Zadanie 11.1, matura czerwiec 2026, fizyka rozszerzona

1 pktotwartełatwe (szac.)Czerwiec 2026

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Spoczywające jądro żelaza 59Fe ulega rozpadowi promieniotwórczemu β−, w wyniku którego powstają: cząstka β− (elektron), jądro kobaltu 59Co, a także antyneutrino elektronowe ν~\tilde{\nu}. Antyneutrino ma zerowy ładunek elektryczny, a jego masę możemy pominąć.

W tym procesie jądro 59Fe w stanie podstawowym może rozpadać się do niektórych stanów wzbudzonych jądra kobaltu. Rozważmy takie procesy, że jądro 59Fe rozpadło się do jednego z pewnych dwóch stanów wzbudzonych jądra kobaltu: 59Co(X) albo 59Co(Y). Wartości energii spoczynkowej jąder kobaltu w tych stanach wzbudzonych X, Y wynoszą odpowiednio:

• EX Co = E0 Co + 1,10 MeV

• EY Co = E0 Co + 1,29 MeV

gdzie E0 Co oznacza energię spoczynkową jądra 59Co w stanie podstawowym.

Następnie wzbudzone jądro kobaltu 59Co przechodzi do stanu podstawowego i emituje przy tym foton γ. Możliwe schematy całego procesu przedstawiono na diagramach 1.–2. poniżej.

Energia Er wydzielana w całym tym procesie, czyli suma energii kinetycznej cząstki β− oraz energii kinetycznej antyneutrina ν~\tilde{\nu}, oraz energii fotonu γ – w obu przypadkach – wynosi:

• Er = 1,57 MeV

Pomijamy bardzo małą energię kinetyczną jądra kobaltu.

diagramy 1. i 2. – poziomy energii spoczynkowej jąder jako kreski poziome; diagram 1.: kreski E0 Fe, EX Co i E0 Co, strzałka rozpadu beta (β−X, ν̃X) od E0 Fe do EX Co i strzałka γX od EX Co do E0 Co; diagram 2.: kreski E0 Fe, EY Co i E0 Co, strzałka rozpadu beta (β−Y, ν̃Y) od E0 Fe do EY Co i strzałka γY od EY Co do E0 CoPowiększ
diagramy 1. i 2. – poziomy energii spoczynkowej jąder jako kreski poziome; diagram 1.: kreski E0 Fe, EX Co i E0 Co, strzałka rozpadu beta (β−X, ν̃X) od E0 Fe do EX Co i strzałka γX od EX Co do E0 Co; diagram 2.: kreski E0 Fe, EY Co i E0 Co, strzałka rozpadu beta (β−Y, ν̃Y) od E0 Fe do EY Co i strzałka γY od EY Co do E0 Co

Uwaga! Kreski poziome na diagramach odpowiadają poszczególnym wartościom energii spoczynkowej jąder uczestniczących w całym procesie. Zachowano skalę – tzn. różnice między wartościami energii spoczynkowej jąder odpowiadają odległościom między kreskami. E0 Fe oznacza energię spoczynkową jądra żelaza 59Fe w stanie podstawowym.

Polecenie

1 punkt

Poniżej przedstawiono schemat rozpadu β− jądra żelaza 59Fe.

…59Fe→……Co + β− + 00ν~{}^{59}_{\ldots}\mathrm{Fe} \quad \to \quad {}^{\ldots}_{\ldots}\mathrm{Co} \ + \ \beta^- \ + \ {}^{0}_{0}\tilde{\nu}

Uzupełnij powyższy schemat tak, aby powstało równanie rozpadu β−. Wpisz w wykropkowane miejsca w schemacie właściwe liczby: masową i atomowe.

Pan Zenon

Nauczyciel fizyki, który zna to zadanie i klucz CKE. Wybierz, od czego zaczynasz.

  • Rozbierze polecenie, zakreśli dane w treści i rozpisze plan na tablicy.

  • Utknięcie w połowie? Poprowadzi krok po kroku, bez podawania gotowca.

  • Zdjęcie kartki albo tekst: punkty jak w kluczu CKE i to, co poprawić.

Jak oceniasz to zadanie?

Zaznacz po porównaniu z kluczem. Ocena trafia do Mojej nauki.

Rozwiązanie

Odpowiedź i schemat punktowania z klucza CKE.

Sprawdź rozwiązanie CKEUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

2659Fe→2759Co+β−+00ν~{}^{59}_{26}\mathrm{Fe} \to {}^{59}_{27}\mathrm{Co} + \beta^- + {}^{0}_{0}\tilde{\nu}

Schemat punktowania

1 pkt

poprawne uzupełnienie schematu równania rozpadu β− jądra żelaza 59Fe (tzn. wpisanie właściwych liczb atomowych i masowej powstałego jądra).

0 pkt

rozwiązanie niepoprawne lub niepełne albo brak rozwiązania.

Komentarz. Zastosowanie zasady zachowania liczby nukleonów i ładunku elektrycznego. W rozpadzie beta liczba masowa się nie zmienia, a liczba atomowa wzrasta o 1 (nowy proton).

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.