Zadanie 31, matura czerwiec 2020, wiedza o społeczeństwie rozszerzona

12 pktotwartetrudne 11%Czerwiec 2020

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

Wybierz jeden z podanych tematów i napisz wypracowanie.

Temat 1

Charakteryzując zależności między Prezydentem RP a Radą Ministrów RP oraz między tymi organami a parlamentem, uzasadnij, że w Rzeczypospolitej Polskiej nie zastosowano typu podziału władzy funkcjonującego w państwie, którego dotyczą materiały źródłowe.

Schemat. Egzekutywa i legislatywa na szczeblu federalnym w Stanach Zjednoczonych Ameryki

Materiał graficzny do zadaniaPowiększ
Materiał graficzny do zadania

Na podstawie: Społeczeństwo i polityka. Podstawy nauk politycznych, red. K.A. Wojtaszczyk, W. Jakubowski, Warszawa 2017, t. II, s. 275.

Model amerykański opiera się na normatywnej separacji władzy ustawodawczej [...] oraz władzy wykonawczej. Separacja ta występuje zarówno na płaszczyźnie organizacyjnej (odrębne wybory parlamentu i prezydenta, zakaz łączenia funkcji deputowanego i członka gabinetu, niemożność przedterminowego rozwiązania parlamentu), jak i na płaszczyźnie funkcjonalnej (autonomia parlamentu w dziedzinie tworzenia prawa oraz prezydenta w zakresie jego wykonywania, brak instytucji kontroli parlamentu nad prezydentem oraz brak odpowiedzialności politycznej egzekutywy przed parlamentem).

A. Antoszewski, R. Herbut, Systemy polityczne współczesnego świata, Gdańsk 2004, s. 320–321.

Temat 2

Od postępowania przygotowawczego do kasacji – przedstaw zasady i możliwy przebieg postępowania karnego w Rzeczypospolitej Polskiej.

Temat 3

Scharakteryzuj działania w celu wygaszania konfliktów i ograniczania ich skutków podejmowane przez Organizację Narodów Zjednoczonych w ostatnim trzydziestoleciu, uwzględniając kompetencje jej organów i aktywność Rzeczypospolitej Polskiej w tym zakresie.

WYPRACOWANIE na temat nr

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Temat 1.

Poziom III – WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 12 PKT

Zdający w pełni:

1) scharakteryzował zależności między Prezydentem RP a Radą Ministrów RP:

– wskazał, że Prezydent RP powołuje Prezesa Rady Ministrów RP i na jego wniosek członków Rady Ministrów RP w każdym z „kroków”, przy czym w pierwszym i trzecim „kroku” decyzja ta może zależeć od Prezydenta RP;

– wskazał, że Prezydent RP odwołuje ministrów na wniosek Prezesa Rady Ministrów RP lub w wyniku przegłosowania przez Sejm RP wotum nieufności wobec ministra;

– wskazał, że Prezydent RP przyjmuje dymisję Rady Ministrów RP w przypadkach: rezygnacji Prezesa Rady Ministrów RP, wyrażenia Radzie Ministrów RP konstruktywnego wotum nieufności przez Sejm RP oraz nieuchwalenia wotum zaufania dla Rady Ministrów RP przez Sejm RP;

– wskazał, że Prezydent RP ma prawo wnioskować do Sejmu RP o pociągnięcie członka Rady Ministrów RP do odpowiedzialności konstytucyjnej przed Trybunałem Stanu;

– wskazał, że Prezydent RP ma prawo zwoływać Radę Gabinetową RP (radę ministrów obradującą pod przewodnictwem Prezydenta RP, ale niemającą kompetencji Rady Ministrów RP);

– wskazał, że Prezydent RP, jako najwyższy przedstawiciel państwa, ma uprawnienia w zakresie polityki zagranicznej, gdzie

współdziała z Prezesem Rady Ministrów RP i właściwym ministrem (szefem MSZ RP);

– wskazał, że Prezydent RP jest najwyższym zwierzchnikiem Sił Zbrojnych RP, a zwierzchnictwo to sprawuje za pośrednictwem Ministra Obrony Narodowej RP, powołuje dowódców sił zbrojnych, Szefa Sztabu Generalnego RP, a w czasie wojny – na wniosek Prezesa Rady Ministrów RP – Naczelnego Dowódcę Sił Zbrojnych RP;

