Zacznij za darmoZacznij

Baza wiedzy · matura

SEM ogniwa na maturze z chemii: wzór, schemat ogniwa, potencjały

SEM (siła elektromotoryczna) ogniwa to różnica potencjałów katody i anody: SEM = E(katody) − E(anody). Katodą jest półogniwo o wyższym potencjale standardowym (tam zachodzi redukcja), anodą półogniwo o niższym (utlenianie). Dla ogniwa Daniella: 0,34 V − (−0,76 V) = 1,10 V.

Sprawdzone 18 października 2026

Co trzeba umieć

  • Wzór: SEM = E°katody − E°anody, z potencjałów standardowych z tablic (Wybrane wzory i stałe fizykochemiczne).
  • Katoda i anoda: w ogniwie katoda (+) ma wyższy potencjał i zachodzi na niej redukcja; anoda (−) ma niższy potencjał i zachodzi na niej utlenianie.
  • Schemat ogniwa: anoda po lewej, katoda po prawej, np. Zn | Zn2+ || Cu2+ | Cu. Pionowa kreska to granica faz, podwójna to klucz elektrolityczny.
  • Reakcje elektrodowe i sumaryczna: bilans elektronów przy różnych ładunkach jonów.
  • Kierunek przepływu: elektrony płyną przewodnikiem zewnętrznym od anody do katody.

Typowe pułapki

  • Odejmowanie potencjałów w złej kolejności i ujemny wynik SEM.
  • Mnożenie potencjału przez współczynnik stechiometryczny: potencjałów nie mnoży się przy bilansowaniu reakcji.
  • Mylenie oznaczeń: w ogniwie anoda jest ujemna, w elektrolizie dodatnia.
  • Półogniwo wodorowe ma potencjał standardowy 0 V z definicji.

Zadania z matury

  1. 1.Zadanie 9.1, maj 2026Zbudowano ogniwo galwaniczne, którego siła elektromotoryczna (SEM) w temperaturze 298 K była równa 1,084 V. Ogniwo składało się…
  2. 2.Zadanie 9.2, maj 2026Ogniwo stężeniowe to ogniwo galwaniczne zbudowane z dwóch takich samych półogniw, tyle że różniących się stężeniem składnika…
  3. 3.Zadanie 14.1, maj 2025Uzupełnij zdania. Zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie. Następnie napisz, z którym półogniwem (B albo C) w…49%wykonalność
  4. 4.Zadanie 14.2, maj 2025Uzupełnij poniższy zapis tak, aby powstał schemat ogniwa galwanicznego zbudowanego z półogniw B oraz C generującego prąd w…31%wykonalność
  5. 5.Zadanie 18, czerwiec 2024Napisz w formie jonowej skróconej sumaryczne równanie reakcji zachodzącej w ogniwie zbudowanym z półogniw I i II w warunkach…
  6. 6.Zadanie 12.1, maj 2024Uzupełnij poniższy zapis, tak aby powstał schemat ogniwa galwanicznego zbudowanego z półogniw A i B, które generuje prąd w…4%wykonalność
  7. 7.Zadanie 12.2, maj 2024Napisz w formie jonowej sumaryczne równanie reakcji, która zachodzi w pracującym ogniwie zbudowanym z półogniw A i B34%wykonalność
  8. 8.Zadanie 23, czerwiec 2023Napisz w formie jonowej skróconej sumaryczne równanie reakcji, która zachodzi w pracującym ogniwie. Napisz schemat tego ogniwa.…
  9. 9.Zadanie 13.1, maj 2023Rozstrzygnij, którą probówkę: I, II czy III, przedstawiono na zdjęciu. Uzasadnij wybór. W uzasadnieniu porównaj wartości…49%wykonalność
  10. 10.Zadanie 19.1, maj 2023Oblicz siłę elektromotoryczną opisanego ogniwa w warunkach standardowych. SEM = 36%wykonalność

Zadania z arkuszy CKE z rozwiązaniem z klucza. Wykonalność to średni procent punktów zdobytych przez zdających (raporty CKE).

Najczęstsze pytania

Jak obliczyć SEM ogniwa?

Odejmij potencjał standardowy anody od potencjału standardowego katody: SEM = E°katody − E°anody. Katoda to półogniwo o wyższym potencjale.

Czy przy liczeniu SEM mnoży się potencjały przez współczynniki?

Nie. Potencjał standardowy nie zależy od liczby elektronów w zapisie reakcji.

Czytaj dalej