Zadanie 11.1, matura czerwiec 2026, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Spoczywające jądro żelaza 59Fe ulega rozpadowi promieniotwórczemu β−, w wyniku którego powstają: cząstka β− (elektron), jądro kobaltu 59Co, a także antyneutrino elektronowe . Antyneutrino ma zerowy ładunek elektryczny, a jego masę możemy pominąć.
W tym procesie jądro 59Fe w stanie podstawowym może rozpadać się do niektórych stanów wzbudzonych jądra kobaltu. Rozważmy takie procesy, że jądro 59Fe rozpadło się do jednego z pewnych dwóch stanów wzbudzonych jądra kobaltu: 59Co(X) albo 59Co(Y). Wartości energii spoczynkowej jąder kobaltu w tych stanach wzbudzonych X, Y wynoszą odpowiednio:
• EX Co = E0 Co + 1,10 MeV
• EY Co = E0 Co + 1,29 MeV
gdzie E0 Co oznacza energię spoczynkową jądra 59Co w stanie podstawowym.
Następnie wzbudzone jądro kobaltu 59Co przechodzi do stanu podstawowego i emituje przy tym foton γ. Możliwe schematy całego procesu przedstawiono na diagramach 1.–2. poniżej.
Energia Er wydzielana w całym tym procesie, czyli suma energii kinetycznej cząstki β− oraz energii kinetycznej antyneutrina , oraz energii fotonu γ – w obu przypadkach – wynosi:
• Er = 1,57 MeV
Pomijamy bardzo małą energię kinetyczną jądra kobaltu.
PowiększUwaga! Kreski poziome na diagramach odpowiadają poszczególnym wartościom energii spoczynkowej jąder uczestniczących w całym procesie. Zachowano skalę – tzn. różnice między wartościami energii spoczynkowej jąder odpowiadają odległościom między kreskami. E0 Fe oznacza energię spoczynkową jądra żelaza 59Fe w stanie podstawowym.
Polecenie
1 punktPoniżej przedstawiono schemat rozpadu β− jądra żelaza 59Fe.
Uzupełnij powyższy schemat tak, aby powstało równanie rozpadu β−. Wpisz w wykropkowane miejsca w schemacie właściwe liczby: masową i atomowe.
Pan Zenon
Nauczyciel fizyki, który zna to zadanie i klucz CKE. Wybierz, od czego zaczynasz.
Rozbierze polecenie, zakreśli dane w treści i rozpisze plan na tablicy.
Utknięcie w połowie? Poprowadzi krok po kroku, bez podawania gotowca.
Zdjęcie kartki albo tekst: punkty jak w kluczu CKE i to, co poprawić.
Jak oceniasz to zadanie?
Zaznacz po porównaniu z kluczem. Ocena trafia do Mojej nauki.
Rozwiązanie
Odpowiedź i schemat punktowania z klucza CKE.
Sprawdź rozwiązanie CKEUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Schemat punktowania
poprawne uzupełnienie schematu równania rozpadu β− jądra żelaza 59Fe (tzn. wpisanie właściwych liczb atomowych i masowej powstałego jądra).
rozwiązanie niepoprawne lub niepełne albo brak rozwiązania.
Komentarz. Zastosowanie zasady zachowania liczby nukleonów i ładunku elektrycznego. W rozpadzie beta liczba masowa się nie zmienia, a liczba atomowa wzrasta o 1 (nowy proton).