Zadanie 29, matura czerwiec 2026, chemia rozszerzona

3 pktobliczeniowetrudne (szac.)Czerwiec 2026

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

Konwencja zapisu wzorów peptydów wymaga umieszczenia po lewej stronie reszty aminokwasu z wolną grupą aminową związaną z atomem węgla α – reszty N-końcowej. Aby zidentyfikować taką resztę w peptydzie, do jej grupy aminowej wprowadza się podstawnik, który pozostaje z nią związany podczas hydrolizy peptydu. Z powstałej mieszaniny wydziela się związek znakowany tym podstawnikiem i identyfikuje się aminokwas. W opisanej metodzie stosuje się np. 1-fluoro-2,4-dinitrobenzen, który reaguje z peptydem zgodnie z poniższym schematem.

Materiał graficzny do zadaniaPowiększ
Materiał graficzny do zadania

Na podstawie: R.T. Morisson, R.N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 2012.

Przeprowadzono analizę reszty N-końcowej pewnego peptydu opisaną metodą. Wydzielono – w postaci obojętnej – produkt połączenia reszty N-końcowej z grupą 2,4-dinitrofenylową. Ustalono, że masa molowa tego związku jest równa 271,19 g ⋅ mol−1. W tym związku tlen stanowi 41,30 %, a azot – 15,49 % jego masy.

Na podstawie obliczeń ustal masę molową aminokwasu, którego reszta stanowiła N-koniec badanego peptydu. Napisz wzór półstrukturalny (grupowy) tego aminokwasu.

Wzór aminokwasu:

Korepetytor AI

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

3 rozmowy · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Odpowiedz i oceń, jak poszło. Klucz odsłoń dopiero, gdy masz swoją odpowiedź.

Zanim porównasz z kluczem

Jak poszło Ci z tym zadaniem?

Zaloguj się, żeby zapisać ocenę i wrócić do zadania później.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanieKlucz i punktacja

Odpowiedź z klucza CKE

masa tlenu w 1 molu związku: m = 271,192 g ⋅ 0,413 = 112 g

masa azotu w 1 molu związku: m = 271,192 g ⋅ 0,1549 = 42 g

liczba moli tlenu w 1 molu związku: n=112 g16 g⋅mol−1=7 moln = \frac{112\ \mathrm{g}}{16\ \mathrm{g \cdot mol^{-1}}} = 7\ \mathrm{mol}

liczba moli azotu w 1 molu związku: n=42 g14 g⋅mol−1=3 moln = \frac{42\ \mathrm{g}}{14\ \mathrm{g \cdot mol^{-1}}} = 3\ \mathrm{mol}

Analizowany związek ma wzór ogólny: HOOC−CH(R)−NH−C6H3(NO2)2 (grupa 2,4-dinitrofenylowa związana z atomem azotu).

W łańcuchu bocznym aminokwasu musi być obecny 1 atom tlenu i brak atomów azotu. Warunek ten spełniają seryna, treonina albo tyrozyna. Masa molowa aminokwasu musi być równa: M = 105 g ⋅ mol−1, co odpowiada masie molowej seryny.

Wzór aminokwasu: H2N−CH(COOH)−CH2−OH

Schemat punktowania

3 pkt

zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i ustalenie N-terminalnego aminokwasu oraz poprawne narysowanie jego wzoru.

2 pkt

zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i ustalenie masy molowej aminokwasu oraz błędny wzór aminokwasu lub jego brak.

1 pkt

zastosowanie poprawnej metody oraz popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do ustalenia błędnej masy molowej aminokwasu oraz błędny wzór aminokwasu lub jego brak

0 pkt

zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.