Zadanie 32, matura czerwiec 2016, wiedza o społeczeństwie rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
Wybierz jeden z podanych tematów i napisz wypracowanie.
Temat 1
Scharakteryzuj cechy społeczeństwa obywatelskiego i jego funkcjonowanie w Polsce.
Materiał źródłowy
Tabela. Aktywność społeczna Polaków w latach 2002–2012
Odpowiedzi twierdzące (w %)
| 2002 | 2004 | 2006 | 2008 | 2010 | 2012 | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Czy kiedykolwiek zdarzyło się Panu(i) dobrowolnie i nieodpłatnie pracować na rzecz swojego środowiska, Kościoła, osiedla, wsi, miasta albo na rzecz potrzebujących? | 58 | 58 | 56 | 47 | 54 | 58 |
| Czy w ubiegłym roku pracował(a) Pan(i) dobrowolnie i nieodpłatnie na rzecz swojego środowiska, Kościoła, osiedla, wsi, miasta albo na rzecz potrzebujących? | 19 | 24 | 23 | 20 | 20 | 20 |
Na podstawie: orka.sejm.gov.pl
Temat 2
Scharakteryzuj organizację i kompetencje konstytucyjnych organów kontroli państwowej i ochrony prawa w Rzeczypospolitej Polskiej.
Temat 3
Scharakteryzuj politykę zagraniczną Polski wobec sąsiedzkich państw poradzieckich.
Materiał źródłowy
Poranek TOK FM, 18.03.2014 r.
Janina Paradowska: [W] jaką wizję przyszłej Europy, świata wpisuje pan to, co dzieje się w Polsce, pana własną politykę i polską politykę zagraniczną?
Donald Tusk: […] Polska polityka wschodnia musi być polityką spokojną, ale wkomponowaną w politykę europejską i euroatlantycką. […] Do tego potrzebna jest maksymalna wiarygodność Polski we wspólnocie Zachodu. Polska nie może być uznawana za twórcę kłopotów z powodu własnej, narodowej doktryny, a była za taką uznawana. Polska musi mieć własne interesy, ale umiejętnie wpisywać je w interesy Zachodu. Bo największym zagrożeniem w politycznej konfrontacji z Rosją byłoby osamotnienie Polski i brak zrozumienia naszego poglądu na Wschód, Rosję, Ukrainę w innych stolicach europejskich i Waszyngtonie. [...] Najważniejszym dylematem jest, jak być stanowczym i jednocześnie nie narazić Polski na polityczny aut, samotność. […] Polska w Europie, w oczach europejskich i amerykańskich sojuszników jest w grupie najbardziej stanowczych wobec Rosji. […] [N]ie jest sztuką zbudować ekskluzywną, ale dramatycznie niebezpieczną pozycję dla Polski. Sztuką jest budować presję na Rosję, aby sytuacja nie skończyła się katastrofą, tylko powstrzymaniem Rosji […].
Źródło: wiadomosci.gazeta.pl
WYPRACOWANIE na temat numer
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Temat 1.
Poziom III – 12 pkt
Zdający w pełni:
1) przedstawił cechy społeczeństwa obywatelskiego, odnosząc się do różnych ujęć teoretycznych, w tym wskazując, że jego instytucje działają pomiędzy sferą życia rodzinnego a państwem;
2) wskazał akty prawne (Konstytucję i wybrane ustawy) i postanowienia wybranych z nich przepisów umożliwiające funkcjonowanie społeczeństwa obywatelskiego w Polsce;
3) scharakteryzował formy partycypacji niekonwencjonalnej w życiu publicznym, np. petycje, zgromadzenia, inicjatywa ustawodawcza, inicjatywy w sprawie odwołania organów władzy samorządowej;
4) scharakteryzował działania na rzecz wspólnot lokalnych, potrzebujących oraz funkcjonowanie stowarzyszeń i innych instytucji w tym zakresie;
5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie różnych aspektów zagadnienia do opisu wydarzeń związanych ze społeczeństwem obywatelskim; prawidłowo użył pojęć związanych z tematem, np. społeczeństwo obywatelskie, referendum, petycja, organizacje pozarządowe, stowarzyszenie zwykłe, stowarzyszenie; odniósł się do materiału źródłowego.
Poziom II – 8 pkt
Zdający: – scharakteryzował w pełni trzy istotne aspekty zagadnienia spośród 1–4 lub – scharakteryzował w pełni dwa istotne aspekty zagadnienia oraz częściowo scharakteryzował dwa kolejne istotne aspekty zagadnienia spośród 1–4 wskazanych dla poziomu III.
5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie wybranych aspektów analizowanego tematu; wykazał się znajomością wybranych pojęć związanych z tematem.
Poziom I – 4 pkt
Zdający: – scharakteryzował w pełni jeden istotny aspekt zagadnienia oraz scharakteryzował częściowo jeden aspekt zagadnienia spośród 1–4 lub – scharakteryzował częściowo trzy istotne aspekty zagadnienia spośród 1–4 wskazanych dla poziomu III.
