Potencjały półogniw zależą od stężeń reagentów biorących udział w procesach elektrochemicznych. Jeżeli metal Me jest zanurzony w roztworze zawierającym jony tego metalu o ładunku i o stężeniu
gdzie jest potencjałem standardowym redukcji tego półogniwa.
Na podstawie: M.J. Sienko, R.A. Plane, Chemia. Podstawy i zastosowania, Warszawa 2002.
Zadanie 9.1.
Zbudowano ogniwo galwaniczne, którego siła elektromotoryczna () w temperaturze 298 K była równa 1,084 V. Ogniwo składało się z półogniw zawierających metale zanurzone w roztworach swoich soli. Każdy roztwór miał objętość .
Anodą było półogniwo złożone z blaszki cynkowej, zanurzonej w roztworze chlorku cynku o stężeniu , a katodą – półogniwo, w którym blaszka z metalu Me była zanurzona w roztworze zawierającym jony .
Roztwór katodowy otrzymano w wyniku rozpuszczenia w wodzie równomolowej mieszaniny dwóch uwodnionych soli o łącznej masie 22,05 g. Jedną z nich był siarczan(VI) o wzorze , a drugą – chlorek, którego wzór zapisano jako , gdyż nie była znana liczba moli wody w jednym molu hydratu.
Zgodnie z równaniem Nernsta potencjał takiego półogniwa jest liniową funkcją logarytmu stężenia jonów w roztworze i dla opisanego układu / Me ta zależność ma przebieg pokazany na poniższym wykresie.

Wykonaj obliczenia i napisz wzór hydratu chlorku metalu użytego do sporządzenia roztworu katodowego w opisanym ogniwie. Do obliczenia stężenia kationów metalu zastosuj wzór Nernsta. Użyj wartości mas molowych z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku.
Sposób 1.
Z wykresu wynika, że: (V) - oznacza to, że metalem (Me) jest miedź (Cu).
(V)
(V) (potencjał standardowy odczytany z tablic),
Stężenie obliczone z równania Nernsta:
Liczba moli w roztworze: (mol)
- liczba moli kationów pochodzących od chlorku miedzi(II)
- liczba moli kationów pochodzących od siarczanu(VI) miedzi(II)
Z warunków zadania: oraz , stąd
Masa
W tej porcji soli uwodnionej znajdowało się (g) soli bezwodnej (
W porcji, w której znajdowało się 0,0525 mol soli bezwodnej, masa wody była równa (g).
Liczba moli wody w hydracie: (mol)
Wzór hydratu:
Sposób 2.
Przyjmuję, że roztwór ma objętość , więc masa soli (g).
Z równania Nernsta stężenie jonów miedzi:
Liczby moli soli wynoszą: (mol) i
Masa hydratu :
Masa hydratu :
Masa molowa hydratu :
Masa molowa bezwodnego :
Liczba moli wody w hydracie: mol
Wzór hydratu:
Sposób 3.
V,
V
V
, to
(mol)
(mol)
- liczba moli wody przypadającej na 1 mol chlorku miedzi(II) w hydracie
, więc
Uwaga 1.: Zastosowanie w obliczeniach wartości masy molowej
Uwaga 2.: Jeśli w obliczeniach zdający zastosował błędną wartość masy molowej, to za rozwiązanie zadania może otrzymać maksymalnie 2 punkty.
Uwaga 3.: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej poprawnej metody i poprawnych obliczeń.
4 pkt - zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi w zadaniu a szukanym wzorem hydratu oraz poprawne wykonanie obliczeń prowadzących do ustalenia poprawnego wzoru hydratu.
3 pkt - zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi w zadaniu a szukanym wzorem hydratu oraz wykonanie obliczeń prowadzących do ustalenia wzoru hydratu, ale popełnienie jednej z usterek spośród:
• szacowanie wartości na podstawie wykresu zamieszczonego w informacji wprowadzającej
• użycie wartości mas molowych niespełniających warunku zadania, tj. poprawnych i innych niż wyrażone z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku
• popełnienie błędów rachunkowych
Porównujesz swoje rozwiązanie z kluczem? Maturownik+ oceni je analizą AI, policzy punkty wg schematu i zapisze Twoje błędy w kompendium.
Policz na kartce jak na maturze, odsłoń klucz i porównaj. Potem odhacz, żeby wiedzieć, co masz już za sobą.
ZrobioneOdhaczanie zapisuje się na Twoim koncie, więc wymaga darmowego konta. Zajmuje chwilę i wracasz do tego samego zadania.
2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi w zadaniu a szukanym wzorem hydratu oraz wykonanie obliczeń prowadzących do ustalenia wzoru hydratu, ale popełnienie dwóch dowolnych usterek spośród:
• szacowanie wartości na podstawie wykresu zamieszczonego w informacji wprowadzającej
• użycie wartości mas molowych niespełniających warunku zadania, tj. poprawnych i innych niż wyrażone z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku
• popełnienie błędów rachunkowych
• brak zapisu wzoru hydratu
ALBO
2 pkt - poprawne obliczenie liczby moli kationów pochodzących od chlorku metalu Me oraz liczby moli kationów pochodzących od siarczanu(VI) metalu Me w roztworze katodowym oraz zastosowanie niepoprawnej metody rozwiązania dalszej części zadania albo brak dalszego rozwiązania.
1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi w zadaniu a szukanym wzorem hydratu oraz wykonanie obliczeń prowadzących do ustalenia wzoru hydratu, ale popełnienie trzech dowolnych usterek spośród:
• szacowanie wartości na podstawie wykresu zamieszczonego w informacji wprowadzającej
• użycie wartości mas molowych niespełniających warunku zadania, tj. poprawnych i innych niż wyrażone z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku
• popełnienie błędów rachunkowych
• brak zapisu wzoru hydratu
ALBO
1 pkt - poprawne obliczenie wartości stężenia molowego kationów w roztworze katodowym oraz zastosowanie niepoprawnej metody rozwiązania dalszej części zadania albo brak dalszego rozwiązania
ALBO
1 pkt - poprawne obliczenie wartości potencjału półogniwa pełniącego funkcję katody w warunkach zadania oraz dokonanie identyfikacji metalu, który pełni funkcję katody.
0 pkt - zastosowanie błędnej metody albo brak rozwiązania.