Zadanie 26.4, matura czerwiec 2026, chemia rozszerzona

2 pktobliczeniowetrudne (szac.)Czerwiec 2026

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

N-metylopiperazyna (1-metylopiperazyna) to rozpuszczalna w wodzie słaba zasada o wzorze:

wzór N-metylopiperazyny: sześcioczłonowy pierścień z atomami azotu w położeniach 1 i 4, jeden atom azotu związany z atomem wodoru, drugi z grupą metylowąPowiększ
wzór N-metylopiperazyny: sześcioczłonowy pierścień z atomami azotu w położeniach 1 i 4, jeden atom azotu związany z atomem wodoru, drugi z grupą metylową

Ta zasada ulega dwustopniowej dysocjacji, w której uczestniczą oba atomy azotu. Atom azotu niezwiązany z grupą metylową ma silniejszy charakter zasadowy.

W tabeli podano wartości pKb1 oraz pKb2 opisanej reakcji dysocjacji N-metylopiperazyny, wyznaczone w różnych temperaturach.

Temperatura25 °C30 °C40 °C50 °C
pKb14,865,015,215,35
pKb29,379,609,699,82

Na podstawie: F. Khalili, A. Henni, A.L.L. East, J. Chem. Eng., 54 (2009) 2914.

Polecenie

Oblicz pH wodnego roztworu N-metylopiperazyny o stężeniu molowym równym 0,20 mol ⋅ dm−3 w temperaturze 25 °C. W obliczeniach pomiń drugi etap dysocjacji.

Korepetytor AI

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

3 rozmowy · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Odpowiedz i oceń, jak poszło. Klucz odsłoń dopiero, gdy masz swoją odpowiedź.

Zanim porównasz z kluczem

Jak poszło Ci z tym zadaniem?

Zaloguj się, żeby zapisać ocenę i wrócić do zadania później.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanieKlucz i punktacja

Odpowiedź z klucza CKE

Sposób 1.

c0 = 0,2 mol ⋅ dm−3, pKb1 = 4,86 ⇒ Kb1 = 1,38 ⋅ 10−5

Kb1=x2c0⇒x=cOHX−=1,66⋅10−3K_{\mathrm{b1}} = \frac{x^2}{c_0} \Rightarrow x = c_{\ce{OH-}} = 1{,}66 \cdot 10^{-3} (mol ⋅ dm−3)

pOH = −log 1,66 ⋅ 10−3 = 2,78 ⇒ pH = 14 − 2,78 = 11,22 = 11,2

Sposób 2.

pKb1 = 4,86 ⇒ Kb1 = 1,38 ⋅ 10−5

c0 = 0,2 mol ⋅ dm−3

Kb1=[kation amoniowy]⋅[OHX−][amina]⇒Kb1=x20,2−x⇒x=[OHX−]=1,67⋅10−3K_{\mathrm{b1}} = \frac{[\text{kation amoniowy}] \cdot [\ce{OH-}]}{[\text{amina}]} \Rightarrow K_{\mathrm{b1}} = \frac{x^2}{0{,}2-x} \Rightarrow x = [\ce{OH-}] = 1{,}67 \cdot 10^{-3}

pOH = −log 1,67 ⋅ 10−3 = 2,78 ⇒ pH = 14 − 2,78 = 11,22 = 11,2

Sposób 3.

c0 = 0,2 mol ⋅ dm−3

Kb1 = 1,38 ⋅ 10−5

α=Kb1c0⇒α=0,0083⇒cOHX−=α⋅c0=1,66⋅10−3\alpha = \sqrt{\frac{K_{\mathrm{b1}}}{c_0}} \Rightarrow \alpha = 0{,}0083 \Rightarrow c_{\ce{OH-}} = \alpha \cdot c_0 = 1{,}66 \cdot 10^{-3} (mol ⋅ dm−3)

pOH = −log 1,66 ⋅ 10−3 = 2,78 ⇒ pH = 14 − 2,78 = 11,22 = 11,2

Sposób 4.

pKb1 = 4,86

c0 = 0,2 mol ⋅ dm−3

pH=pKw−12pKb1+12log⁡c0⇒pH=11,22=11,2\mathrm{pH} = \mathrm{p}K_{\mathrm{w}} - \frac{1}{2}\mathrm{p}K_{\mathrm{b1}} + \frac{1}{2}\log c_0 \Rightarrow \mathrm{pH} = 11{,}22 = 11{,}2

Uwaga 1.: Sprawdzenie stosowalności wzoru uproszczonego nie jest wymagane.

Uwaga 2.: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej poprawnej metody i poprawnych obliczeń.

Schemat punktowania

2 pkt

zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń prowadzące do poprawnej wartości pH.

1 pkt

zastosowanie poprawnej metody, ale popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do uzyskania błędnej wartości pH

albo

1 pkt

zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i napisanie poprawnej wartości pOH.

0 pkt

zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.