5) Zdający wykazał się znajomością jedynie nielicznych pojęć związanych z tematem.
0 pkt
Zdający nie zrozumiał tematu – nie wypełnił wymagań dla poziomu I.
5) Zdający nie wykazał się znajomością pojęć związanych z tematem.
Temat 2.
Poziom III – 12 pkt
Zdający w pełni:
1) scharakteryzował tryb powoływania i długość kadencji Prezesa Najwyższej Izby Kontroli, Rzecznika Praw Obywatelskich oraz Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji;
2) scharakteryzował zakres kompetencji i sposoby działania NIK: kontrola w zakresie legalności, rzetelności, celowości i gospodarności; kontrola organów administracji rządowej, samorządu terytorialnego, jednostek wykorzystujących środki publiczne; odpowiednio wskazał zakresy kontroli; kontrola realizacji budżetu; sprawy sprawozdań; kontrola na zlecenie organów władzy oraz z własnej inicjatywy; zasady postępowania kontrolnego;
3) scharakteryzował zakres kompetencji i sposoby działania RPO: stanie na straży wolności i praw człowieka, prowadzenie postępowań wyjaśniających, zwrócenie się o zbadanie sprawy do właściwego organu; podejmowanie spraw na wniosek osób, organizacji, organów samorządu i z własnej inicjatywy; oceny, wnioski, informacje;
4) scharakteryzował zakres kompetencji i sposoby działania KRRiT: działania w zakresie stania na straży wolności słowa, prawa do informacji oraz interesu publicznego w radiofonii i telewizji; projektowanie polityki państwa w zakresie radiofonii i telewizji; określanie warunków prowadzenia działalności przez nadawców i kontrola ich działalności; koncesje, opłaty; inicjowanie badań, kształcenia kadr, współpracy międzynarodowej w zakresie radiofonii i telewizji; wydawanie uchwał.
5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie różnych aspektów zagadnienia do jego opisu w szerszym kontekście interpretacyjnym, np.: relacje z innymi organami państwa, znaczenie dla obywatela, wpływ na działalność instytucji państwowych i samorządowych oraz wykazał się znajomością licznych pojęć związanych z zagadnieniem, np.: niezależność, sprawozdanie, prawa i wolności człowieka, koncesja, immunitet, apolityczność.
Poziom II – 8 pkt
Zdający: – scharakteryzował w pełni trzy istotne aspekty zagadnienia spośród 1–4 lub – scharakteryzował w pełni dwa istotne aspekty zagadnienia oraz częściowo scharakteryzował dwa kolejne istotne aspekty zagadnienia spośród 1–4 wskazanych dla poziomu III.
5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie wybranych aspektów analizowanego tematu; wykazał się znajomością wybranych pojęć związanych z tematem.
Poziom I – 4 pkt
Zdający: – scharakteryzował w pełni jeden istotny aspekt zagadnienia oraz scharakteryzował częściowo jeden aspekt zagadnienia spośród 1–4 lub – scharakteryzował częściowo trzy istotne aspekty zagadnienia spośród 1–4 wskazanych dla poziomu III.
5) Zdający wykazał się znajomością jedynie nielicznych pojęć związanych z tematem.
0 pkt
Zdający nie zrozumiał tematu – nie wypełnił wymagań dla poziomu I.
5) Zdający nie wykazał się znajomością pojęć związanych z tematem.
Temat 3.
Poziom III – 12 pkt
Zdający w pełni:
1) scharakteryzował stosunki z Rosją – przedstawił polską politykę związaną z odrzuceniem uzależnienia (likwidacja RWPG i UW, wycofanie wojsk rosyjskich) i działaniami władz rosyjskich na rzecz wzmocnienia pozycji Rosji (reakcja na rosyjskie retorsje i represalia gospodarcze, sytuacja uzależnienia od rosyjskich węglowodorów, reakcja na wojnę w Gruzji w 2008 r., udział Polski w sankcjach wobec Rosji po aneksji Krymu i w wyniku wojny w Donbasie); wskazał na zmiany w stosunkach polsko-rosyjskich; wskazał na próby rozwiązania kwestii dotyczących pamięci historycznej (kwestia katyńska, Polsko-Rosyjska Komisja ds. Trudnych); wizyty głów państw i szefów rządów;
2) scharakteryzował stosunki z Ukrainą – uznanie niepodległości U., kwestia pamięci historycznej związanej z wydarzeniami na Wołyniu i Lwowszczyznie w XX wieku (UPA, rzeź wołyńska, groby na cmentarzu łyczakowskim); działania Polski na rzecz integracji z NATO i UE, m.in. Partnerstwo Wschodnie, działania wspierające zmiany demokratyczne na Ukrainie (reakcja na pomarańczową rewolucję, wsparcie ekipy Juszczenki, reakcja na Euromajdan); wizyty głów państw i szefów rządów;
3) scharakteryzował stosunki z Białorusią – uznanie niepodległości, początkowe problemy z roszczeniami terytorialnymi, kwestia polskiej mniejszości narodowej w B. i białoruskiej w P.; stosunek do ekipy A. Łukaszenki; działania wspierające opozycję (np. program Kalinowskiego, Biełsat); działania Polski na rzecz integracji RB z UE, m.in. Partnerstwo Wschodnie; wizyty głów państw i szefów rządów;
4) Scharakteryzował stosunki z Litwą – uznanie niepodległości L., działania Polski na rzecz integracji L. z NATO; kwestia polskiej mniejszości narodowej na L. i litewskiej w P.; wspólny blok oporu wobec zmian polityki rosyjskiej; wizyty głów państw i szefów rządów;
5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie różnych aspektów danego problemu do jego opisu w szerszym kontekście interpretacyjnym, np. wpływ sytuacji politycznej w innych państwach regionu na stosunki polsko-rosyjskie – np. Gruzja w 2008 roku i Ukraina w 2004 roku, wykazał się znajomością licznych pojęć związanych z danym zagadnieniem np.: pomarańczowa rewolucja, Partnerstwo Wschodnie, umowa bilateralna, odniósł się do materiału źródłowego.
