (4 pkt): Zdający zasygnalizował większość aspektów lub pominął więcej niż jeden, wykorzystał w niewystarczającym stopniu wiedzę, wykazał się znajomością nielicznych pojęć.
0 pkt: Brak zrozumienia tematu, co najmniej pięć błędów merytorycznych, ponad połowę stanowią fragmenty niezwiązane z tematem.
Ocena według schematu punktowania CKE, zwykle w 15–30 s
Dowiedz się, ile punktów naprawdę zdobywasz. Zrób zdjęcie kartki albo wklej odpowiedź: Maturownik+ porówna ją ze schematem punktowania, policzy punkty i wytłumaczy, gdzie i dlaczego je tracisz.