– wskazał, że Prezydent RP ma prawo wydawać rozporządzenia z mocą ustawy na wniosek Rady Ministrów RP oraz rozporządzenia wymagające kontrasygnaty (wówczas odpowiedzialność polityczna za ich konsekwencje spada na Prezesa Rady Ministrów RP; ten ostatni może także odmówić kontrasygnaty);

2) scharakteryzował zależności między Radą Ministrów RP a parlamentem:

– wskazał, że Rada Ministrów RP w każdym z „kroków” powołania musi otrzymać wotum zaufania w Sejmie RP (głosowane większością bezwzględną, a w trzecim „kroku” – większością zwykłą), przy czym w drugim „kroku” to Sejm RP wybiera Prezesa Rady Ministrów RP; wskazał, że wotum zaufania może być głosowane w Sejmie RP także na wniosek Prezesa Rady Ministrów RP; wyciągnął wniosek, że rząd jest traktowany jako emanacja większości parlamentarnej (izby pierwszej);

– przedstawił solidarną odpowiedzialność polityczną (parlamentarną) Rady Ministrów RP przed Sejmem RP w postaci konstruktywnego wotum nieufności (do wniosku dołączana kandydatura nowego premiera) głosowanego większością bezwzględną ustawowej liczby posłów;

– przedstawił indywidualną odpowiedzialność polityczną (parlamentarną) członków Rady Ministrów RP przed Sejmem RP w postaci wotum nieufności głosowanego większością bezwzględną ustawowej liczby posłów;

– przedstawił aspekty funkcji kontrolnej Sejmu RP wobec Rady Ministrów RP w postaci obowiązku Prezesa i członków Rady Ministrów RP udzielenia odpowiedzi na interpelacje i zapytania poselskie oraz udzielenia odpowiedzi w sprawach bieżących na posiedzeniu Sejmu RP;

– wskazał, że Rada Ministrów RP ma prawo inicjatywy ustawodawczej oraz zgłaszania poprawek do swoich projektów; stwierdził, że w przypadku ustawy budżetowej Rada Ministrów RP to jedyny podmiot mający tę inicjatywę; wskazał, że ma ona możliwość przyśpieszenia procedury ustawodawczej w sytuacji uznania złożonego przez siebie projektu za pilny;

3) scharakteryzował zależności między Prezydentem RP a parlamentem:

– wskazał, że Prezydent RP zarządza wybory parlamentarne i zwołuje pierwsze posiedzenie Sejmu RP;

– wskazał, że Prezydent RP ma prawo do skrócenia kadencji parlamentu obligatoryjnie (nieuchwalenie wotum zaufania dla RM w trzecim „kroku”) i fakultatywnie (nieprzedstawienie Prezydentowi RP w odpowiednim terminie ustawy budżetowej do podpisu);

– wskazał, że Prezydent RP ma prawo inicjatywy ustawodawczej oraz zgłaszania poprawek do swoich projektów;

– przedstawił uczestnictwo Prezydenta RP w schyłkowym etapie drogi ustawodawczej: podpisanie ustawy i zarządzenie jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw RP lub przekazanie ustawy do Sejmu RP celem jej ponownego rozpatrzenia (tzw. weto prezydenckie, które może być odrzucone większością kwalifikowaną 3/5 głosów), lub wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego RP z wnioskiem w sprawie zgodności ustawy z Konstytucją RP;

– przedstawił prawo Prezydenta RP, za zgodą Senatu RP, do zarządzenia referendum ogólnokrajowego;

– wskazał, że Prezydent RP wnioskuje do Sejmu RP w sprawie powołania Prezesa NBP oraz powołuje członków KRRiT oraz RPP (obok tych wybranych przez izby parlamentu);

– wskazał, że Prezydent RP ma prawo postanowić o stanie wojny (jeżeli Sejm RP nie może zebrać się na posiedzenie) i wydawać rozporządzenia z mocą ustawy na wniosek Rady Ministrów RP w czasie stanu wojennego (gdy Sejm RP nie może się zebrać na posiedzenie);

