Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Polecenie
Wybierz jeden spośród podanych tematów i napisz wypracowanie.
Temat 1.
Porównaj elementy ustroju politycznego Francji i Niemiec: typ systemu politycznego, system wyborczy (w elekcjach, których dotyczą materiały źródłowe), system partyjny oraz ustrój terytorialno-prawny.
Tabela 1. Wyniki wyborów do Zgromadzenia Narodowego we Francji
| Nazwa ugrupowania politycznego | 2007 | 2012 |
|---|
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
| 2017 |
|---|
| --- | --- | --- | --- |
| % głosów z I tury / liczba mandatów | % głosów z I tury / liczba mandatów | % głosów z I tury / liczba mandatów |
| Unia na Rzecz Ruchu Ludowego / Republikanie | 39,5% / 313 | 27,1% / 194 | 15,8% / 113 |
| Partia Socjalistyczna | 24,7% / 186 | 29,4% / 280 | 7,4% / 29 |
| Republika Naprzód | – | – | 28,2% / 308 |
| Ruch Demokratyczny | 7,6% / 3 | 1,8% / 2 | 4,1% / 42 |
| Front Narodowy | 4,3% / 0 | 13,6% / 2 | 13,2% / 8 |
| Francja Niepokorna | – | – | 11% / 17 |
| ogółem liczba mandatów | 577 | 577 | 577 |
W tabeli przedstawiono wyłącznie formacje, które co najmniej w jednych wyborach uzyskały min. 10% głosów lub 20 mandatów.
Tabela 2. Wyniki wyborów do Bundestagu w Niemczech
| Nazwa ugrupowania politycznego | 2009 | 2013 | 2017 |
|---|---|---|---|
| --- | --- | --- | --- |
| % głosów z głosowania na listy partyjne / liczba mandatów | % głosów z głosowania na listy partyjne / liczba mandatów | % głosów z głosowania na listy partyjne / liczba mandatów | |
| Unia Chrześcijańsko-Demokratyczna / Unia Chrześcijańsko-Społeczna | 33,8% / 239 | 41,5% / 311 | 33% / 246 |
| Socjaldemokratyczna Partia Niemiec | 23% / 146 | 25,7% / 193 | 20,5% / 153 |
| Lewica | 11,9% / 76 | 8,6% / 64 | 9,2% / 69 |
| Zieloni | 10,7% / 68 | 8,4% / 63 | 8,9% / 67 |
| Wolna Partia Demokratyczna | 14,6% / 93 | 4,8% / 0 | 10,7% / 80 |
| Alternatywa dla Niemiec | – | 4,7% / 0 | 12,6% / 94 |
| ogółem liczba mandatów | 622 | 631 | 709 |
W tabeli przedstawiono wyłącznie formacje, które w wyniku co najmniej jednych wyborów uzyskały mandaty.
Temat 2.
Scharakteryzuj prawa dzieci i system ochrony tych praw, odnosząc się do regulacji Konwencji o prawach dziecka oraz polskiego prawa konstytucyjnego i rodzinnego.
UNICEF o prawach dziecka
Prawa dziecka nie kolidują z prawem rodziców do wychowywania dzieci zgodnie z ich wartościami i światopoglądem, […] [o ile nie] dochodzi do sytuacji niebezpiecznych, groźnych dla dziecka lub niezgodnych z prawem: zaniedbania, krzywdzenia, zmuszania do pracy zarobkowej, unikania obowiązku szkolnego. […] To najczęściej rodzice lub opiekunowie reprezentują dziecko przed organami państwa i jako pierwsi zgłaszają łamanie jego praw. […] Prawa dziecka i obowiązki to dwie odrębne rzeczy. To, że dziecko ma prawa[,] nie zależy od tego[,] czy wykonuje swoje obowiązki[,] czy nie (choć powinno to robić). Wraz z przyjściem na świat […] każde dziecko nabywa prawa, na które nie trzeba zasłużyć, spełniając jakiekolwiek wymagania.
www.unicef.pl
Temat 3.
Wyjaśnij, na czym polega zjawisko globalizacji, i sporządź – odnosząc się do konkretnych procesów i wydarzeń – bilans jego skutków w wymiarach: gospodarczym, społeczno-kulturowym i politycznym.
Ocena według schematu punktowania CKE, zwykle w 15–30 s
Dowiedz się, ile punktów naprawdę zdobywasz. Zrób zdjęcie kartki albo wklej odpowiedź: Maturownik+ porówna ją ze schematem punktowania, policzy punkty i wytłumaczy, gdzie i dlaczego je tracisz.
