Zadanie 4, specimen 2015, wiedza o społeczeństwie rozszerzona

2 pktotwarteśrednie (szac.)Specimen 2015

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Teksty do zadania

Materiały źródłowe do zadania 4.

Oblicza patriotyzmu i nacjonalizmu

Tekst 1.

Istnieje zatem patriotyzm nostalgiczny wyrażający się przywiązaniem do krajobrazu, do sielankowej atmosfery polskiej wsi, choćby była tradycyjna. Jest to patriotyzm naturalny, który ma w sobie coś cennego i pięknego, rodzi się sam, nie potrzebuje nauczycieli.

Niestety, ten nostalgiczny patriotyzm łączy się nieraz z innym, heroicznym. Patriotyzm heroiczny domaga się absolutnej wierności, gotowości do ofiar z mienia, a nawet z życia, dbałości o zachowanie obyczajów, a także, a może przede wszystkim, idealizacji narodowej przeszłości i poczucia dumy, że się do tego właśnie narodu należy.

Taki patriotyzm jest czymś anachronicznym, a jednocześnie niebezpiecznym. Przeradza się bowiem łatwo w trzeci rodzaj patriotyzmu, którym jest wąski nacjonalizm – a ten zawsze przynosi zamknięcie, poczucie oblężenia i zagrożenia. Boi się on krytyki, boi się trzeźwej oceny. Idealizuje własną moc, a w rzeczywistości jest skrajnym wyrazem biologicznego lęku o byt.

Na podstawie: B. Skarga, Obywatel Polski, obywatel Europy, http://odn.zce.szczecin.pl/ju/eduobyw/pliki/patriotyzm.html

Pokaż cały tekst

Tekst 2.

Zarówno patriotyzm, jak i nacjonalizm stały się generatorami olbrzymich zasobów zbiorowej energii i woli działania, motywami zachowań i czynnikami wpływającymi na bieg historii i kształt świata. Patriotyzm jest uczuciem, nacjonalizm – światopoglądem.

Patriotyzm jest wysoką wartością moralną, bo uczucie przywiązania do własnego kraju nie idzie w parze z nienawiścią czy wrogością do innych. Patriotyzm mieści w sobie szacunek i sympatię wobec patriotyzmu innych. W przeciwieństwie do nacjonalizmu patriotyzm nie jest konfliktogenny. Wręcz przeciwnie – towarzyszy mu często, choć nie zawsze, poczucie solidarności z ruchami patriotycznymi innych narodowości.

Nacjonalizm jest ideologią, która w oczach jego wyznawców uwalnia ich dążenia od hamulców natury etycznej. Własny naród stoi ponad wszelkimi innymi wartościami. Jest celem nadrzędnym, któremu należy podporządkować wszystko inne, a więc własne ambicje i plany, interesy partykularne i grupowe. Określenie interesu narodowego jako celu nadrzędnego uwalnia od norm etycznych i moralnych w dążeniu do niego.

Na podstawie: J. Nowak-Jeziorański, O patriotyzmie i nacjonalizmie, „Gazeta Wyborcza”, 10-11.11.2003.

Polecenie

2 punkty

Uzupełnij tabelę, porównując poglądy dotyczące patriotyzmu i nacjonalizmu, przedstawione w tekście 1. i tekście 2.

Porównanie poglądów
A. Relacja między patriotyzmem a nacjonalizmem
B. Wpływ nacjonalizmu na jednostkę

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

  • A. Według tekstu B. Skargi nacjonalizm jest rodzajem [etapem] patriotyzmu, zaś według tekstu J. Nowaka-Jeziorańskiego patriotyzm jest uczuciem [wartością moralną] a nacjonalizm jest światopoglądem [ideologią].
  • B. Według tekstu B. Skargi nacjonalizm przynosi zamknięcie, poczucie oblężenia i zagrożenia, zaś według tekstu J. Nowaka-Jeziorańskiego uwalnia od norm etycznych i moralnych.

Schemat punktowania

2 pkt

poprawne porównanie w dwóch kategoriach

1 pkt

poprawne porównanie w jednej kategorii

0 pkt

inna odpowiedź lub brak odpowiedzi

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.