– wskazał, że Prezydent RP ma prawo do zwracania się z orędziem do Sejmu RP, Senatu RP i Zgromadzenia Narodowego RP;

– wskazał, że Marszałek Sejmu RP zarządza wybory na urząd Prezydenta RP, a Prezydent RP składa przysięgę wobec Zgromadzenia Narodowego RP;

– wskazał, że w razie opróżnienia urzędu Prezydenta RP obowiązki te wykonuje Marszałek Sejmu RP, a w drugiej kolejności – Marszałek Senatu RP;

– wskazał, że Zgromadzenie Narodowe RP ma prawo wnioskować (większością 2/3 głosów ustawowej liczby członków) o pociągnięcie Prezydenta RP do odpowiedzialności konstytucyjnej przed Trybunałem Stanu oraz ma prawo uznać identyczną większością trwałą niezdolność Prezydenta RP do sprawowania urzędu ze względu na stan zdrowia;

– wskazał, że niektóre umowy międzynarodowe są ratyfikowane przez Prezydenta RP po wyrażaniu przez parlament zgody ustawowej;

4) uzasadnił, z odwołaniem do przypadku USA, że nie istnieje w Polsce model separacji władzy:

– wyjaśnił model separacji (oraz hamulców i równowagi) władzy obowiązujący w USA;

– na podstawie aspektów 1–3 wnioskował, że w Polsce mamy do czynienia z modelem współpracy władz typowym dla różnych systemów parlamentarnych (elementy klasycznego parlamentarno-gabinetowego, kanclerskiego oraz parlamentarno-prezydenckiego);

– wykazał różnice między oboma modelami podziału władzy: w Polsce – odmiennie od USA – występuje m.in.: dualizm egzekutywy, inicjatywa ustawodawcza egzekutywy, weto prezydenckie, możliwość skrócenia kadencji parlamentu przez głowę państwa, odpowiedzialność polityczna rządu przed izbą pierwszą parlamentu.

5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie różnych aspektów danego problemu do jego opisu w szerszym kontekście interpretacyjnym, wykazał się znajomością licznych pojęć związanych z tematem.

W przypadku aspektów 1. i 3. dany aspekt uznaje się za wypełniony w sposób pełny wówczas, gdy zdający zrealizował min. 75% wskazanych w nim treści.

Poziom II – WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 8 PKT

Zdający:

– w pełni scharakteryzował trzy istotne aspekty zagadnienia (spośród zagadnień 1–4 wskazanych dla poziomu III) lub

– w pełni scharakteryzował dwa istotne aspekty zagadnienia i częściowo scharakteryzował dwa istotne aspekty zagadnienia (spośród zagadnień 1–4 wskazanych dla poziomu III).

5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie wybranych aspektów analizowanego tematu; wykazał się znajomością wybranych pojęć związanych z tematem.

Poziom I – WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 4 PKT

Zdający:

– w pełni scharakteryzował jeden istotny aspekt oraz częściowo scharakteryzował jeden istotny aspekt zagadnienia (spośród zagadnień 1–4 wskazanych dla poziomu III)

lub

– częściowo scharakteryzował trzy istotne aspekty zagadnienia (spośród zagadnień 1–4 wskazanych dla poziomu III).

5) Zdający wykazał się znajomością jedynie nielicznych pojęć związanych z tematem.

0 PKT Zdający nie zrozumiał tematu – nie wypełnił wymagań dla poziomu I.

5) Zdający nie wykazał się znajomością pojęć związanych z tematem.

Temat 2.

Poziom III – WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 12 PKT

Zdający w pełni scharakteryzował:

1) zasady postępowania karnego:

– przedstawił zasady: nie ma przestępstwa bez ustawy, nie ma przestępstwa bez winy (ewentualnie, zamiast wymienionych: nie ma winy bez prawa), nikt nie może być zwolniony od odpowiedzialności za popełnione przestępstwo, prawo nie działa wstecz, domniemanie niewinności, niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść oskarżonego;

– wyjaśnił, że oskarżonemu przysługuje prawo do obrony, w tym prawo do korzystania z pomocy obrońcy, o czym należy go pouczyć;

