Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Polecenie
Wybierz jeden z podanych tematów i napisz wypracowanie.
Temat 1.
Charakteryzując zależności między Prezydentem RP a Radą Ministrów RP oraz między tymi organami a parlamentem, uzasadnij, że w Rzeczypospolitej Polskiej nie zastosowano typu podziału władzy funkcjonującego w państwie, którego dotyczą materiały źródłowe.
Schemat. Egzekutywa i legislatywa na szczeblu federalnym w Stanach Zjednoczonych Ameryki

Na podstawie: Społeczeństwo i polityka. Podstawy nauk politycznych, red. K.A. Wojtaszczyk, W. Jakubowski, Warszawa 2017, t. II, s. 275.
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Model amerykański opiera się na normatywnej separacji władzy ustawodawczej [...] oraz władzy wykonawczej. Separacja ta występuje zarówno na płaszczyźnie organizacyjnej (odrębne wybory parlamentu i prezydenta, zakaz łączenia funkcji deputowanego i członka gabinetu, niemożność przedterminowego rozwiązania parlamentu), jak i na płaszczyźnie funkcjonalnej (autonomia parlamentu w dziedzinie tworzenia prawa oraz prezydenta w zakresie jego wykonywania, brak instytucji kontroli parlamentu nad prezydentem oraz brak odpowiedzialności politycznej egzekutywy przed parlamentem).
A. Antoszewski, R. Herbut, Systemy polityczne współczesnego świata, Gdańsk 2004, s. 320–321.
Temat 2.
Od postępowania przygotowawczego do kasacji – przedstaw zasady i możliwy przebieg postępowania karnego w Rzeczypospolitej Polskiej.
Temat 3.
Scharakteryzuj działania w celu wygaszania konfliktów i ograniczania ich skutków podejmowane przez Organizację Narodów Zjednoczonych w ostatnim trzydziestoleciu, uwzględniając kompetencje jej organów i aktywność Rzeczypospolitej Polskiej w tym zakresie.
Ocena według schematu punktowania CKE, zwykle w 15–30 s
Dowiedz się, ile punktów naprawdę zdobywasz. Zrób zdjęcie kartki albo wklej odpowiedź: Maturownik+ porówna ją ze schematem punktowania, policzy punkty i wytłumaczy, gdzie i dlaczego je tracisz.
Dla tematu 1:
1) Scharakteryzować zależności między Prezydentem RP a Radą Ministrów RP: Prezydent powołuje Prezesa Rady Ministrów i członków Rady Ministrów; odwołuje ministrów na wniosek Prezesa lub w wyniku wotum nieufności; przyjmuje dymisję Rady Ministrów w przypadkach rezygnacji Prezesa, konstruktywnego wotum nieufności lub nieuchwalenia wotum zaufania; ma prawo wnioskować o pociągnięcie do odpowiedzialności konstytucyjnej; zwołuje Radę Gabinetową; ma uprawnienia w zakresie polityki zagranicznej i jest najwyższym zwierzchnikiem Sił Zbrojnych.
2) Scharakteryzować zależności między Radą Ministrów RP a parlamentem: Rada Ministrów musi otrzymać wotum zaufania w Sejmie; odpowiada za swoją działalność przed Sejmem; podlega konstruktywnym i zwykłym wotom nieufności; członkowie podlegają odpowiedzialności indywidualnej; Sejm ma nad nią funkcję kontrolną poprzez interpelacje i zapytania; Rada Ministrów ma inicjatywę ustawodawczą i wyłączność w sprawie ustawy budżetowej.
3) Scharakteryzować zależności między Prezydentem RP a parlamentem: Prezydent zarządza wybory parlamentarne; ma prawo skrócenia kadencji parlamentu; ma inicjatywę ustawodawczą; podpisuje ustawy lub weta je; może zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego; zarządza referendum za zgodą Senatu; uczestniczy w schyłkowym etapie drogi ustawodawczej; wnioskuje o powołanie Prezesa NBP; powołuje członków komisji i rad; ma prawo zwracania się z orędziem.
4) Uzasadnić, że polska system to współpraca władz, nie separacja: W Polsce występuje dualizm egzekutywy, inicjatywa ustawodawcza egzekutywy, weto prezydenckie, możliwość skrócenia kadencji parlamentu przez głowę państwa, odpowiedzialność polityczna rządu przed izbą pierwszą parlamentu – co stanowi model parlamentarny, a nie separacyjny jak w USA.
Dla tematu 2:
Zasady: nie ma przestępstwa bez ustawy, nie ma winy bez prawa, domniemanie niewinności, prawo do obrony, prawo do obrońcy, brak precedensu, obowiązek wszczęcia postępowania z urzędu.
Postępowanie przygotowawcze: faza przed postawieniem zarzutu, strony (podejrzany, pokrzywdzony), nadzór prokuratora, uprawnienia policji, cel – ustalenie sprawcy i zebranie dowodów, rodzaje (dochodzenie/śledztwo), możliwość mediacji.
zdający w pełni scharakteryzował wszystkie wymagane aspekty tematu, wykazał znajomość licznych pojęć, przeprowadził poprawną selekcję informacji, zaprezentował wywód spójny, harmonijny i logiczny, bez błędów merytorycznych.
zdający w pełni scharakteryzował trzy aspekty lub dwa w pełni i dwa częściowo, wykazał znajomość wybranych pojęć, niekonsekwentnie hierarchizował informacje, zaprezentował wywód nie w pełni uporządkowany, popełnił jeden-dwa błędy merytoryczne.
zdający w pełni scharakteryzował jeden aspekt i częściowo jeden, lub częściowo trzy aspekty, wykazał znajomość nielicznych pojęć, przeprowadził niewystarczającą selekcję informacji, zaprezentował wywód chaotyczny i nielogiczny, popełnił trzy-cztery błędy merytoryczne.
zdający nie zrozumiał tematu, nie wypełnił wymagań dla poziomu I, lub nie wykazał się znajomością pojęć związanych z tematem.
Egzaminator klasyfikuje wartość merytoryczną pracy na jeden z trzech poziomów (I–III), mogąc ocenić ją wyłącznie na 12, 8 lub 4 punkty. Ostateczna liczba punktów zależy także od oceny poprawności merytorycznej, selekcji informacji oraz języka, stylu i kompozycji. Za realizację kryterium na poziomie wyższym/niższym od wartości merytorycznej zdający uzyskuje jeden punkt więcej/mniej. Egzaminator może ocenić pracę na 0 punktów.
Środki odwoławcze: apelacja, zażalenie, nadzwyczajne środki zaskarżenia, kasacja do Izby Karnej SN.
Dla tematu 3:
Organy ONZ: Rada Bezpieczeństwa (5 członków stałych z prawem weta, 10 wybieranych, główna odpowiedzialność za pokój i bezpieczeństwo, sankcje, użycie sił zbrojnych, rezolucje wiążące dla państw, większość 9/15); Sekretarz Generalny (wybierany na 5 lat, pośrednictwo w sporach, nadzór nad prawami człowieka, akcje humanitarne, Departamenty); Zgromadzenie Ogólne (wszystkie państwa członkowskie, znaczenie dla rekomendacji, działania humanitarne).
Aktywność Polski: uczestnictwo w misjach pokojowych, członkostwo w NATO, działania dyplomatyczne, wspieranie operacji pokojowych ONZ.