Pobierz broszurę
Wersja dla Formuły 2023, obowiązująca na maturze 2027. Plik jest niezmienioną kopią broszury opublikowanej przez CKE (oryginał jest pod przyciskiem obok). Na egzaminie broszurę zapewnia szkoła.
Wersja dla Formuły 2015
Osoby, które w 2027 r. zdają w Formule 2015 (m.in. absolwenci dawnego 3-letniego liceum), dostają starszą wersję broszury: pobierz PDF (Formuła 2015) albo oryginał na stronie CKE.
Podgląd całej broszury
Wszystkie strony w takiej postaci, w jakiej dostaniesz je na maturze. Kliknij stronę, żeby otworzyć ją w PDF-ie.
Strona 1
Strona 3
Strona 4Równanie Hardy’ego–WeinbergaPotencjał wody w komórce roślinnejZasady azotowe, kwasy organiczne, hydroliza ATP
Strona 5Kod genetycznyPodstawowe wzory ze statystyki
Strona 6Wybrane aminokwasy białkowe
Strona 7Wpływ kierujący podstawników w pierścieniu aromatycznym
Strona 8Stałe dysocjacji grup funkcyjnych aminokwasów
Strona 9Stałe dysocjacji kwasów i zasadŚrednie długości wiązań
Strona 10Iloczyn rozpuszczalności
Strona 11Wskaźniki kwasowo-zasadowe
Strona 12Potencjał standardowy redukcji
Strona 13Entalpia tworzenia i spalania
Strona 14Rozpuszczalność soli i wodorotlenków
Strona 15Układ okresowy pierwiastków
Strona 16Grawitacja i elementy astronomiiKinematyka, dynamika, tarcie i sprężystość
Strona 17Drgania, fale, optyka geometrycznaHydrostatyka, aerostatyka, termodynamika
Strona 18Elektrostatyka, prąd elektryczny, magnetyzm
Strona 19Fizyka atomowa i jądrowa, mechanika relatywistyczna
Strona 20Stałe fizyczne i jednostki
Strona 24
Podgląd stron oryginalnej broszury CKE „Wybrane wzory i stałe fizykochemiczne”. Kliknij stronę, żeby otworzyć ją w pliku PDF.
Co jest w broszurze
| Część | Zawartość | Strona |
|---|---|---|
| biologia | potencjał wody w komórce roślinnej, równanie Hardy’ego–Weinberga, zasady azotowe, kod genetyczny, podstawowe wzory ze statystyki | 4–5 |
| chemia | wybrane aminokwasy białkowe, wpływ kierujący podstawników w pierścieniu aromatycznym | 6–7 |
| chemia | stałe dysocjacji grup funkcyjnych aminokwasów, kwasów i zasad | 8–9 |
| chemia | średnie długości wiązań, iloczyny rozpuszczalności, logarytmy dziesiętne | 9–10 |
| chemia | wskaźniki kwasowo-zasadowe, potencjały standardowe redukcji | 11–12 |
| chemia | standardowe entalpie tworzenia i spalania, rozpuszczalność soli i wodorotlenków | 13–14 |
| chemia | układ okresowy pierwiastków | 15 |
| fizyka | kinematyka, dynamika, siły tarcia i sprężystości, grawitacja i astronomia | 16 |
| fizyka | drgania, fale, optyka, hydrostatyka, termodynamika | 17 |
| fizyka | elektrostatyka, prąd elektryczny, magnetyzm | 18 |
| fizyka | mechanika relatywistyczna, fizyka atomowa i jądrowa, jednostki SI, przedrostki | 19 |
| fizyka | stałe fizyczne i astrofizyczne, jednostki spoza SI | 20 |
Jak korzystać na maturze z biologii
- Kod genetyczny (strona 5) wystarczy do przepisania sekwencji mRNA na aminokwasy: nie ucz się tabeli kodonów na pamięć, ale ćwicz szybkie czytanie jej.
