Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Polecenie
Zadanie 31. (0–12)
Wybierz jeden spośród podanych tematów i napisz wypracowanie.
Temat 1.
Aktywność społeczności lokalnej to nie tylko udział w wyborach organów samorządu gminnego – scharakteryzuj inne formy wpływu tej społeczności na funkcjonowanie organów gminy oraz na decyzje dotyczące gminnej wspólnoty samorządowej w Rzeczypospolitej Polskiej.
Temat 2.
Porównując tryb wyboru i kompetencje Sejmu RP i Senatu RP, uzasadnij, że obowiązujące w Rzeczypospolitej Polskiej rozwiązania prawne są zgodne z przedstawioną analizą.
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Pozycję ustrojową każdego organu państwa zawsze w poważnym stopniu określa zakres jego uprawnień. W przypadku Senatu RP nie są może one zbyt wielkie, ale z pewnością są specyficzne, czy swoiste w porównaniu z uprawnieniami Sejmu RP. Ich analiza dowodzi, że […] [obowiązująca] konstytucja nie optuje […] za modelem parlamentu, którego izby są funkcjonalnie równoprawne. Mamy więc do czynienia z modelem dwuizbowości zróżnicowanej, w każdym razie nierównorzędnej.
Prawo konstytucyjne, red. Z. Witkowski, Toruń 2002, s. 271.
Temat 3.
Scharakteryzuj system ochrony praw człowieka Rady Europy oraz Unii Europejskiej – dokumenty dotyczące tych praw, instytucje stojące na straży ich przestrzegania oraz możliwości ich dochodzenia przez obywateli państw członkowskich tych organizacji.
Fragmenty formularza skargi do jednego z trybunałów międzynarodowych

Temat 1: Inne formy wpływu społeczności lokalnej: referendum samorządowe (forma demokracji bezpośredniej dotycząca spraw wspólnoty, przeprowadzane na wniosek organu lub 10% uprawnionych, ważne przy 30% frekwencji), referendum odwoławcze i inne formy demokracji bezpośredniej (zebrania wiejskie, ogólne zebrania mieszkańców), prawa i wolności człowieka (petycje, skargi, dostęp do informacji, zgromadzenia, zrzeszenia, wolność słowa), inne formy (konsultacje, budżety partycypacyjne, udział w sesjach rady, młodzieżowe rady gminy, skargi do WSA).
Temat 2: Porównanie: podobieństwa w wyborach (powszechne, bezpośrednie, tajne, tego samego dnia), różnice (Sejm – proporcjonalne z progiem w 41 okręgach, Senat – większościowe w 100 okręgach, nadreprezentacja prowincji). Kompetencje: Sejm uchwalcą prawo, Senat może wnieść poprawki lub odrzucić (ale Sejm decyduje ostatecznie); tylko Sejm ratyfikuje umowy międzynarodowe przekazujące kompetencje. Funkcja kreacyjna: Sejm więcej uprawnień (wybór rządu, sędziów, członków Trybunałów). Funkcja kontrolna: tylko Sejm (wotum nieufności, interpelacje, komisje śledcze, absolutorium). Wniosek: asymetryczny bikameralizm, wyraźna przewaga Sejmu.
Temat 3: Rada Europy – Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (1950, prawa I generacji), Europejska Karta Społeczna (1961, prawa II generacji). Europejski Trybunał Praw Człowieka (warunki skargi: naruszenie artykułu, wyczerpanie drogi krajowej, termin; składy: 1 sędzia, Komitet 3 sędziów, Izba 7 sędziów, Wielka Izba 17 sędziów; Komitet Ministrów czuwa nad wykonaniem wyroku). Unia Europejska – Traktat o UE (Konwencja jako zasada ogólna), Karta praw podstawowych UE (2000/2007-2009, prawo pierwotne). Prawa proceduralne: Rzecznik Praw Obywatelskich UE (sprawy maladministracji), petycje do PE, skargi do Komisji i Trybunału Sprawiedliwości.
Wartość merytoryczna poziom III (12 pkt): Temat 1 – pełna charakterystyka co najmniej 4 aspektów (referendum, demokracja bezpośrednia, prawa i wolności, inne formy), bez błędów merytorycznych. Temat 2 – porównanie trybu wyboru i kompetencji, pełna charakterystyka co najmniej 3 aspektów (funkcja ustawodawcza, kreacyjna, kontrolna), uzasadnienie asymetryczności. Temat 3 – pełna charakterystyka dokumentów Rady Europy, ETPC, dokumentów UE i praw proceduralnych, bez błędów merytorycznych.
Wartość merytoryczna poziom II (8 pkt): pełna charakterystyka trzech istotnych aspektów lub pełna dwóch i częściowa dwóch, jeden-dwa błędy merytoryczne.
Wartość merytoryczna poziom I (4 pkt): pełna charakterystyka jednego i częściowa jednego aspektu lub częściowa trzech, trzy-cztery błędy merytoryczne.
0 pkt – niezrozumienie tematu, pięć i więcej błędów merytorycznych.
Ocena ostateczna zależy także od poprawności merytorycznej, selekcji informacji oraz języka, stylu i kompozycji; za realizację każdego kryterium na poziomie wyższym/niższym od wartości merytorycznej +1/-1 pkt.
Zdający musi wybrać jeden temat. Klucz podaje szczegółowe kryteria dla każdego tematu; co najmniej 3 z 4-5 kluczowych aspektów musi być w pełni scharakteryzowanych, aby uzyskać 12 pkt. Ważne jest posługiwanie się pojęciami i precyzja faktographiczna.
Ocena według schematu punktowania CKE, zwykle w 15–30 s
Dowiedz się, ile punktów naprawdę zdobywasz. Zrób zdjęcie kartki albo wklej odpowiedź: Maturownik+ porówna ją ze schematem punktowania, policzy punkty i wytłumaczy, gdzie i dlaczego je tracisz.