Przykładowe rozwiązania

1. A - umożliwia poruszanie się niektórych gatunków owadów po powierzchni wody, ponieważ:

- powierzchnia wody tworzy błonkę, na której utrzymuje się owad.

- dzięki siłom kohezji tworzy się warstwa, po której porusza się lekki owad.

- cząsteczki wody na jej powierzchni przyciągają się na tyle mocno, że ciężar owada nie jest w stanie ich rozdzielić.

- tworzy się błonka powierzchniowa, której oddziaływanie równoważy siłę ciężkości owada.

2. C - umożliwia przetrwanie ryb słodkowodnych podczas zimy przy dnie zamarzających zbiorników, ponieważ:

- lód ma mniejszą gęstość niż woda, dlatego utrzymuje się na powierzchni, a położone głębiej warstwy wody (odizolowane od powietrza atmosferycznego) nie zamarzają.

- lód znajdujący się na powierzchni wody izoluje głębsze, cieplejsze warstwy wody od zimnego powietrza.

- woda o największej gęstości opada na dno zbiornika i nie wychładza się.

3. B - umożliwia pozbywanie się nadmiaru ciepła z organizmu człowieka podczas pocenia się, ponieważ:

- w trakcie parowania woda zawarta w pocie pochłania ciepło (z organizmu), co pozwala na obniżenie temperatury ciała.

- aby rozerwać wiązania wodorowe, potrzebna jest duża ilość ciepła odbieranego z organizmu.

3 pkt - za właściwe przyporządkowanie wszystkich symboli literowych do trzech zdań i dokończenie wszystkich trzech zdań poprzez poprawne wyjaśnienie, w jaki sposób wybrana właściwość warunkuje funkcjonowanie określonych organizmów.

2 pkt - za właściwe przyporządkowanie i właściwe wyjaśnienie tylko dwóch odpowiedzi.

1 pkt - za właściwe przyporządkowanie i właściwe wyjaśnienie tylko jednej odpowiedzi.

0 pkt - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.

Uwagi:

Wyjaśnienie w punkcie 1. powinno odnosić się do wzajemnego oddziaływania owada i błonki powierzchniowej, a w konsekwencji równoważenia siły ciężkości owada. Nie uznaje się wyjaśnienia będącego tautologią, np. „powierzchnia wody tworzy błonkę, na której porusza się owad”.

Wyjaśnienie w punkcie 2. powinno odwoływać się do gradientu temperatury wody w zbiorniku. Nie uznaje się odpowiedzi zawierających jedynie stwierdzenie, że na dnie zbiornika woda jest najcieplejsza lub że jest tam woda o temperaturze 4 °C.

Wyjaśnienie w punkcie 3. powinno odnosić się do odbierania ciepła z organizmu podczas parowania wody z potu.