Stężenie procentowe i molowe: wzory, przeliczanie (matura)

Q: Jak przeliczyć stężenie procentowe na molowe?

$C_m=\frac{C_p\cdot d}{100\%\cdot M}$, gdzie $d$ to gęstość roztworu w g/dm³, a $M$ masa molowa substancji.

Wzory

Wielkość	Wzór
stężenie procentowe	$C_p=\frac{m_s}{m_r}\cdot 100\%$
stężenie molowe	$C_m=\frac{n}{V}$
masa roztworu	m_r = m_s + m_rozp = d ⋅ V
przeliczenie	$C_m=\frac{C_p\cdot d}{100\%\cdot M}$ (d w g/dm³)
rozcieńczanie	C₁V₁ = C₂V₂ (molowe) albo m_r1C_p1 = m_r2C_p2

Przykład

Roztwór NaOH o stężeniu 10% i gęstości 1,11 g/cm³ (1110 g/dm³), M = 40 g/mol: $C_m=\frac{10\cdot 1110}{100\cdot 40}\approx 2{,}78\ \mathrm{mol/dm^3}$ .

Typowe pułapki

Gęstość w g/cm³ zamiast g/dm³: wynik wychodzi 1000 razy za mały.
Liczenie stężenia procentowego z masy rozpuszczalnika zamiast masy roztworu.
Przy rozpuszczaniu hydratów (np. CuSO₄ ⋅ 5H₂O) masa substancji to tylko część masy hydratu.

Zadania z matury

1.Zadanie 11.2, czerwiec 2026Do 150 g wody o temperaturze 20 °C dodano 70 g bezwodnego siarczanu(VI) miedzi(II). a) Rozstrzygnij, jaki roztwór otrzymano –…
2.Zadanie 21, czerwiec 2026Oblicz, jaką objętość roztworu Na₂S₂O₃ o stężeniu 0,0010 mol ⋅ dm⁻³ zużyto do zmiareczkowania 10…
3.Zadanie 26.4, czerwiec 2026Oblicz pH wodnego roztworu N-metylopiperazyny o stężeniu molowym równym 0,20 mol ⋅ dm⁻³ w temperaturze 25 °C. W…
4.Zadanie 11.1, maj 2026Aby oznaczyć stężenie jonów żelaza(III), z próbki roztworu o objętości 100 cm³ całkowicie strącono uwodniony tlenek…
5.Zadanie 12, maj 2026Uzupełnij tabelę. Wpisz: - nad zdjęciem każdej probówki literę A, B albo C, odpowiadającą wskaźnikowi, który wprowadzono do tej…
6.Zadanie 13, maj 2026Oblicz pH – w temperaturze 25 °C – roztworu K₂CO₃ o stężeniu molowym równym 0,10 mol ⋅ dm⁻³. W…
7.Zadanie 7, maj 2026Oblicz łączne stężenie molowe substancji B i substancji C w chwili t = 255 min opisanego doświadczenia.
8.Zadanie 9.1, maj 2026Zbudowano ogniwo galwaniczne, którego siła elektromotoryczna (SEM) w temperaturze 298 K była równa 1,084 V. Ogniwo składało się…
9.Zadanie 9.2, maj 2026Ogniwo stężeniowe to ogniwo galwaniczne zbudowane z dwóch takich samych półogniw, tyle że różniących się stężeniem składnika…
10.Zadanie 11, czerwiec 2025Oblicz, jaki procent masy otrzymanego roztworu stanowi masa NaOH. Przyjmij, że…

Zadania z arkuszy CKE z rozwiązaniem z klucza. Wykonalność to średni procent punktów zdobytych przez zdających (raporty CKE).

Najczęstsze pytania

Jak przeliczyć stężenie procentowe na molowe?

$C_m=\frac{C_p\cdot d}{100\%\cdot M}$ , gdzie d to gęstość roztworu w g/dm³, a M masa molowa substancji.

Co to jest stężenie molowe?

Liczba moli substancji rozpuszczonej w 1 dm³ roztworu.

Stężenie procentowe i molowe: wzory i przeliczanie (matura z chemii)