*– zauważył brak prawa precedensowego (sąd karny rozstrzyga samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne oraz nie jest związany rozstrzygnięciem innego sądu lub organu);*

– zauważył, że organ powołany do ścigania przestępstw jest obowiązany do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania przygotowawczego, a oskarżyciel publiczny także do wniesienia i popierania oskarżenia – o czyn ścigany z urzędu;

2) postępowanie przygotowawcze:

– wyjaśnił fazę przed postawieniem zarzutu – ustalenie, czy doszło do popełnienia przestępstwa, i kto je popełnił;

– przedstawił strony: podejrzanego i pokrzywdzonego;

– przedstawił nadzorcze uprawnienia prokuratora – możliwość wydawania postanowień i zarządzeń;

– przedstawił uprawnienia policji;

– przedstawił cel postępowania – w toku śledztwa (po upewnieniu się, że doszło do popełnienia czynu zabronionego) ustalenie sprawcy, zebranie, zabezpieczenie i w niezbędnym zakresie utrwalenie dowodów dla sądu;

– przedstawił rodzaje postępowania: dochodzenie lub śledztwo (głównie w sprawach właściwych dla sądu okręgowego);

– zauważył możliwość mediacji;

3) postępowanie sądowe przed sądem I instancji (rejonowym lub okręgowym):

– przedstawił kwestię wniesienia aktu oskarżenia – wniesienie przez pokrzywdzonego (jako oskarżyciela prywatnego) lub przez oskarżyciela publicznego (prokuratora);

– zauważył kwestię przygotowania do rozprawy głównej;

– wyjaśnił rolę oskarżyciela posiłkowego w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego;

– przedstawił stronę oskarżonego (oskarżony i obrońca) oraz udział w postępowaniu osób niebędących stronami, np. świadkowie, wskazał na możliwość udziału pełnomocnika strony innej niż oskarżony;

– przedstawił skład orzekający: na ogół sędzia lub sędzia i dwóch ławników oraz przewód sądowy, głosy stron i wyrokowanie;

*– wyjaśnił kwestię wydawania orzeczeń innych niż wyrok oraz sprawę wyroku bez rozprawy (postępowanie nakazowe);*

4) środki odwoławcze i zaskarżenia:

– przedstawił możliwość wniesienia apelacji od wyroku rozpatrywanej przez sąd II instancji (okręgowy lub apelacyjny);

*– przedstawił możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie rozpatrywane przez sąd II instancji (okręgowy lub apelacyjny);*

– przedstawił warunki wniesienia nadzwyczajnych środków zaskarżenia do Izby Karnej Sądu Najwyższego, ze szczególnym uwzględnieniem kasacji.

5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie różnych aspektów danego problemu do jego opisu w szerszym kontekście interpretacyjnym oraz wykazał się znajomością licznych pojęć związanych z tematem.

Kursywą zaznaczono kwestie niekonieczne do uznania danego aspektu za spełniony w sposób pełny. Ich realizacja przez zdającego może kompensować braki w zagadnieniach uznanych za obowiązkowe.

Poziom II – WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 8 PKT

Zdający:

– w pełni scharakteryzował trzy istotne aspekty zagadnienia (spośród zagadnień 1–4 wskazanych dla poziomu III) lub

– w pełni scharakteryzował dwa istotne aspekty zagadnienia i częściowo scharakteryzował dwa istotne aspekty zagadnienia (spośród zagadnień 1–4 wskazanych dla poziomu III).

5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie wybranych aspektów analizowanego tematu; wykazał się znajomością wybranych pojęć związanych z tematem; ustosunkował się do oceny autora.

Poziom I – WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 4 PKT

Zdający:

– w pełni scharakteryzował jeden istotny aspekt oraz częściowo scharakteryzował jeden istotny aspekt zagadnienia (spośród zagadnień 1–4 wskazanych dla poziomu III) lub

– częściowo scharakteryzował trzy istotne aspekty zagadnienia (spośród zagadnień 1–4 wskazanych dla poziomu III).

5) Zdający wykazał się znajomością jedynie nielicznych pojęć związanych z tematem.

0 PKT Zdający nie zrozumiał tematu – nie wypełnił wymagań dla poziomu I.

5) Zdający nie wykazał się znajomością pojęć związanych z tematem.