Poziom II – 8 pkt
Zdający: – scharakteryzował w pełni trzy istotne aspekty zagadnienia spośród 1–4 lub – scharakteryzował w pełni dwa istotne aspekty zagadnienia oraz częściowo scharakteryzował dwa kolejne istotne aspekty zagadnienia spośród 1–4 wskazanych dla poziomu III.
5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie wybranych aspektów analizowanego tematu; wykazał się znajomością wybranych pojęć związanych z tematem.
Poziom I – 4 pkt
Zdający: – scharakteryzował w pełni jeden istotny aspekt zagadnienia oraz scharakteryzował częściowo jeden aspekt zagadnienia spośród 1–4 lub – scharakteryzował częściowo trzy istotne aspekty zagadnienia spośród 1–4 wskazanych dla poziomu III.
5) Zdający wykazał się znajomością jedynie nielicznych pojęć związanych z tematem.
0 pkt
Zdający nie zrozumiał tematu – nie wypełnił wymagań dla poziomu I.
5) Zdający nie wykazał się znajomością pojęć związanych z tematem.
Schemat punktowania
Egzaminator, klasyfikując wartość merytoryczną pracy na jeden z trzech poziomów (I–III), może ocenić ją wyłącznie na 12, 8 lub 4 punkty. Ostateczna liczba punktów uzyskanych przez zdającego jest zależna także od poziomu realizacji trzech pozostałych kryteriów, tj. poprawności merytorycznej, selekcji informacji oraz języka, stylu i kompozycji pracy. Za zrealizowanie danego kryterium na poziomie wyższym / niższym od poziomu wartości merytorycznej pracy, zdający uzyskuje jeden punkt więcej / mniej. Egzaminator może także ocenić pracę na 0 punktów.
Kryteria wspólne dla wszystkich trzech tematów:
Poziom III
Poprawność merytoryczna: Zdający nie popełnił żadnego błędu merytorycznego.
Selekcja informacji: Zdający przeprowadził poprawną selekcję i hierarchizację informacji (nie zamieścił w pracy fragmentów niezwiązanych z tematem).
Język, styl i kompozycja: Zdający zaprezentował wywód w pełni spójny, harmonijny i logiczny.
Poziom II
Poprawność merytoryczna: Zdający popełnił jeden lub dwa błędy merytoryczne.
Selekcja informacji: Zdający przeprowadził niekonsekwentną selekcję informacji i ich hierarchizację (umieścił w pracy nieliczne fragmenty niezwiązane z tematem).
Język, styl i kompozycja: Zdający zaprezentował wywód nie w pełni uporządkowany.
Poziom I
Poprawność merytoryczna: Zdający popełnił trzy lub cztery błędy merytoryczne.
Selekcja informacji: Zdający przeprowadził w niewystarczającym stopniu selekcję informacji i ich hierarchizację (napisał pracę, której znaczną część stanowią fragmenty niezwiązane z tematem).
Język, styl i kompozycja: Zdający zaprezentował wywód w sposób chaotyczny i nielogiczny.
Poniżej poziomu I w pozostałych kryteriach:
Poprawność merytoryczna: Zdający popełnił co najmniej pięć błędów merytorycznych.
Selekcja informacji: Ponad połowę pracy stanowią fragmenty niezwiązane z tematem.
Język, styl i kompozycja: Wywód jest niekomunikatywny.
Przy pracy o wartości merytorycznej 0 pkt nie przyznaje się punktów za pozostałe elementy.
Komentarz. Egzaminator klasyfikuje pracę na jeden z trzech poziomów (I–III) i może ocenić ją wyłącznie na 12, 8 lub 4 punkty. Przy pracy o wartości merytorycznej 0 pkt nie przyznaje się punktów za pozostałe elementy.