Temat 1:
1. Typ systemu politycznego: Francja – semiprezydencki/półprezydencki (prezydent stoi na czele Rady Ministrów formalnie zawsze, faktycznie gdy nie ma koabitacji); Niemcy – kanclerski (prezydent ma znaczenie ceremonialno-reprezentacyjne, władza wykonawcza u kanclerza). Oba państwa: odpowiedzialność polityczna rządu przed parlamentem, wotum nieufności (w RFN konstruktywne).
2. System wyborczy: Francja – zasada większości względnej z II turą, wypaczone wyniki przez system i koalicje wyborcze na II turę. Niemcy – proporcjonalność w ramach personalizacji (2 głosy), próg 5%, superata.
3. System partyjny: Francja – historycznie dwublokowy (republikanie–socjaliści), zaburzony w 2017 przez zwycięstwo Republiki Naprzód. Niemcy – dwuipółpartyjny (CDU/CSU, SPD, FDP), potem dwublokowy, obecnie wielokoalicyjny. Obie: siły skrajne (socjaliści, nacjonaliści), ale system wyborczy inaczej ich reprezentuje.
4. Ustrój terytorialno-prawny: Francja – unitarne, scentralizowane, podstawowa jednostka departament. Niemcy – złożone (landy bez charakteru organizmów państwowych).
Temat 2:
1. Prawa wynikające z praw człowieka (życie, obywatelstwo, tożsamość, zakaz nieludzkiego traktowania, informacja, wypowiedź, wolność myśli, zrzeszania, zgromadzeń, prywatność, ochrona zdrowia, zabezpieczenie społeczne, wypoczynek, uczestnictwo w kulturze).
2. Prawa podmiotowe dziecka: dobro dziecka najważne, prawo do nauki (w Polsce do 18. roku bezpłatne), ochrona przed przemocą, wyzyskiem, okrucieństwem, demoralizacją, narkotykami, prawo do opieki w braku opieki rodzicielskiej, ochrona niepełnosprawnych, szczególne prawa w konfliktach zbrojnych.
3. Polska specyfika: zastrzeżenia do praw dzieci w ramach władzy rodzicielskiej i zwyczajów polskich; z kodeksu rodzinnego: wzajemny szacunek z rodzicami, akt urodzenia, wychowanie z poszanowaniem godności, prawo do bycia wysłuchanym.
4. System ochrony: międzynarodowy (Komitet Praw Dziecka, UNICEF); krajowy (Rzecznik Praw Dziecka, sąd rodzinny, środki wychowawcze, sądy opiekuńcze).
pełna realizacja wszystkich wymagań dla wybranego tematu na poziomie III (pełne porównanie czterech elementów dla Tematu 1, pełna charakterystyka praw i systemu ochrony dla Tematu 2, pełne wyjaśnienie globalizacji i bilansy skutków dla Tematu 3), bez błędów merytorycznych, prawidłowa selekcja informacji, spójna i logiczna композycja.
realizacja trzech aspektów w pełni lub dwóch aspektów w pełni i dwóch częściowo (poziom II), jeden-dwa błędy merytoryczne, niekonsekwentna selekcja, wywód nie w pełni uporządkowany.
realizacja jednego aspektu w pełni i jednego częściowo lub trzech częściowo (poziom I), trzy-cztery błędy merytoryczne, niedostateczna selekcja, chaotyczna i nielogiczna композycja.
niezrozumienie tematu, brak scharakteryzowania żadnego aspektu, pięć i więcej błędów merytorycznych.
Egzaminator klasyfikuje wartość merytoryczną pracy na jeden z trzech poziomów (I–III), przyznając 12, 8 lub 4 punkty. Ostateczna liczba punktów zależy też od realizacji kryteriów: poprawności merytorycznej, selekcji informacji i języka/stylu/kompozycji. Za realizację wyższego poziomu w tych kryteriach +1 pkt, za niższy –1 pkt. Pracę niezgodną z wymaganiami poziomu I ocenia się na 0 pkt.
Zdający powinien: 1) wyjaśnić wieloaspektowość globalizacji; 2) sporządzić bilans skutków gospodarczych (negatywy i pozytywy z konkretnymi procesami/wydarzeniami); 3) sporządzić bilans skutków społeczno-kulturowych (negatywy i pozytywy); 4) sporządzić bilans skutków politycznych (negatywy i pozytywy).