Temat 3.

Poziom III – WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 12 PKT

Zdający w pełni scharakteryzował:

1) organy ONZ dysponujące kompetencjami w celu wygaszania konfliktów i ograniczenia ich skutków:

– podał skład Rady Bezpieczeństwa: 5 członków stałych (USA, Rosja, Chiny, Wielka Brytania, Francja, prawo weta członków stałych) i 10 wybieranych przez Zgromadzenie Ogólne na 2 lata; wykazał, że to na tym organie ciąży główna odpowiedzialność za utrzymanie pokoju i bezpieczeństwa na świecie (uprawnienia z Karty Narodów Zjednoczonych w sprawie rozstrzygania sporów, wprowadzania sankcji ekonomicznych, dyplomatycznych i militarnych – użycie sił zbrojnych); stwierdził, że rezolucje Rady Bezpieczeństwa mają moc prawnie wiążącą dla państw, a podejmuje je ona większością 9/15;

– stwierdził, że Sekretarz Generalny ONZ jest wybierany na 5-letnią kadencję przez Zgromadzenie Ogólne na wniosek Rady Bezpieczeństwa (obecnie jest nim A. Guterres); wskazał, że do jego uprawnień należy m.in. pośrednictwo w sporach międzynarodowych oraz nadzór nad przestrzeganiem praw człowieka i akcjami humanitarnymi; zauważył, że w ramach Sekretariatu ONZ funkcjonuje Departament Spraw Politycznych oraz Departament ds. Operacji Pokojowych;

– podał skład Zgromadzenia Ogólnego (reprezentowane w nim każde państwo członkowskie ONZ); wykazał istotność Pierwszego Komitetu, w którego kompetencji są sprawy rozbrojenia i bezpieczeństwa międzynarodowego; wskazał, że Zgromadzenie Ogólne uczestniczy w wyborze dwóch wskazanych wyżej organów, a jego uchwały – podejmowane 2/3 głosów – mają wobec państw członkowskich formę zaleceń; istotne z punktu widzenia tematu możliwości tego organu to: zalecenia dotyczące utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa, zawieszenie w korzystaniu z praw i przywilejów członkowskich oraz wykluczenie państwa członkowskiego);

2) misje pokojowe ONZ:

– wyjaśnił charakter misji wymuszania pokoju (z użyciem środków przymusu i z upoważnienia Rady Bezpieczeństwa) i misji utrzymania pokoju, wskazując na Departament Operacji Pokojowych;

– przedstawił skład misji pokojowych: personel wojskowy, policyjny i cywilny oraz zasady, jakimi się kierują: bezstronność, zgoda stron konfliktu, zakaz użycia siły poza przypadkami obrony własnej oraz w obronie mandatu misji;

– przedstawił dziedziny działań misji pokojowych: ochrona ludności cywilnej i sprawy tej ludności, oczyszczanie pól minowych, wsparcie dla rządów prawa, organizacji wyborów i reformy sektora bezpieczeństwa, rozbrojenie, demobilizacja i reintegracja kombatantów ze społeczeństwem;

– wskazał misje utrzymania pokoju w Europie: w Kosowie (UNMIK); inne, już zakończone: np. UNPROFOR (b. Jugosławia), UNMIBH (BiH);

– wskazał misje utrzymania pokoju w Azji: w związku z konfliktem indyjsko-pakistańskim (UNMOGIP), grecko-tureckim na Cyprze (UNFICYP), izraelsko-palestyńskim (UNTSO) oraz w Libanie (UNFIL); inne, już zakończone: np. UNOMIG (Gruzja), UNMOT (Tadżykistan), UNTAET (Timor Wschodni);

– wskazał misje utrzymania pokoju w Afryce: w kwestii Sahary Zachodniej (MINURSO), DRK (MONUSCO), Liberii (UNMIL), WKS (UNOCI), Sudanu Południowego (UNMISS), Sudanu (UNISFA); inne, już zakończone: np. UNAVEM (Angola), UNOMSIL i UNAMSIL (Sierra Leone); UNMEE (Etiopia i Erytrea);

3) inną działalność ONZ w kwestii wygaszania konfliktów i ograniczenia ich skutków:

