Zadanie 4, specimen 2015, wiedza o społeczeństwie rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Teksty do zadania
Materiały źródłowe do zadania 4.
Oblicza patriotyzmu i nacjonalizmu
Tekst 1.
Istnieje zatem patriotyzm nostalgiczny wyrażający się przywiązaniem do krajobrazu, do sielankowej atmosfery polskiej wsi, choćby była tradycyjna. Jest to patriotyzm naturalny, który ma w sobie coś cennego i pięknego, rodzi się sam, nie potrzebuje nauczycieli.
Niestety, ten nostalgiczny patriotyzm łączy się nieraz z innym, heroicznym. Patriotyzm heroiczny domaga się absolutnej wierności, gotowości do ofiar z mienia, a nawet z życia, dbałości o zachowanie obyczajów, a także, a może przede wszystkim, idealizacji narodowej przeszłości i poczucia dumy, że się do tego właśnie narodu należy.
Taki patriotyzm jest czymś anachronicznym, a jednocześnie niebezpiecznym. Przeradza się bowiem łatwo w trzeci rodzaj patriotyzmu, którym jest wąski nacjonalizm – a ten zawsze przynosi zamknięcie, poczucie oblężenia i zagrożenia. Boi się on krytyki, boi się trzeźwej oceny. Idealizuje własną moc, a w rzeczywistości jest skrajnym wyrazem biologicznego lęku o byt.
Na podstawie: B. Skarga, Obywatel Polski, obywatel Europy, http://odn.zce.szczecin.pl/ju/eduobyw/pliki/patriotyzm.html
Pokaż cały tekst
Tekst 2.
Zarówno patriotyzm, jak i nacjonalizm stały się generatorami olbrzymich zasobów zbiorowej energii i woli działania, motywami zachowań i czynnikami wpływającymi na bieg historii i kształt świata. Patriotyzm jest uczuciem, nacjonalizm – światopoglądem.
Patriotyzm jest wysoką wartością moralną, bo uczucie przywiązania do własnego kraju nie idzie w parze z nienawiścią czy wrogością do innych. Patriotyzm mieści w sobie szacunek i sympatię wobec patriotyzmu innych. W przeciwieństwie do nacjonalizmu patriotyzm nie jest konfliktogenny. Wręcz przeciwnie – towarzyszy mu często, choć nie zawsze, poczucie solidarności z ruchami patriotycznymi innych narodowości.
Nacjonalizm jest ideologią, która w oczach jego wyznawców uwalnia ich dążenia od hamulców natury etycznej. Własny naród stoi ponad wszelkimi innymi wartościami. Jest celem nadrzędnym, któremu należy podporządkować wszystko inne, a więc własne ambicje i plany, interesy partykularne i grupowe. Określenie interesu narodowego jako celu nadrzędnego uwalnia od norm etycznych i moralnych w dążeniu do niego.
Na podstawie: J. Nowak-Jeziorański, O patriotyzmie i nacjonalizmie, „Gazeta Wyborcza”, 10-11.11.2003.
Polecenie
2 punktyUzupełnij tabelę, porównując poglądy dotyczące patriotyzmu i nacjonalizmu, przedstawione w tekście 1. i tekście 2.
| Porównanie poglądów | |
|---|---|
| A. Relacja między patriotyzmem a nacjonalizmem | |
| B. Wpływ nacjonalizmu na jednostkę |
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
- A. Według tekstu B. Skargi nacjonalizm jest rodzajem [etapem] patriotyzmu, zaś według tekstu J. Nowaka-Jeziorańskiego patriotyzm jest uczuciem [wartością moralną] a nacjonalizm jest światopoglądem [ideologią].
- B. Według tekstu B. Skargi nacjonalizm przynosi zamknięcie, poczucie oblężenia i zagrożenia, zaś według tekstu J. Nowaka-Jeziorańskiego uwalnia od norm etycznych i moralnych.
Schemat punktowania
poprawne porównanie w dwóch kategoriach
poprawne porównanie w jednej kategorii
inna odpowiedź lub brak odpowiedzi