Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Polecenie
Materiał 1. O wykluczeniu społecznym
Niekiedy wykluczenie społeczne utożsamia się z ubóstwem lub traktuje ubóstwo jako główny
powód wykluczenia. Obecnie jednak dominujące podejście jest bardziej wielowymiarowe
i wielokierunkowe. [S]amo ubóstwo może być nie tyle przyczyną, [ile] skutkiem wykluczenia
[…]. Jedni szukają […] przyczyn [wykluczenia] w stałych i uniwersalnych czynnikach, takich
jak deprywacja materialna (niskie dochody), brak odpowiedniego wykształcenia czy
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
erozja więzi rodzinnych i sąsiedzkich, gwałtowny rozwój technologii, […] spadek kapitału
społecznego (wzajemnego zaufania i współpracy), zła polityka społeczna i gospodarcza
państwa. […]
Związki między poszczególnymi kryteriami wykluczenia […] są stosunkowo słabe. Trudno
zatem mówić o jednym spójnym syndromie wykluczenia, [a kumulacja wielowymiarowego
ubóstwa i wykluczenia społecznego mierzonego izolacją społeczną dotykała około 1%
społeczeństwa (według badań GUS z 2015 r.)]. [Wyróżnia się] 10 dość oczywistych barier
w uczestniczeniu w pełni w głównym nurcie życia społecznego:
[– podeszły wiek, niepełnosprawność, samotność (składające się na wykluczenie fizyczne);
– mieszkanie na wsi, niskie wykształcenie (składające się na wykluczenie strukturalne);
– konflikty z prawem, poczucie dyskryminacji, uzależnienie od alkoholu lub narkotyków
(składające się na wykluczenie normatywne);
– ubóstwo i bezrobocie (składające się na wykluczenie materialne)].
Materialny 2. GUS o jednostkach reintegracji społeczno-zawodowej
Organizatorem jednostek reintegracji społeczno-zawodowej, podobnie jak w latach
wcześniejszych, były najczęściej podmioty sektora non-profit, tj. stowarzyszenia, fundacje
oraz społeczne podmioty wyznaniowe – utworzyły one ponad 2/3 (67,2%) ogólnej liczby CIS
[centrów integracji społecznej], KIS [klubów integracji społecznej], ZAZ [zakładów aktywności
zawodowej] oraz WTZ [warsztatów terapii zajęciowej].

Materialny 3. O usługach społecznych świadczonych przez organizacje trzeciego sektora
[N]ależy zauważyć, że organizacje społeczne [mają] dominującą pozycję zwłaszcza
w nowych typach usług [społecznych z zakresu zadań publicznych] rozwijanych po 1989
roku, takich jak: dzienne placówki opieki i wychowania, centra integracji społecznej, zakłady
aktywności zawodowej, hospicja, ośrodki wsparcia dla osób bezdomnych. […]
Warto też podkreślić nierówności przestrzenne w dostępie do usług integracji i aktywizacji
społeczno-zawodowej świadczonych przez organizacje trzeciego sektora: 86% centrów
integracji społecznej i 78% zakładów aktywności zawodowej prowadziło działalność
w miastach. […]
Natomiast wartość dodana programów świadczonych przez zakłady aktywności zawodowej
i centra integracji społecznej to prowadzenie usług specjalistycznych w formie pomocy
terapeutycznej, leczenia i rehabilitacji, usług opiekuńczych i pielęgnacyjnych oraz pomocy
żywieniowej.
Zadanie 20.
Jako osoba reprezentująca trzeci sektor przygotuj wystąpienie na temat wykluczenia
społecznego. W tym wystąpieniu:
– wykaż, że ubóstwo i wykluczenie społeczne to zjawiska, które mogą być powiązane;
– uzasadnij, że wykluczenie społeczne może dotykać nie tylko osoby ubogie,
i przedstaw rolę pozamaterialnych czynników w tym zjawisku;
– przedstaw działalność organizacji trzeciego sektora na rzecz przeciwdziałania
wykluczeniu społecznemu i zaproponuj działanie (organizacji, którą reprezentujesz)
zmniejszające nierówności przestrzenne wskazane w materiale 3.
Ocena według schematu punktowania CKE, zwykle w 15–30 s
Dowiedz się, ile punktów naprawdę zdobywasz. Zrób zdjęcie kartki albo wklej odpowiedź: Maturownik+ porówna ją ze schematem punktowania, policzy punkty i wytłumaczy, gdzie i dlaczego je tracisz.
Przykładowe kryteria oceny (zgodnie z wymogami zadania):
1. Wykazanie, że ubóstwo i wykluczenie społeczne to zjawiska powiązane:
– ubóstwo może być zarówno przyczyną, jak i skutkiem wykluczenia społecznego (z materiału 1.)
– ubóstwo stanowi jedno z czterech typów barier w uczestniczeniu w życiu społecznym (wykluczenie materialne)
2. Uzasadnienie, że wykluczenie społeczne dotyka także osoby nieubogie, oraz rola czynników pozamaterialnych:
– inne typy barier: fizyczne (podeszły wiek, niepełnosprawność, samotność), strukturalne (mieszkanie na wsi, niskie wykształcenie), normatywne (konflikty z prawem, dyskryminacja, uzależnienia)
– zmienne czynniki kulturowe: erozja więzi rodzinnych i sąsiedzkich, spadek kapitału społecznego, zła polityka społeczna i gospodarcza
– trudno mówić o jednym syndromie wykluczenia ze względu na słabe związki między kryteriami
3. Działalność trzeciego sektora i propozycja zmniejszenia nierówności przestrzennych:
– organizacje non-profit tworzą ponad 2/3 jednostek reintegracji społeczno-zawodowej (z materiału 2.)
– nierówności przestrzenne: 86% CIS i 78% ZAZ prowadziło działalność w miastach (z materiału 3.)
– usługi specjalistyczne: pomoc terapeutyczna, leczenie i rehabilitacja, usługi opiekuńcze, pomoce żywieniowa
– propozycja działania: np. rozszerzenie działalności na tereny wiejskie, otwarcie filii na wsi, mobilne usługi integracji, współpraca z samorządami lokalnymi na terenie wsi itp.
realizacja wszystkich trzech kategorii elementów składowych w pełni, spójna argumentacja, logiczny układ wypowiedzi.
realizacja wszystkich trzech kategorii elementów składowych, głównie w pełni, z drobnymi brakami.
realizacja wszystkich trzech kategorii elementów składowych, z umiarkowanymi brakami w jednej lub dwóch kategoriach.
realizacja wszystkich trzech kategorii elementów składowych, z istotnymi brakami w co najmniej jednej kategorii, albo realizacja w pełni dwóch kategorii i częściowa trzeciej.
realizacja w pełni jednej kategorii i umiarkowana realizacja dwóch pozostałych, albo realizacja wszystkich trzech kategorii z istotnymi brakami.
realizacja w pełni jednej kategorii, umiarkowana realizacja jednej i słaba trzeciej, albo realizacja wszystkich trzech z istotnymi brakami.
brak realizacji żadnej kategorii elementów składowych albo brak odpowiedzi.