– przedstawił możliwość działań ONZ w zakresie zapobiegania konfliktom i tworzenia pokoju, wskazując „dobre biura”, rolę dyplomacji oraz Departamentu Spraw Politycznych;

– przedstawił możliwość działań ONZ w zakresie misji politycznych i misji budowania pokoju (wzmacnianie administracji państwa, rozwój kraju dla długotrwałego pokoju), wskazując rolę Komisji Budowania Pokoju oraz podając przykłady misji, np. UNAMI (Irak), UNIPSIL (Sierra Leone);

– przedstawił kwestię rozliczenia zbrodni ludobójstwa, przeciwko ludzkości i wojennych, uwzględniając Międzynarodowy Trybunał Karny dla Rwandy (skazano 61 osób, głównie Hutu) lub Międzynarodowy Trybunał Karny dla b. Jugosławii (np. sprawa S. Miloševicia; uznanie R. Karadžicia za winnego zbrodni przeciwko ludzkości i orzeczenie kary dożywotniego pozbawienia wolności); wskazał funkcjonowanie Międzynarodowego Trybunału Karnego w Hadze (na podstawie Statutu Rzymskiego, rozpoczął funkcjonowanie z początkiem drugiej połowy 2002 r. i sądzi osoby odpowiedzialne za zbrodnie popełnione po tym terminie; od 2015 r. jednym z sędziów jest obywatel Polski, prof. P. Hofmański);

– przedstawił funkcjonowanie Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców (UNHCR), wskazał, że organ ten przewodzi i koordynuje międzynarodowymi działaniami mającymi na celu ochronę uchodźców i rozwiązywanie ich problemów;

4) udział Polski w działalności ONZ w kwestii wygaszania konfliktów i ograniczenia ich skutków:

– wskazał, że Polska w sposób znaczący uczestniczyła w operacjach pokojowych ONZ, np. na Bliskim Wschodzie: UNIKOM (Irak/Kuwejt), UNDOF (Wzgórza Golan) i UNIFR (południowy Liban) oraz w b. Jugosławii: UNCRO (Chorwacja), UNMIBH (Bośnia i Hercegowina), UNMIK (Kosowo), a obecnie w Afryce (np. UNMIL w Liberii);

– wskazał na pełnione przez Polaków funkcje w misjach, np. gen. B. Izydorczyk jako szef UNMOT-u w Tadżykistanie;

– wskazał udział Polski w niektórych operacjach NATO mających mandat ONZ, np. IFOR i SFOR (Bośnia i Hercegowina, rezolucja 1031 z 1995 r.), KFOR (Kosowo, rezolucja 1244 z 1999 r.), ISAF (Afganistan, rezolucja 1386 z 2001 r.);

– zauważył, że Polska dwukrotnie (w latach 90. XX wieku i ostatnio – do 2019 r.) pełniła funkcję niestałego członka Rady Bezpieczeństwa ONZ;

– wskazał, że T. Mazowiecki działał jako Specjalny Sprawozdawca Komisji Praw Człowieka Narodów Zjednoczonych w byłej Jugosławii w latach 90. XX wieku;

– zauważył, że od 1995 r. w Warszawie działa Ośrodek Informacji ONZ, który odpowiada za popularyzowanie wiedzy o organizacji, oraz że w Polsce odbywały się konferencje ONZ.

5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie różnych aspektów danego problemu do jego opisu w szerszym kontekście interpretacyjnym, wykazał się znajomością licznych pojęć związanych z tematem.

W przypadku aspektów 2., 3. i 4. dany aspekt uznaje się za wypełniony w sposób pełny wówczas, gdy zdający zrealizował min. 75% wskazanych w nim treści.

Poziom II – WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 8 PKT

Zdający:

– w pełni scharakteryzował trzy istotne aspekty zagadnienia (spośród zagadnień 1–4 wskazanych dla poziomu III) lub

– w pełni scharakteryzował dwa istotne aspekty zagadnienia i częściowo scharakteryzował dwa istotne aspekty zagadnienia (spośród zagadnień 1–4 wskazanych dla poziomu III).

5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie wybranych aspektów analizowanego tematu; wykazał się znajomością wybranych pojęć związanych z tematem.