- Równanie Hardy’ego–Weinberga (strona 4) podaje wzór, ale nie mówi, kiedy populacja jest w równowadze. Założenia (duża populacja, brak doboru, mutacji i migracji, kojarzenie losowe) trzeba znać samemu.
- Potencjał wody (strona 4) pomaga w zadaniach o osmozie i transporcie wody w roślinie.
- Wzory aminokwasów i zasad azotowych (strony 4–7) przydają się przy białkach i kwasach nukleinowych, np. przy aminokwasach i kodzie genetycznym.
- Na biologii masz kalkulator prosty, więc pierwiastki i odchylenie standardowe licz ostrożnie, krok po kroku.
Jak korzystać na maturze z chemii
- Układ okresowy (strona 15) podaje masy molowe: używaj ich, zamiast zapamiętywać. Zaokrąglaj tak, jak w karcie, bo tak liczy klucz CKE.
- Tablica rozpuszczalności (strona 14) rozstrzyga, czy w reakcji wytrąca się osad. Matura często to sprawdza w równaniach jonowych.
- Potencjały standardowe (strona 12) służą do wyboru katody i anody i do liczenia SEM ogniwa.
- Stałe dysocjacji (strony 8–9) pozwalają porównać moc kwasów i zasad, np. przy aminach aromatycznych i kwasach karboksylowych, oraz policzyć pH słabych elektrolitów.
- Iloczyny rozpuszczalności (strona 10) i tablica logarytmów (strona 10) wystarczą do obliczeń z Ks i pH.
- Entalpie tworzenia i spalania (strona 13) potrzebne są do prawa Hessa.
- Wskaźniki (strona 11) mają podane zakresy pH zmiany barwy: w zadaniach z miareczkowaniem wybierz ten, którego zakres obejmuje pH w punkcie równoważnikowym.
Jak korzystać na maturze z fizyki
- Broszura ma wzory z każdego działu (strony 16–20), ale bez opisu, kiedy który stosować i bez oznaczeń symboli. Trzeba wiedzieć, co oznacza każda litera.
- Wzory na ruch harmoniczny, prawo Coulomba, prawo Ohma czy siatkę dyfrakcyjną są w niej, ale warunki stosowalności są pominięte.
- Stałe fizyczne (strona 20) bierz z karty, z podaną tam dokładnością.
- Na fizyce masz kalkulator naukowy i obowiązkowo linijkę (wykresy).
Wzory, których w broszurze nie ma
- Wyprowadzeń i definicji (np. co to jest potencjał chemiczny, dlaczego reakcja zachodzi).
- Reguł nazewnictwa związków organicznych.
- Zasad dziedziczenia, schematów krzyżówek i proporcji fenotypów (np. 9:3:3:1).
- Dla fizyki: interpretacji wykresów i jednostek pochodnych, które trzeba umieć wyprowadzić.
Gdzie na Maturowniku jest ta broszura
Przy każdym zadaniu z biologii, chemii i fizyki w naszej bazie pokazujemy, z której części broszury możesz skorzystać, z linkiem do właściwej strony.
Najczęstsze pytania
Czy na maturze z chemii jest układ okresowy?
Tak, jest w broszurze „Wybrane wzory i stałe fizykochemiczne”, którą zapewnia szkoła.
Czy biologia, chemia i fizyka mają osobne karty?
Nie, CKE wydaje jedną wspólną broszurę dla trzech przedmiotów.
Czy broszura z tej strony to oryginał CKE?
Tak. Plik PDF jest niezmienioną kopią broszury z serwisu CKE, a podgląd stron powyżej jest z niego wygenerowany.
Czy na maturze z geografii jest karta wzorów?
Nie. CKE wydaje broszury tylko dla matematyki oraz dla biologii, chemii i fizyki. Na geografii masz linijkę, kalkulator prosty i lupę. Zestawienie dla wszystkich przedmiotów: co można mieć na maturze.
Jaki kalkulator jest dozwolony razem z kartą?
Na chemii i fizyce kalkulator naukowy, na biologii kalkulator prosty. Szczegóły: co można mieć na maturze.