Poziom I – WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 4 PKT

Zdający:

– w pełni scharakteryzował jeden istotny aspekt oraz częściowo scharakteryzował jeden istotny aspekt zagadnienia (spośród zagadnień 1–4 wskazanych dla poziomu III) lub

– częściowo scharakteryzował trzy istotne aspekty zagadnienia (spośród zagadnień 1–4 wskazanych dla poziomu III).

5) Zdający wykazał się znajomością jedynie nielicznych pojęć związanych z tematem.

0 PKT Zdający nie zrozumiał tematu – nie wypełnił wymagań dla poziomu I.

5) Zdający nie wykazał się znajomością pojęć związanych z tematem.

Uwaga redakcyjna: klucz CKE w temacie 2, przy poziomie II, zawiera sformułowanie „ustosunkował się do oceny autora”, chociaż polecenie nie dotyczy oceny autora. Zachowano zapis oryginalny. W nagłówku tematu 2 w kluczu pojawia się dodatkowo słowo „strony”, którego nie ma w poleceniu arkusza.

Schemat punktowania

Wartość merytoryczna – dla wybranego tematu stosuje się szczegółowe kryteria poziomów III (12 pkt), II (8 pkt), I (4 pkt) i 0 pkt podane w kluczu odpowiedzi.

Pozostałe kryteria (dla każdego z trzech tematów):

Poziom III

Poprawność merytoryczna: Zdający nie popełnił żadnego błędu merytorycznego.

Selekcja informacji: Zdający przeprowadził poprawną selekcję i hierarchizację informacji (nie zamieścił w pracy fragmentów niezwiązanych z tematem).

Język, styl i kompozycja: Zdający zaprezentował wywód w pełni spójny, harmonijny i logiczny.

Poziom II

Poprawność merytoryczna: Zdający popełnił jeden lub dwa błędy merytoryczne.

Selekcja informacji: Zdający przeprowadził niekonsekwentną selekcję informacji i ich hierarchizację (umieścił w pracy nieliczne fragmenty niezwiązane z tematem).

Język, styl i kompozycja: Zdający zaprezentował wywód nie w pełni uporządkowany.

Poziom I

Poprawność merytoryczna: Zdający popełnił trzy lub cztery błędy merytoryczne.

Selekcja informacji: Zdający przeprowadził w niewystarczającym stopniu selekcję informacji i ich hierarchizację (napisał pracę, której znaczną część stanowią fragmenty niezwiązane z tematem).

Język, styl i kompozycja: Zdający zaprezentował wywód w sposób chaotyczny i nielogiczny.

Poniżej poziomu I

Poprawność merytoryczna: Zdający popełnił co najmniej pięć błędów merytorycznych.

Selekcja informacji: Ponad połowę pracy stanowią fragmenty niezwiązane z tematem.

Język, styl i kompozycja: Wywód jest niekomunikatywny.

Przy pracy o wartości merytorycznej 0 pkt, nie przyznaje się punktów za pozostałe elementy.

Egzaminator, klasyfikując wartość merytoryczną pracy na jeden z trzech poziomów (I–III), może ocenić ją wyłącznie na 12, 8 lub 4 punkty. Ostateczna liczba punktów uzyskanych przez zdającego jest zależna także od poziomu realizacji trzech pozostałych kryteriów, tj. poprawności merytorycznej, selekcji informacji oraz języka, stylu i kompozycji. Za zrealizowanie danego kryterium na poziomie wyższym / niższym od poziomu wartości merytorycznej pracy, zdający uzyskuje jeden punkt więcej / mniej. Egzaminator może także ocenić pracę na 0 punktów.

Komentarz. Egzaminator klasyfikuje wartość merytoryczną pracy na jeden z trzech poziomów (I–III), mogąc ocenić ją wyłącznie na 12, 8 lub 4 punkty. Ostateczna liczba punktów zależy także od oceny poprawności merytorycznej, selekcji informacji oraz języka, stylu i kompozycji. Za realizację kryterium na poziomie wyższym/niższym od wartości merytorycznej zdający uzyskuje jeden punkt więcej/mniej. Egzaminator może ocenić pracę na 0 punktów.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.